مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

كتاب التوحيد، اثر ابو‎عبدالله محمد بن اسحاق بن منده، با تحقیق و تعلیقات علی بن محمد بن ناصر الفقیهی ، کتابی است به زبان عربی با موضوع کلام اسلامی. کتاب، دارای مقدمه محققان و دو قسم است که قسم اول حاوی تحقیق محققان پیرامون کتاب و مؤلف و اساتید و شا‎ردان وی و نیز جزء اول و دوم و سوم از متن کتاب و قسم دوم شامل جزء چهارم تا هفتم از متن مزبور است. از جمله مصادر مؤلف در این اثر صحاح سته هستند؛ البته وی روایاتش از بخاری و مسلم را از شیوخ آنان شنیده، ولی از شخصی مانند نسائی و مالک در موطأ، از طریق آنها روایت می‌کند. از جمله دیگر مصادری که ابن منده به آنها اشاره می‎‎کند، سنّت عبدالله بن عباس و توحید ابن خزیمه است. با توجه به شیوه ابن منده در این کتاب، می‎توان آن را در زمره کتاب‎های حدیثی به حساب آورد. این اثر، دربردارنده مباحث مربوط به توحید الهی و صمدیت او، توحید در ربوبیت، توحید اسماء و صفات، به‎علاوه ذکر هر اسم و صفتی با دلیلی از کتاب و سنت بر آن و... است

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

توحید از منظر قرآن و فلسفه ملاصدرا

نویسنده:

سمیه عسکری

نوع منبع :

رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی

وضعیت نشر :

ایرانداک,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

آیات عقاید , توحید افعالی(کلام) , توحید نظری , معارف اسلامی , حکمت متعالیه , توحید ذاتی , توحید صفاتی(فلسفه)) , اصطلاحنامه علوم قرآنی , قرآن , هنر و علوم انسانی , صدرالدین شیرازی ، محمدبن ابراهیم

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

توحید و بحث از وحدانیت خداوند، یکی از پایه‌ای‌ترین اعتقاداتی است که کلیه‌ی نفوس بشری از جانب پیام آوران الهی(رسولان ظاهری)، بدان دعوت شده‌اند، قرآن، این کتاب آسمانی مبنای تعالیم خود را بر محوریت یگانگی پرودگار نهاده و آن را زیر بنای سایر تعالیم دیگر قرار داده است، ملاصدرا یکی از بزرگترین فلاسفه‌ی مسلمان است که در اثبات وحدانیت خداونداز ادله‌ی عقلی بیشماری بهره جسته است، گروهی بر این عقیده‌اند که صدرالمتالهین در جهت اثبات وحدانیت پرودگار، از براهین عقلی که لازمه‌ی کار یک فیلسوفِ آزاد اندیش است استفاده نکرده بلکه با اتکاء بر آیات قرآنی، تنها در جهت تبیین و تفسیر مفاهیم قرآنی همت گماشته است، بنابراین در اینجا، این سوال مطرح شده که توحید قرآنی با توحید فلسفه‌ی صدرایی چه نسبتی دارد؟ این تحقیق با روش تحلیل محتوا به انجام رسیده است و سعی دارد که نشان دهد نتیجه و دستاورد توحید صدرایی مطابقت کامل با آیات قرآنی دارد و این امر ذره‌ای از عقلانی بودن براهین او نکاسته و او را در شمار متکلمین قرار نمی‌دهد، بدین جهت آیاتی که در آثار او ذکر می‌شود به منزل? ملاکِ درستی یا نادرستی مباحث فلسفی او است، افزون بر کارکرد یاد شده می‌توان موارد زیر را نیز از جمله تاثیرات و کارکردهای آیات توحیدی قرآن بر نظام فلسفی صدرایی در بحث توحید دانست: استنباط مباحث فلسفی از قرآن؛ استنباط مباحث منطقی از قرآن؛ اقامه‌ی برهان عقلی و تایید صحت آن به واسطه‌ی آیات قرآنی؛ الهام‌گیری از آیات قرآنی.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی آموزه تثلیث از دیدگاه متکلمان مسیحی (آگوستین و ... و مقایسۀ آن با توحید از دیدگاه متکلمان مسلمان (خواجه نصیرالدین طوسی و ...)

نویسنده:

ژاله خراسانی

نوع منبع :

رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

ایرانداک,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) , توحید افعالی(کلام) , توحید ذاتی(کلام) , توحید نظری , تثلیث , قرآن , متکلمان , مسیحی , توحید(الهیات بالمعنی الاخص)) , توحید افعالی(الهیات بالمعنی الاخص) , توحید ذاتی , قرآن , توحید(اخلاق اسلامی) , توحید افعالی (اخلاق) , توحید ذاتی (اخلاق) , نصیرالدین طوسی، محمدبن محمد , دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته) , هنر و علوم انسانی , هنر و علوم انسانی , هنر و علوم انسانی , هنر و علوم انسانی , آوگوستین قدیس , هنر و علوم انسانی , آوگوستین قدیس , هنر و علوم انسانی , آوگوستین قدیس

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

خواجه نصیرالدین طوسی

چکیده :

از جمله مهمترین و در عین حال، مناقشه برانگیز‌ترین مباحث مطرح در دو دین اسلام و مسیحیّت، بحث از خداوند و یکتایی اوست. مسلمانان، ضمن اینکه توحید را در چهار سطح ذاتی، صفاتی، افعالی و توحید در عبادت مطرح می‌کنند، بر اصل جزمی توحید به شدت تأکید کرده و هیچ چیز را در ذات و صفات و افعال، هم‌مرتبۀ خداوند نمی‌دانند و مقام شامخ خداوند را برتر و بالاتر از آن می‌دانند که بتوان برای او شریک و یا فرزندی در نظر گرفت. این در حالی است که مسیحیان، قائل به اصل «تثلیث» هستند، یعنی از میان صفات خداوند، سه صفت او را همراه با ذات او قدیم و ازلی می‌دانند و اینکه طبیعت واحد خداوند، بر این صفات ازلی استوار است. آنان مسیح را کلمۀ خداوند قلمداد می کنند که تجسّم پیدا کرده و برای نجات بشریت از گناه، بر زمین فرود آمده. قرآن، بارها در آیات متعدد، این اعتقاد آنها را مورد حمله قرار داده و مسیحیان را برای داشتن چنین اعتقادی مورد سرزنش قرار داده، اما مسیحیان معتقدند که قرآن، یک آیین سه خدایی را نفی می‌کند که با اصل جزمی مسیحی که ایمان به خدای واحد در سه شخص است، تفاوت دارد و تأکید کلام قرآن بر این حقیقت که خداوند، نه همسری دارد و نه فرزندی را مطابق با تعریف کلیسایی خود می دانند که می گوید، خداوند نه کسی را زاده و نه از کسی زاده شده است. در حقیقت، مفهوم تجسّد، آنگونه که دریافتۀ دانشمندان مسیحی علوم الهی است، اصل جزمی یکتایی خداوند تعالی و لا یتغیّر بودن او را خدشه‌دار می‌سازد. به اعتقاد آنان، خداوند، یکتا و مطلقاً بسیط است اما ماهیت او میان سه شخص الهی: پدر، پسر و روح‌القدس، مشترک است. هدف، در اینجا مقایسه‌ای است میان دو دین اسلام و مسیحیت در بحث از توحید و ارائۀ برخی از همانندی‌ها و ناهمانندی‌ها در این زمینه، و اینکه در نهایت، آنچه حاصل می شود، آن است که آنچه مسیحیت تحت عنوان تثلیث ارائه می‌دهد، منافی با اصل جزمی توحید و یکتایی خداوند بوده و نیز، منافی با تمام سطوح توحید در اسلام است و لذا نمی‌توان به تفاهم میان دو دین مسیحیت و اسلام، در بحث از توحید و یکتایی خدا قائل شد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی معناشناختی صفات خبری از دیدگاه صفاتیه (اشاعره) و معتزله با تاکید بر اندیشه فخر رازی و زمخشری

نویسنده:

فاطمه گلپایگانی

نوع منبع :

رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

چکیده

وضعیت نشر :

قم: دانشگاه مفید‏‫,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

تأویل , معتزله , معناشناسی صفات , قاعده بلاکیف , پذیرش بلاکیف صفات , اهل سنت (مذاهب کلامی) , توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) , صفاتیه (مذاهب کلامی) , معطله (فرق کلامی) , آیات تشبیه , اسمای تنزیه , اشاعره (اهل سنت) , توحید ذاتی(کلام) , توحید صفاتی , توحید نظری , صفات خبریه , عقاید اشاعره , عقاید معتزله , عقیده تجسیم , عقیده تشبیه , معتزله (اهل سنت) , احادیث تنزیه , آیات توحید , تشبیه , توحید احدی , توحید واحدی: اعتقاد به نفی تعدد برون ذاتی , آیات صفات خبریه , تنزیه الهی , تنزیه کامل الهی , تجسیم , نظریه روح معنا , صفات خدا , تاویل‌ , اثبات بلاکیف , توحید(الهیات بالمعنی الاخص)) , توحید الهی , توحید ذاتی , توحید صفاتی(فلسفه)) , توحید علمی (الهیات بالمعنی الاخص) , آیات صفات تشبیهی , مشترک , معناشناسی صفات الهی , 8- اهل حدیث (فرق اسلامی) , 3- اهل سنت Sunnism (فرق اسلامی) , معناشناسی اوصاف الهی در زبان دین , نظریه تجرید معنا , بلکفه , تاویل اجمالی , تاویل تفصیلی , تاویل بدون قرینه , اشتراک‌ لفظی , اشتراک‌ معنوی , بلاکیف , التوحید: ابن خزیمه

کلیدواژه‌های فرعی :

صفات ثبوتی , صفات جلال , صفات جمال , عینیت ذات و صفات , صفات اضافی محض , جَهْمِیّه , حشویه (مرجئه شکاک) , مشبهه حشویه (مشبهه صفاتیه) , کرامیه (مجسمه مشبهه صفاتیه) , صفات ذاتی , صفات فعلی , صفات سلبی , سلفیه (فرق اسلامی) , مجبره , صفات اعتباری , صفات حقیقی ذات الاضافه , صفات حقیقی محض , صفات خبری درباره ذات الهی , صفات خبری ذات , صفات عقلی , صفات فعل خدا , صفات معنوی , ظهور افرادی , ظهور تصدیقی , ظهور تصوری , ظهور جملی , ظهور حرفی , ظهور مجموعی ,

چکیده :

موضوع صفات الهی به طور عام و صفات خبری(سمعی) به طور خاص، پس از موضوع امامت از اولین موارد اختلافی بین مسلمانان بوده و طیفی از تنزیه مطلق و نفی کلیه صفات(الهیات سلبی) تا تشبیه و تجسیم خداوند را در بر می گرفت. در این بحث، اختلاف پیرامون دو محور بوده است: الف) رابطه ذات و صفات و ب) هستی شناسی و معناشناسی صفات خبری(از اثبات هر دو جنبه تا نفی آن) کسانی که با نگاه حد اکثری کلیه صفات ذاتی و خبری را برای خداوند اثبات می کردند، صفاتیه و بعدها اشاعره نام گرفتند و کسانی که صفات را نفی می کردند(ضد صفاتیه) از سوی مخالفین معطله لقب یافتند.اشاعره به مرور از صفاتیه متقدم فاصله گرفتند و به دیدگاه معتزله نزدیک شدند. اما با ظهور مجدد سلفی گری، دورۀ بازگشت به صفاتیه متقدم آغاز و این جریان در نقد اشاعره بسیار فعالند. در خصوص صفات خبری که تاکید اصلی این تحقیق است، دو نماینده از جریان اشاعره و معتزله برگزیده و مورد مقایسه و ارزیابی واقع شده است. زمخشری به عنوان یک معتزلی تمام عیار، همه صفات خبری را با حمل به مجاز، استعاره و کنایه به تاویل برده است. فخر رازی به عنوان اشعری متاخر، علاوه بر بحث صفات خبری در تفسیر خویش، در کتاب مستقلی که در نقد کتاب توحید ابن خزیمه (صفاتیه متقدم) نگاشته، با نفی دیدگاه صفاتیه متقدم، موضعی نزدیک به زمخشری دارد. امامیه صفات خبری را از نظر هستی شناسی نفی و از نظر معناشناسی با روش های مختلف در غیر معنای لغوی اولیه به کار برده اند.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

المعتزلة في بغداد وأثرهم في الحياة الفكرية والسياسية: من خلافة المأمون حتى وفاة المتوكل على الله (198ه.ق. - 247ه.ق. / 813م. - 861م.)

نویسنده:

أحمد شوقي إبراهيم العمرجي

نوع منبع :

کتاب , رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قاهره - مصر: مكتبة مدبولي,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

اصول عقاید معتزله , معتزله (اهل سنت) , معتزله بصره , معتزله بغداد , فصوص الحکم: ابن عربی , کتب کلام اهل سنت , کتب کلامی معتزله , الکامل فی التاریخ , الطبقات الکبری (طبقات ابن سعد) , تاریخ یعقوبی (منتسب به تشیع)

کلیدواژه‌های فرعی :

ادله توحید (کلام) , عدلیه (مذاهب کلامی) , اصل توحید , اصل عدل , اصل وعد و وعید , امر به معروف و نهی از منکر , خلفای بنی امیه , حدوث قرآن , خلق نفسی قرآن , شرور و عدل الهی , توحید ذاتی , توحید صفاتی(فلسفه)) ,

شابک (isbn):

977-208-297-7

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

دروس في التوحيد

نویسنده:

سید کمال حیدری؛ بقلم شیخ علی حمود العبادی

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

وضعیت نشر :

مؤسسة الإمام الجواد علیهم السلام للفكر و الثقافة,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

16. کلام عقلی , صفات الهی , عقاید اسلامی , اعتقاد به توحید , اصل توحید , عقاید شیعه امامیه , توحید(الهیات بالمعنی الاخص)) , علم کلام , تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى‌) , توحید صدوق , تفسیر کبیر : فلسفی و کلامی: فخر رازی , کتب کلام شیعه , کشف المراد: علامه حلی , بحار الانوار: علامه مجلسی , 01- کافی : شیخ کلینی , تفسیر قمی (روایی) , تفسیر مجمع البیان (اجتهادى‌) , تفسیر صافی (روایى‌) , شرح تجرید فاضل قوشچی , شرح مواقف: شریف جرجانی , تفسیر عیاشی (روایی)

کلیدواژه‌های فرعی :

ادله توحید (کلام) , جبر و اختیار(کلام) , معطله (فرق کلامی) , اسمای حسنی , توحید افعالی(کلام) , صفات ذاتی افعال , علم فعلی ( مقابل ذاتی ) , مشبهه (صفاتیه) , آیات توحید , اراده الهی , امر بین امرین , توحید احدی , حیات , سمع الهی , عمومیت قضا و قدر , علم الهی , قدرت الهی , اعتقاد به بدا , تثلیث , ابدیت الهی , براهین توحید(حکمت نظری) , توحید افعالی(الهیات بالمعنی الاخص) , توحید ذاتی , توحید صفاتی(فلسفه)) , ازلیت الهی(فلسفه اسلامی) , صفات سلبیه ( الهی ) , صفات ثبوتیه ( الهی ) , صفات فعلیه , بداء , بصر الهی ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

چکیده :

دروس في التوحيد، تقریرات درس‎های سید کمال حیدری، پیرامون مباحث توحید می‎باشد که توسط علی حمود عبادی، ثبت و به قلم عبدالرضا افتخاری تصحیح شده است. کتاب در اجابت به درخواست گروهی از فضلا مبنی بر نگارش کتابی مخصوص مباحث توحیدی، به رشته تحریر درآمده است. کتاب با مقدمه مقرر آغاز و مطالب در قالب سی درس، ارائه گردیده است. در پایان هر درس، خلاصه‎ای از مطالب همان درس، ذکر گردیده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

توحید در نهج البلاغه

نویسنده:

عزت الله فرشادفر

نوع منبع :

کتاب , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه متنی قائمیه نسخه قائمیه فهرست

وضعیت نشر :

کرمانشاه: دانشگاه رازی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

16. کلام عقلی , ادله توحید (کلام) , صفات الهی , عقاید اسلامی , اصل توحید , علم کلام , تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى‌) , انوار التنزیل و اسرار التأویل (معروف به تفسیر بیضاوی): قاضی بیضاوی : خلاصه و زبده ای است از کشاف و مفاتیح الغیب و مورد استفاده فیض کاشانی , کتب کلام شیعه , کتب شناخت نهج البلاغه

کلیدواژه‌های فرعی :

14. ادیان religions , ادله توحید (کلام) , جبر و اختیار(کلام) , راه‌های خداشناسی , فطرت(کلام) , عالم ذر , فطرت دینی , کلام , برهان حدوث , برهان حرکت , برهان نظم , سمع الهی , شناخت فطری (معرفت شناسی) , حیات الهی , علم الهی , قدرت الهی , رئالیسم (مسائل جدید کلامی) , ماتریالیسم , رئالیسم معرفت شناختی , روش های دین شناسی , ماتریالیسم دیالکتیک , امور فطری , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , برهان صدیقین , توحید ذاتی , توحید صفاتی(فلسفه)) , صفات سلبیه ( الهی ) , صفات ثبوتیه ( الهی ) , بداء , توحید افعالی (اخلاق) , فلسفه دین , آیه میثاق , بصر الهی , قضا و قدر , حیات الهی ,

شماره ديويي:

297/9515

چکیده :

کتاب توحید در نهج البلاغه به بررسی تطبیقی توحید در کلام مولی امیرالمومنین علیه السلام می پردازد. فهرست کتاب به این شرح می باشد: هرست مطالب , , , فصل اول: دین‌شناسى

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

إبداعات العلامة الحيدري في المنهج و التوحيد و الإمامة

نویسنده:

منهج الکلمه الطیبه

نوع منبع :

کتاب , درس گفتار،جزوه وتقریرات

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

وضعیت نشر :

مؤسسة الإمام الجواد علیهم السلام للفكر و الثقافة,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) , امامت , عقاید شیعه امامیه , علم کلام , توحید صدوق , کتب کلام شیعه , بحار الانوار: علامه مجلسی , 01- کافی : شیخ کلینی

کلیدواژه‌های فرعی :

ولایت , توحید افعالی(کلام) , علم امام (ع) , احکام نبوت خاصه , اصل نبوت , نبوت خاصه , عصمت امام (ع) , امامت به تنصیص امام , قدرت الهی , نص امام , حدیث غدیر , حکمت متعالیه , توحید ذاتی , توحید صفاتی(فلسفه)) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

چکیده :

کتاب "إبداعات العلامة الحيدري في المنهج و التوحيد و الإمامة" به بررسی ابداعات و نوآوری در روش استدلال و بیان دو اصل مهم اساسی شیعه یعنی توحید و امامت می باشد. این کتاب توسط منهج الکلمه الطیبه و با تتبع در آرا و نظرات آیت الله سید کمال حیدری تهیه شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر