مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
نمودار درختی موضوعات
>
4. اصطلاحنامه سایر موضوعات
>
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
احساس (ر.ک به شاخه راه های معرفت)
استدلال (معرفت شناسی)(ر.ک به شاخه تحلیل عقلی)
تصدیق (ر.ک به شاخه علم حصولی)
تصور(ر.ک به شاخه علم حصولی)
تعریف (ر.ک به شاخه تصور نظری)
تعقل (ر.ک به شاخه راه های معرفت)
راه های معرفت
رویکردهای معرفت شناسی
صدق (معرفت شناسی)(ر.ک به شاخه قضیه صادق)
علم به جهان خارج
علم(حصولی و حضوری)
فرا معرفت شناسی
قضیه (معرفت شناسی)(ر.ک به شاخه تصدیق)
موانع معرفت
جستجو در
عنوان
پدیدآورنده
توصیفگر
موضوع
ناشر
زبان
نوع منبع
رشته تحصیلی
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی
تاریخ
محل
جستجو در متن
همه موارد
برای عبارت
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
تعداد رکورد ها : 1415
عنوان :
نسبت نفس و ادراک در حکمت صداریی
نویسنده:
حسن پناهی آزاد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
علم نفس
,
ادراک عقلی
,
فلسفه اسلامی
,
حکمت متعالیه
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
علم(حصولی و حضوری)
کلیدواژههای فرعی :
ملاصدرا ,
علل اربعه ,
علت غایی ,
علت فاعلی ,
علت صوری ,
علل مادی ,
آراء و اندیشه های ملاصدرا ,
علم از دیدگاه ملاصدرا ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
طبق دیدگاه صدرالمتالهین، علم، حقیقتی از سنخ وجود است؛ اما طوری از وجود كه معطوف به عالِم است؛ یعنی مفهوم علم، ذاتاً مفهوم عالِم را نیز اقتضا می كند. صدرا در سنجش ارتباط متقابل نفس و ادراك، معتقد به علیت نفس نسبت به صور ادراكی حسی و خیالی است و این امر را با عرضهٴ براهینی اثبات كرده است. البته وی با ارتقاء بخشیدن علیت به تشان، معلول را از شئون علت دانسته كه بر آن اساس، میان نفس و مدركات آن نیز یگانگی برقرار گشته و مدركات نفس به شئون نفس تفسیر می شوند و نه اموری عارضی بر نفس. این نظریه، به انضمام براهین تجرد نفس و تجرد ادراك، توان بالایی در مقابله با مادی انگاری ادراك دارد. علاوه برآن، این تبیین از ارتباط نفس و ادراك، كاركرد موثری در تحلیل نشآت اخروی نفس دارد كه گام آیندهٴ این نوشتار به شمار می رود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 5 تا 28
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
گذری بر جایگاه نقد و عقل گرایی از دیدگاه قرآن کریم
نویسنده:
یحیی یثربی
نوع منبع :
مقاله , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
نقادی
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
قرآن مجید
,
دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته)
,
دین مسیحیت (ادیان زنده)
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
عقل گرایی(مقابل تجربه گرایی)
,
شک((مقابل یقین به معنی اخص)، اصطلاح وابسته)
,
ایمان
کلیدواژههای فرعی :
خطا ,
واقعیت منحاز ,
توهم ,
چکیده :
این مقاله بر آن است تا جایگاه نقد و عقل گرایی را از دیدگاه قرآن کریم مورد بررسی قرار دهد. مولف اعتقاد دارد که دین اسلام با مسیحیت تفاوت جوهری دارد زیرا اسلام بر خلاف مسیحیت به عقل گرایی دعوت می کند و پیام دین اسلام در عصر جدید چیزی جز عقلانیت نیست و برای این سخن از قرآن دلایل متعددی ذکر می کند. همچنین مولف معتقد است که پیام دیگر قرآن برای انسان جدید فرهنگ نقد می باشد. زیرا ایمانی اهمیت دارد که بتواند در برابر تردیدها و شک ها مقاومت نماید. بنابراین نگاه انتقادی به دین و فرهنگ خود برای رسیدن به یقین لازم و ضروری است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 17 تا 31
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
منزلت عقل متعالی (نقش عقل در ساحات مختلف دین)
نویسنده:
رمضان علی تبار فیروزجایی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی)
,
فلسفه اسلامی
,
فلسفه دین
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
کلیدواژههای فرعی :
معتزله (اهل سنت) ,
اراده الهی ,
حسن و قبح عقلی ,
اخلاق ,
احکام شرعی ,
حسن و قبح ذاتی ,
دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته) ,
عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی) ,
عقل ابزاری ,
عقل بالملکه ,
عقل بالفعل ,
عقل مستفاد ,
نقل گرایی کلامی ,
رویکرد شیعی به عقل ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
عبدالله جوادی آملی
,
سید محمدباقر صدر
چکیده :
از مسائل مهم در دین پژوهی و فلسفۀ دین، جایگاه و منزلت عقل در فهم دین است. سؤالات مختلفی در این زمینه مطرح می شود که عقل چه نقش و منزلتی در فهم دین و تحقق معرفت دینی دارد؟ آیا نقش و کارکرد آن تنها از سنخ ابزار فهم دین از سایر منابع است یا اینکه در کنار سایر منابع معرفتی دین، از جایگاه منبعیت نیز برخوردار است؟ در اندیشۀ غربی به ویژه مسیحیت، پاسخ های مختلفی در این باب داده شده است که با توجه به عنوان مقاله، از طرح آنها صرف نظر می کنیم. در اندیشۀ اسلامی چند دیدگاه مختلف مطرح است که از جملۀ آنها می توان به تفکر ظاهرگرایی، عقل گرایی اعتزالی و عقل متعالی (تفکر شیعی) اشاره کرد. ظاهرگرایان؛ اعم از اهل حدیث از اهل تسنن و اخباریون از شیعه بر ظواهر دینی جمود دارند و مخالف هر گونه تدبر عقلی در دین هستند. عقل گرایان اعتزالی (اعم از معتزلۀ قدیم و جدید) معتقدند که عقل در فهم و درک تمامی معارف دینی تواناست. عقل گرایی اعتدالی (عقل شیعی یا عقل متعالی) به هماهنگی بین عقل و شریعت و عقل و نقل تأکید دارد و برای عقل در ساحات مختلف دین، هم نقش ابزاری قائل است و هم نقش و کارکرد منبعی. در مقالۀ حاضر می کوشیم به منزلت عقل (ابزاریت و منبعیت آن) در هر یک از ساحات مختلف دین (عقاید، احکام، اخلاق و ...) بپردازیم.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 89 تا 112
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
علم الكلام عند العلامة الطباطبائي قـــراءة في جـــدل العــقل والنــــص
نویسنده:
حيدر حب الله
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
متن
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
مسایل کلامی
,
علم کلام
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
رویکرد فخر رازی به تحلیل معناییِ «معرفت» و واژگان مرتبط با آن در متون دینی
نویسنده:
کیهان سلطانیان، رضا اکبری، محمد حسین مهدوی نژاد ، علیرضا پارسا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
دین و معرفت شناسی
,
فلسفه دین
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
کارکرد معرفتی دین
کلیدواژههای فرعی :
شعور ,
متون مقدس ,
حکمت ,
1. ادیان religions ,
علم لدنی(معرفت شناسی) ,
علم حدسی((صدرالمتالهین)، قسیم علم فطری و علم مکتسب) ,
غفلت ,
فراست(اصطلاح وابسته) ,
عقل(قوه عاقله) ,
یقین به معنی اعم(اصطلاح وابسته) ,
ظن غیر یقین به معنی اخص(اصطلاح وابسته) ,
وهم(معرفت شناسی) ,
چکیده :
رازی با تحلیل واژگان مرتبط با مفهوم معرفت از جمله شعور، ادراک، فقه، فهم و ... که از متون دینی استخراج کرده است، نتایجی معرفتشناختی را در اختیار ما قرار میدهد. از جمله نتایج بهدستآمده آن بوده که کسب معرفت برای انسان امری ممکن است و در عین حال انسان محدودیتهای معرفتی دارد؛ معرفت امری مشکک است؛ افراد بر اساس استعداد خویش در یکی از مراتب معرفت قرار میگیرند و اینگونه نیست که تمام باورهای انسان موجه باشند؛ همچنین اینکه معارفی مانند علم لدنی، علم حدسی و فراست را نمیتوان توجیه عقلانی کرد. تحلیل فخر از واژگان مرتبط با معرفت نشان میدهد که معرفت با سایر ابعاد وجودی انسان دارای تأثیر متقابل است. همچنین تحلیل وی زمینهساز استخراج نکاتی بود که امکان تعریفی دینی از معرفت را در اختیار ما قرار میدهد. در این تعریف، علاوه بر مؤلفههای باور و صدق، به تنوع کمّی و کیفی قوای معرفتی انسانها و نقش اعتماد به دیگران (بهویژه پیامبران) نیز توجه شده است. این تعریف، برونگرایانه است و نشان میدهد که اموری چون رفتار و عوامل ماورایی بر معرفت با محوریت باور مدخلیت دارند. بنابراین تفاوت نحوۀ ارتباط انسانها با ماوراء سبب تشکیک در معرفت است. بر این اساس هدف این مقاله ارائۀ تعریف جدیدی از معرفت در فضای مباحث معرفتشناختی با استفاده از مطالب ارائهشده توسط فخر رازی است و برای این هدف از روش توصیفی - تحلیلی بهره بردهایم.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 1 تا 20
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی تطبیقی نظریه مطابقت در حکمت متعالیه و فلسفه راسل
نویسنده:
مهدی اکبری
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
ایرانداک,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
فلسفه اسلامی
,
حکمت متعالیه
,
یقین
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
نظریه مطابقت
,
فلسفه تطبیقی
,
فلسفه تحلیلی
چکیده :
نظریه مطابقت صدق از قدیمیترین نظریهها در بررسی ملاک صدق گزارهها و شناسایی حقیقت است که صدق گزاره را به مطابقت مدلول قضیه با محکی آن (واقع) میداند. انتقادات متعددی از سوی شکاکان، نسبیگرایان، ایدهآلیستها و عملگرایان و سایر معرفت شناسان از نظریه مطابقت ارائه شده و نظریات بدیلی به عنوان رقیب نظریه مطابقت صدق مطرح شده است از جمله نظریه تلائم که بیشتر از سوی فیلسوفان ایدهآلیست مطرح شده است، نظریه عملگرایی صدق که از سوی فیلسوفان عملگرا مطرح شده و نظریه کاهشگرا و ... که البته خود خالی از اشکال نیستند. ملاصدرا و سایر متفکران حکمت متعالیه از جمله علامه طباطبایی و شهید مطهری بر اساس مبانی رئالیستی، ضمن دفاع از نظریه مطابقت صدق تقریر جدیدی را از آن ارائه میدهند که مبتنی بر اصول اساسی این مکتب از جمله اصالت وجود، وجود ذهنی، مسبوقیت علم حضوری بر علم حصولی، تعریف واقع به عنوان نفسالامر، تبیین نحوه حصول علم - که آنرا امری انشایی از ناحیه نفس دانسته و رابطه میان عالم و معلوم را رابطه ای وجودی و نسبتی اشراقی میداند- است.راسل نیز به عنوان فیلسوفی رئالیست که در سنت فلسفه تحلیلی انگلستان جای میگیرد بر اساس مبانی منتخب فلسفه خود از جمله نظریه اتمیسم منطقی، نظریه توصیفات، زبان بنیادین و سلسه مراتب زبان و ...ضمن معرفی نظریه مطابقت صدق به عنوان نظریه منتخب خود انتقادات سختی از نظریه تلائم و نظریه پراگماتیستی صدق ارائه میکند.موضوع مهمی که بین فلسفه راسل و حکمت متعالیه زمینه ارائه بحثی تطبیقی را فراهم میسازد، رئالیسم معرفت شناختی و مبناگرایی هردو فیلسوف در اعتقاد به اصول بدیهی عقلی در دفاع از نظریه مطابقت است. از جمله مشابهت های مبنایی این دو دیدگاه انتخاب قضیه یا باور به عنوان واحد مبنایی صدق وکذب است و یکی از مهمترین اشتراکات این دو دیدگاه تمایز نهادن میان ملاک و معیار صدق است که تصور دقیق این موضوع میتواند پاسخگوی برخی از انتقادات مطرح شده بر نظریه صدق باشد. از این منظر مطابقت قضیه با واقع، تنها ملاک صدق است و این امری تحلیلی است اما برای ارزیابی و سنجش قضایایی که مصادیق نظریه مطابقت هستند، می توان از معیارهایی چون تلائم استفاده کرد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
رابطه میان عقل و وحی در آراء کلامی شیخ مفید و سیّد مرتضی
نویسنده:
سمیه سالاروندیان
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
ایرانداک,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
عقل و دین در اسلام
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان
چکیده :
از جمله دغدغههای اساسی متفکران مسلمان تبیین رابطهی میان عقل و وحی بوده است. بر مبنای تقسیم بندی مهمی که اغلب متفکران بر آن اتفاق نظر دارند رابطه میان عقل و وحی به چند نحو قابل تصور است : یکی برتری وحیکه خود به دو دیدگاه افراطی و معتدل قابل تقسیم است، دوم برتری عقل و سوم هماهنگی میان عقل و وحی . شیخ مفید وحی را نیازمند عقل و جدایی ناپذیر از آن میداند و از تقلید کورکورانه برای پذیرش احکام و آموزههای وحیانی منع میکند. برخلاف وحیگرایان افراطی که وحی نازلشده از سوی خداوند را جایگزین همهی معارف و علوم میدانند، شیخ مفید همانند وحیگرایان معتدل، عقل را در جهت فهم متون دینی بهکار می گیرد. وی در مسایل اعتقادی و نظری، احکام عقل را معتبر میداند، اما در عین حال مسایل ریز اعتقادی و اغلب مسایل فقهی را محتاج وحی میداند.سیّدمرتضی به عنوان شاگرد برجسته وی، برای دستیابی به معرفت و شناخت خداوند و همچنین تاسیس علم کلام، عقل را منبعی ضروری و در عین حال کافی میداند. وی برخلاف عقلگرایان و معتزلهی بصره که آموزههای دینی را تنها از طریق عقل قابل اثبات میدانند، نسبت به جایگاه عقل دیدگاه معتدلتری اتخاذ نموده و بر ضرورت وحی نیز تاکید دارد . شیخ مفید با توجه به عصری که در آن میزیسته و بر مبنای تفکراتش، تلاش نموده با پایبندی به اصول و شیوههای منطقی، به اثبات عقاید شیعه و دفاع از آن بپردازد. از سوی دیگر سیّدمرتضی با دید وسیعتری به ادله و براهین عقلی نگریسته است. اگر چه وی تا حد زیادی تحت تاثیر حیات عقلی معتزله قرار گرفته است،اما نمیتوان گرایشهای شیعیاش را نادیده گرفت.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
خلاقيت نفس و مبانی انسانشناختی آن در حكمت متعاليه
نویسنده:
فاطمه استثنايی, سيدمرتضی حسينی شاهرودی, جهانگير مسعودی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا ,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
انسان شناسی Human nature
,
علم نفس
,
فلسفه اسلامی
,
حکمت متعالیه
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
نفس ناطقه(اصطلاح وابسته)
چکیده :
بعقيدة ملاصدرا، نفس ناطقه بگونهيي آفريده شده كه بمحض علم و اراده ميتواند مراد خود را بعنوان شأني از شئون خويش محقق سازد، ولي اين توانايي در نشئات مختلف وجودي نفس و با توجه به مرتبة نفوس، داراي مراتب شديد و ضعيف است. در حكمت متعاليه حيطة خلاقيت نفس، به دو حوزة درون و بيرون تقسيم ميشود. مراد از درون، عوالم غيبي نفس و مراد از بيرون، عوالم طبيعت و ماوراء طبيعت است. مصداق بارز خلاقيت در درون، ايجاد صور ذهني و از مصاديق خلاقيت در بيرون، معجزات و كرامات انبيا و اوليا است. برخي از مباني انسانشناختي خلاقيت در حكمت متعاليه كه در اين مقاله بتفصيل مورد بررسي قرار ميگيرد، عبارتند از: تجرد نفس، تجرد قوة خيال، فاعل علمي بودن، جامعيت (بساطت) نفس و مَثَل اعلا بودن آن. بر اساس اين ويژگيها، نفس انسان بعنوان موجودي ملكوتي كه خليفه و مظهر تام و تمام خداي متعال است، علاوه بر خلاقيتهاي دروني، در صورتيكه در علم و عمل به مجردات تام تشبه يابد، ميتواند هرچه را در صفحة تصور او به تجلي علمي موجود شده، تحت سيطرة ارادة خود درآورد و با ارادة خود موجود ذهني را كسوت وجود خارجي بپوشاند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 69 تا 86
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
معرفت شناسی کلاسیک و معرفت شناسی جهان سومی
نویسنده:
مرتضی فتحی زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
رویکردهای معرفت شناسی
,
معرفت شناسی اسلامی(قسیم معرفت شاسی مسیحی، یهودی، بودایی و هندویی)
,
معرفت شناسی کلاسیک
,
Epistemology شناخت شناسی - بحث معرفت (مجتبوی)
کلیدواژههای فرعی :
معرفت نظری ,
معرفت علمی ,
معرفت شناسی پیشینی ,
شناخت فطری ,
تصورات((هیوم)، مقابل انطباعات هیوم) ,
تصورات بسیط((جان لاک)، مقابل تصورات مرکب جان لاک) ,
تصورات مرکب((جان لاک)، مقابل تصورات بسیط جان لاک) ,
منابع معرفت(اصطلاح وابسته) ,
معرفت شناسی کانت ,
معرفت شناسی پوپر ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
معرفتشناسی کلاسیک،بیگمان هویتی باور محور دارد و به طور عمده،به موضوع ذهن و قوای ذهنی شناسنده،نسبت باورهای او با عالم خارج،میزان واقعنمایی آنها، قلمرو و درجات معرفت،چگونگی دستیابی به توجیه معرفتی و یقین،و ستیز با شکاکیت میپردازد.همین ویژگی،سبب شده است تا گروهی،آن را معرفتشناسی فردگرایانه و درونگرایانه بدانند و برنامهی پژوهشی آن را در رسیدن به معرفت عینی و غیر شخصی،ناکام بپندارند.کارل ریموند پوپر،یکی از همین کسانی است که معرفتشناسیهای مبتنی بر توجیه باورها و حالت ذهنی را غیر عینی و به اصطلاح خویش،جهان دومی میداند که هیچ سخن درخور توجهی برای حل مسألهی مهم چگونگی رشد و تحول معرفت عینی و علمی ندارد.نگارندهی این نوشتار،نخست به برخی از ویژگیهای معرفتشناسی کلاسیک در دو سنت اسلامی و غربی اشاره میکند و سپس،به بررسی و نقد معرفتشناسی جهان سومی پوپری میپردازد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 45 تا 71
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جایگاه و نقش عقل در منظومه معرفت دینی با تأکید بر آراء علامه طباطبائی در تفسیر المیزان
نویسنده:
محمد پورعباس، صالح حسن زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی)
,
تفسیر قرآن
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
تفسیر المیزان (کتاب)
,
عقلانیت اسلام
,
تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى)
کلیدواژههای فرعی :
نهج البلاغه (نهجالبلاغه) ,
نص گرایی ,
عقل در قرآن ,
معنای لغوی عقل ,
محدوده عقل ,
معتزله (اهل سنت) ,
آیات صفات الهی ,
ادراک عقلی ,
اهل بیت(ع) ,
عقل و دین ,
افعال واجب(حکمت نظری) ,
قرآن ,
تفسیر قرآن ,
فلسفه دین ,
عقل فطری ,
عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی) ,
عقل عملی((مدرک کلیات مربوط به عمل)، مقابل عقل نظری)Alʿaql al-ʿamalī(practical intellect) ,
معنای مصدری عقل ,
شناخت احکام شرعی ,
ادراک حقایق پس از مرگ ,
ادراک جزئیات احکام ,
روایات فراعقلی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
عبدالله جوادی آملی
چکیده :
هرچند منابع دینی ما اعم از قرآن و سنت معصومان علیهم السلام مخاطبان خود را به تعقل و تفکر دعوت نموده، و اندیشه ورزان مسلمان نیز عقل را به عنوان ابزاری مطمئن برای دستیابی انسان به معرفت لحاظ نموده اند، اما درباره حدود و گستره توانایی های عقل و نیز نقش و جایگاهی که عقل در منظومه معرفت دینی می تواند ایفا نماید، اختلاف نظر جدی میان متفکران اسلامی مشاهده می شود. علامه طباطبائی با پرهیز از هرگونه افراط و تفریط در این مسئله، ضمن اینکه برای عقل در منظومه معرفت دینی نقش و جایگاهی رفیع قایل شده، و حتی حقانیت احکام قطعی عقل را مبنای حقانیت دین معرفی نموده اند، در عین حال، نسبت به محدودیت های ادراکی عقل در برخی از حوزه های معرفتی دین نیز بی توجه نبوده، و در آثار و نوشته های خود به ویژه تفسیر المیزان آن محدودیت ها را مورد تذکر قرار داده اند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 43 تا 58
مشخصات اثر
ثبت نظر
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
تعداد رکورد ها : 1415
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید