مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
نمودار درختی موضوعات
>
4. اصطلاحنامه سایر موضوعات
>
اصطلاحنامه فلسفه
>
حکمت نظری
>
فلسفه (خاص)
>
فلسفه الهی
>
فلسفه اسلامی
>
امور عامه
>
احکام کلی وجود
>
احکام سلبی وجود
>
ماهیت
>
ماهیت ممکن
>
مُثُل
ارباب اصنام نوعیه فلکیه
رب النوع انسانی
جستجو در
عنوان
پدیدآورنده
توصیفگر
موضوع
ناشر
زبان
نوع منبع
رشته تحصیلی
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی
تاریخ
محل
جستجو در متن
همه موارد
برای عبارت
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
تعداد رکورد ها : 109
عنوان :
جهان شناسی احمد احسائی (بررسی تطبیقی)
نویسنده:
جلال زارعی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
جهان شناسی Religious cosmology
,
جهان شناسی شیخ احمد احسائی
کلیدواژههای فرعی :
اسماعیلیه ,
فصوص الحکم ,
اخوان الصفا ,
باطنیه ( اسماعیلیه ) ,
مُثُل افلاطونی ,
مزدا پرستی ,
علمای امامیه ,
انوار قاهره ,
فلسفه اشراقی ,
مُثُل ,
نور محمد (ص) ,
روابط باطنی ,
جوامع الکلم ,
مراتب تنزلات عقل ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
شاپا (issn):
1010-4968
چکیده :
احمد احسائی (1166-1241 ق) یکی از با نفوذترین چهره های دو سده اخیر شمرده شده است. او نوآوریهای گوناگونی در مسائل کلامی و به ویژه جهان شناسی پدید آورده است. این مقاله در جستجوی پاسخ به این پرسش است که آیا احسائی آموزه های جهان شناختی خود را، آن چنان که خود ادعا می کند، مستقیما از ائمه اثنی عشر اقتباس نموده است؟ با مقایسه برخی از آراء و نظرات او با پیشاهنگان عرصه اندیشه در صدد برآمده ایم تا تأثیر پذیری او را از سرچشمه های متنوع نشان دهیم.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 147 تا 160
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
کیفیت پیدایش معقولات اولى از دیدگاه صدرالمتالهین (ره)
نویسنده:
قاسم روانبخش
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه متنی
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفت شناسی ملاصدرا
,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
,
حکمت متعالیه
,
معقولات اولی((مفاهیم ماهوی)، مقابل معقولات ثانیه)
کلیدواژههای فرعی :
ادراک انسان ,
ادراک حسی ,
ادراک کلیات ,
صورت خیالی ,
قیام حلولی ,
قیام صدوری صور نفسانی ,
فلسفه مشاء ,
صورت جسمی ,
مُثُل ,
تجرید ذهن ,
وجود عقلی کلیات ,
کلیت مفهوم در ذهن ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
صدرالمتألّهين برخلاف مشّائيان، كه قايل به جسمانى بودن صور حسى و خيالى بودند و قيام آن ها را به نفس، حلولى مى دانستند، قيام آن ها را به نفس، صدورى مى داند؛ يعنى: نفس در حين مواجهه با خارج، چنين صورت هايى را ايجاد مى كند، نه اين كه از خارج تجريد نمايد و سپس در ذهن حلول كند. بحث معقولات اولی در اینجا ذیل این مباحث دنبال می شود: تجرد صور حسى و خيالى، مقايسه نظريه صدرالمتألهين با ديگر حكما، مقايسه نظريه صدرالمتألّهين با افلاطون، مقايسه نظريه صدرالمتألّهين با مشّائيان، مقايسه نظريه صدرالمتألهين با هيوم، عامل پيدايش معقولات اُولى در ذهن از نظر صدرالمتألّهين، تعارض ابتدايى در عبارات صدرالمتألّهين و حل آن، كيفيت اجتماع شخصى بودن وجود عقلى با كلى بودن آن، جمع بندى نظريه صدرالمتألّهين در باب پيدايش كلى و معقول اول.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
منظور ملاصدرا از اینکه میگوید انسان مثال الهی است چیست؟
نوع منبع :
پرسش و پاسخ , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
انسان شناسی Human nature
,
مُثُل
,
عرفان نظری
کلیدواژههای فرعی :
مثال الهی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی و نقد دیدگاه شیخ اشراق و ملاصدرا درباره جایگاه مثل در نظام هستی
نویسنده:
محمد ذبیحی
نوع منبع :
مقاله , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه تربیت شهید رجایی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
نظام هستی
,
ملاصدرا
,
حکمت اشراق
,
عالم مثال ها
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
مُثُل
,
مُثُل افلاطونی(اصطلاح وابسته)
کلیدواژههای فرعی :
ملاهادی سبزواری ,
علامه طباطبایی ,
افلاطون ,
منشأ هستی ,
قاعده امکان اشرف ,
وحدت در کثرت ,
عوالم هستی ,
عوالم چهارگانه شیخ اشراق ,
منشا حرکت انواع طبیعی ,
براهین ملاصدرا بر اثبات مثل ,
براهین شیخ اشراق بر اثبات مثل ,
اتحاد معنوی جوهر عقلانی و مادی ,
مبادی ثبات ,
رابطه مثل و حل مسئله شناخت ,
اتحاد ماهوی مثل و انواع ,
اثبات علیت مثل برای موجودات ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
شابک (isbn):
2345-3761
چکیده :
مثل افلاطونی از دو منظر هستی و شناخت آن مجادلات پردامنه ای را بین موافقان و مخالفان آن بر انگیخته است، سه فیلسوف بزرگ جهان اسلام، ابن سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا نه تنها در مسأله مثل یکسان نمی اندیشند، بلکه دیدگاه شیخ اشراق و ملاصدرا در تقابل جدی با نظر ابن سینا است، ملاصدرا که مدعی است تا کنون کسی را ندیدم که همانند به این امر پرداخته باشد و این فضل و تأیید الهی بر من است کوشیده است با طرح دلایل سه گانه، کاستی های دلایل اشراقی را جبران نماید . پژوهش پیش رو همراه با گزارش، نقد و بررسی دلایل شیخ اشراق و ملاصدرا درباره مثل افلاطونی درپی بیان این ادعا است که دلایل اشراقی و صدرایی هر دو ناتوان از پاسخی روشن برای این پرسش است که جایگاه مثل، نقش و کارکرد آن در نظام هستی چیست؟
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 37 تا 51
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
ابن سینا و گستره علم الهی
نویسنده:
شهاب الدین ذوالفقاری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
علم ازلی الهی
,
علم تفصیلی حضوری واجب قبل از ایجاد
,
علم الهی به جزئیات بروجه جزئی
,
علم الهی به جزئیات بروجه کلی
,
علم عنایی ذاتی خدا
,
ابن سینا
,
ارتسام
,
فلسفه مشاء
,
فلسفه بوعلی
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
شناخت صفات خدا
,
علم واجب
,
خداشناسی مشائی
,
تبیین ملاصدرا از نظریه مشاء در باب علم الهی
کلیدواژههای فرعی :
رب النوع ,
وجود سعی ,
مُثُل ,
کلی((سعی)، اصطلاح وابسته) ,
موانع تعلق علم ,
تکثر عالم به سبب علم ,
وحدت علم و عالم و معلوم ,
تأثر عالم از معلوم خارجی ,
سببیت علم به علت برای علم به معلول ,
امکان کثرت در ذات خداوند ,
لوازم ذات خداوند ,
نحوه تعقل خداوند و مبادی عالیه ,
نظریات در رابطه با تبیین علم خداوند به جزئیات ,
اشکالات خواجه بر نظریه مشاء در باب علم الهی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
خواجه نصیرالدین طوسی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
شاپا (issn):
1735-4545
چکیده :
در نظر ابن سینا، باری تعالی به همه اشیا، خواه جزیی باشند یا کلی، پیش از حدوث آنها علم دارد. این علم لازمه علم ذات به ذات بوده و از طریق علل و به سبب ارتسام صور موجودات در ذات، به آنها تعلق گرفته است. طرح نظریه ارتسام در علم الهی انتقادهای فراوان فلاسفه و متکلمان را به دنبال داشته است. این کوشش نشان می دهد ابن سینا خود از چنان ایرادهایی که بر یک قرائت اولیه از نظریه ارتسام وارد کرده اند، آگاه بوده است. او می کوشد ارتسام را چنان توضیح دهد که نتیجه آن تاثر ذات از غیر نباشد. در این نوشته، ضمن مرور بر دیدگاه های ابن سینا، نظر وی در عرصه مفهوم صحیح «ارتسام» بررسی می گردد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 193 تا 212
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تبیین رویکرد شهودی ملاصدرا در ادراک عقلی
نویسنده:
محمدکاظم رضازاده جودی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
,
حکمت متعالیه
,
عقل فعال
,
انعکاس
,
ادراکات عقلی(مقابل ادراکات حسی)
,
ادراک عقلی ملاصدرا
کلیدواژههای فرعی :
ملاصدرا ,
رابطه عقل و نفس ,
مشاهده عقلی ,
صورت عقلی ( مجرد ) ,
مُثُل ,
درجات نفس ,
عقل فعال از نظر ملاصدرا ,
آراء و اندیشه های ملاصدرا ,
اندیشه فلسفی ملاصدرا ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
ادراک عقلی یکی از سه ادراک اصلی انسان یعنی ادراک خیالی و حسی است. ملاصدرا بر این باور است که این نوع ادراکات در اثر تحول ذاتی نفس و ارتقاء به مراتب بالاتر هستی و اتحاد با عقل فعال یا مثل افلاطونی حاصل می شود که ممکن است به دو نحو: مشاهده صورت ها در عقل فعال یا انعکاس صورت ها در نفس محقق گردد. نظر ملاصدرا، نظریه دوم است. در این مقاله، مفهوم ادراکات عقلی، ماهیت و ویژگی های آن، حصولی یا حضوری بودن این ادراکات و... بر اساس نظریات ملاصدرا تبیین و بررسی شده است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 1 تا 13
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نقش خدا در اندیشه افلاطون
نویسنده:
محمد اکوان ,بهاره سادات سیاقی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
فلسفه افلاطون
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
خدا در اندیشه افلاطون
کلیدواژههای فرعی :
افلاطون ,
صانع ,
خیر محض ,
مُثُل ,
خیر محض ,
ضیافت ,
اندیشه افلاطون ,
چکیده :
بی شک مقوله خدا مهمترین و سوال برانگیزترین مقوله ای است که در طول تاریخ، ذهن بشر را به خود مشغول داشته است. در این میان فلسفه نیز از این امر مستثنی نیست. در فلسفه الهی افلاطون که هدف از آن وصول به اصلی است الهی و غیرمحسوس که ذاتش حقیقی و مطلق است، مساله خدا با تعابیری گوناگون در رسالات مختلف مطرح گردیده است. در این فلسفه خدا با عناوینی چون ایده خیر یا مثال نیک که موجودی در راس عالم مثل و علت تمام موجودات و سرمنشا حقیقت و معرفت است، ایده واحد که کاملترین و برترین صورت است و ایده زیبایی که امری مطلق، جاوید و قائم به ذات است، نام برده می شود که تمامی این ایده ها یکی اند و دارای حقیقتی یکسان هستند.افلاطون به دمیورژ نیز اشاره می کند که او را صانع می داند و نه خالق. این صانع، جهان را از حالت بی نظمی (خائوس) به نظم (کاسموس) در می آورد. هدف از این تحقیق، بررسی مفهوم خدا در تفکر افلاطون است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 52 تا 71
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
مقایسهی آرای فلوطین درخصوص صادر اول با آیات و روایات
نویسنده:
محمدرضا موحدی نجف آبادی، محمد حکاک
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
شیراز: دانشگاه شیراز,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
فلوطین
,
اقنوم های سه گانه
,
هستی شناسی اسلامی
,
فلسفه الهی
,
فلسفه نوافلاطونی
,
فلسفه افلوطین
,
هستی شناسی در قرآن
,
هستی شناسی در حدیث
کلیدواژههای فرعی :
قوه و فعل ,
اثولوجیا ,
وجود منبسط ,
کتاب تاسوعات ,
ذات الهی ,
احد (اسماء تنزیه الهی) ,
اراده الهی ,
صادر اول ,
حدوث عالم جسمانی ,
مبدا اول ,
عقل کل ,
عقل فعال ,
مُثُل ,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) ,
برهان بسیط الحقیقه ,
فیض الهی ,
قرآن ,
عقل بالفعل ,
تجلی واحد القهار ,
ظهور اسماء(قسیم صفات و اعیان ثابته) ,
ظهور صفات(قسیم اسماء و اعیان ثابته) ,
عقل هیولانی ,
واحد و کثیر ,
تعقل مبدا اول ,
فنای عقل ,
عقول جزئی ,
تولما ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
محمد بن یعقوب کلینی
,
ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
,
حسن حسن زاده آملی
شاپا (issn):
6123 2251
چکیده :
فلوطین به سه اقنوم احد، عقل و نفس قائل است که اقنوم دوم قابل تطبیق با صادر اول است. احد عقل را بیآنکه بداند، بهوجود میآورد. عقل بهمثابهی تصویر احد، ابتدا واحد و نامتعین است، اما سپس میلی گناهآلود او را از احد جدا میکند. عقل پس از جدایی، گویی پشیمان میشود و دوباره به سوی احد بازمیگردد. این بازگشت باعث متعینشدن عقل و کاملشدن فعلیت او و پیدایی ایدهها میشود. با اینکه تبیین فلوطین تفاوتهای زیادی با آراء مستنبط از متون دینی در خصوص صادر اول دارد و بهعلاوه، بر اساس زمینهی فکریِ کاملاً متفاوتی شکل گرفته است، مشابهتهایی نیز میان این دو وجود دارد. همچنین دستکم در برخی موارد، تفاوتها کمتر از چیزی است که بهنظر میآید. در این مقاله، مسائل درخورِ مقایسهی دو دیدگاه تبیین و بررسی خواهد شد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 27 تا 50
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تحلیل فاعلیت و عنایت در متافیزیک افلاطونی، ارسطویی و سینوی
نویسنده:
مهدی امامی جمعه، وحیده حداد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
اصفهان: حوزه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
افلاطون
,
نظام علت و معلول
,
نظام عالم
,
ارسطو
,
ابن سینا
,
عنایت خدا
,
فلسفه ارسطو
,
فلسفه افلاطون
,
عنایت صرف
,
نظریۀ عنایت
,
نظام حاکم بر هستی
,
فاعلیت متافیزیکی
,
عنایت متافیزیکی
کلیدواژههای فرعی :
اعیان ثابته ,
علم الهی ,
الله ,
آفرینش (اِبداع) ,
محرک اول ,
احد ,
رساله تیمائوس ,
خیر مطلق ,
صانع ,
علیت ایجادی ,
عقل اول ,
خالق ,
واحد (اسماء تنزیه الهی) ,
افلاک ,
فاعلیت ایجادی ,
علت اولی ,
محرک اول ,
محرک ثابت ,
عقل اول ,
افلاک ,
مُثُل ,
علم واجب ,
عالم ( امکانی ) ,
خیر محض ,
واجب تعالی (اسماء ذات) ,
ظل الله بودن عالم ,
کتاب جمهوری (افلاطون) ,
علت نخستین ,
ماسِوی الله ,
نظام عنایی عالم ,
نظام فعلی - فاعلی عالم ,
نسبت عقول با افلاک ,
آفرینش الهی ,
مثال ازلی ,
فاعلیت ناآگانه عقل اول ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
شاپا (issn):
2322-3421
چکیده :
آیا نظام عالم فعلی- فاعلی است؟ و اگر فاعلیتی در کار است و عالم و مافیها را باید به عنوان فعل نگریست، آیا میتوان نظام عالم را یک نظام عنایی دانست؟ در یونان باستان دو نظام بزرگ فلسفی توسط ارسطو و افلاطون برپا شد تا بتواند برای پرسشهای فوق الذکر پاسخی داشته باشد. در عالم اسلام نیز فارابی و بعد از او ابن سینا با پی گرفتن فلسفه فارابی، اولین افرادی بودند که یک نظام فلسفی بنا کردند تا پاسخی بنیادین برای این پرسشها بیابند. اما آنچه مهم است و ضروری مینماید، این است که یک بررسی تحلیلی- تطبیقی بین این سه نظام فلسفی به عمل آید. هر سه نظام فلسفی، نظام عالم را فعلی- فاعلی دیدند. به طور کلی، ارسطو به یک نظام عنایی قائل نبوده، اما افلاطون با وجود قائل شدن اراده و عنایت برای آفریدگار، فاعلیت او را ایجادی نمیداند؛ این در حالی است که در عالم اسلام، ابن سینا در سیر تفکر خود به یک نظام عنایی دست یافت که فاعلیت آن را کاملاً ایجادی میداند. چند و چون این اختلافات موضوع بحث این مقاله است. نتیجه نهایی و بنیادین که این مقاله به آن دست یافت، این بود که اختلافات ابن سینا با افلاطون و ارسطو ریشه در وجودشناسی دارد که شیخ به آن رسیده بود و این بر اصالت فلسفی وی در برابر تفکر یونانی دلالت میکند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 29 تا 40
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
روش تأویلی - تمثیلی فهم قرآن درعرفان و مذهب باطنیه
نویسنده:
جعفر شانظری، تقی اجیه
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
اصفهان: حوزه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
تأویل
,
البرزخ
,
الباطنیه
,
حکمت الهی
,
بطن قرآن
,
روش فهم قرآن
,
عنایت ازلی
,
قرآن
,
هرمنوتیک
,
علم واجب
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
قرآن
,
تفسیر باطن قرآن
,
تفسیر قرآن با قرآن
,
عرفان اسلامى
,
باطنیه (از صوفیه)
,
اصطلاحنامه عرفان
,
عالَم مثال(قسیم عالم معانی و ارواح و اجسام)
,
غیب امکانی
,
روش تأویلی - تمثیلی تفسیر
,
غیب محالی
کلیدواژههای فرعی :
اعیان ثابته ,
شهود ,
ممثول ,
حکمت رواق ,
مُثُل ,
خود سازی ,
معانی حسی ,
معانی باطنی ,
معانی روحانی ,
تردد معانی ,
تهذیب نفس ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
شاپا (issn):
2322-3421
چکیده :
در مکتب عرفان و مذهب باطنیه، از این جهت که برای آیات قرآن و کلمات آن، معانی باطنی قایلند، اعتقاد یکسانی وجود دارد. از این رو، هر دو طریق، برای کشف حقایق معانی قرآن کریم، روشی خاص را پاسخگو میداند؛ اما از لحاظ «روش شناختی» تمایز و اشتراکهایی در شیوه هرمنوتیکی دو نحله فوق وجود دارد که با مطالعه دقیق در متون و منابع آنان، این تمایز و اشتراکها روشن میگردد؛ با این بیان که در تأویل عرفانی سه ویژگی وجود دارد: الف) کشف مفهوم در بطن آیات؛ ب) تهذیب نفس برای دستیابی به کشف؛ ج) گذر از معانی حسی و راهیابی به معانی باطنی و روحانی. اما در نزد باطنیه مشخصههای اصل تأویل عبارت است از: الف) تعیین مصداقی مفاهیم کلمات قرآن؛ ب) تعلیم؛ ج) آزاد بودن و تردد معانی از حسی به روحانی و یا بالعکس از روحانی به معانی حسی. مقاله حاضر عهدهدار تبیین این ویژگیها و فرآیندهای روش شناختی این دو بینش است که با سیری در تبیین مفاهیم اصطلاحی، نظیر «مَثَل» و «تأویل» در آرای آنها شروع و در پایان، به وجوه اشتراک و تمایز در روش آن دو در تبیین قرآن کریم پرداخته شده است و سر انجام به داوری صحیح فهم متن اشاره گردیده است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 103 تا 116
مشخصات اثر
ثبت نظر
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
تعداد رکورد ها : 109
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید