مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
ارسال
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
نمودار درختی موضوعات
>
1. اصطلاحنامه کلام اسلامی (Kalam (Islamic scholastic theology
>
18. مذاهب کلامی Islamic schools of theology
>
اهل سنت (مذاهب کلامی)
>
معتزله (اهل سنت)
اتحادیه ( معتزله )
اصحاب معارف (معتزله)
اصلحیه (معتزله)
بهشمیه (معتزله)
ثمامیه (معتزله)
جاحظیه (معتزله)
حماریه ( معتزله )
عمرویه (معتزله)
قصبیه (معتزله)
مرداریه (معتزله)
معتزله بصره
معتزله بغداد
معتزله ری
معمریه ( معتزله )
مکاسبه (معتزله)
نظامیه (معتزله)
واصلیه ( معتزله )
هذیلیه (معتزله)
هشامیه ( معتزله )
جستجو در
عنوان
پدیدآورنده
توصیفگر
موضوع
ناشر
زبان
نوع منبع
رشته تحصیلی
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی
تاریخ
محل
جستجو در متن
همه موارد
برای عبارت
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
تعداد رکورد ها : 860
عنوان :
صدر الدين الشيرازي و موقفه النقدي من المذاهب الكلامية
نویسنده:
جميله محي الدين بشتي
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست
وضعیت نشر :
لبنان/ بیروت: دار العلوم العربیة,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
فلسفه اسلامی
کلیدواژههای فرعی :
خدا در فلسفه ملاصدرا ,
معرفت شناسی ملاصدرا ,
صفات الهی در حکمت متعالیه ,
عقاید اشاعره ,
معتزله (اهل سنت) ,
حکمت متعالیه ,
افعال واجب(حکمت نظری) ,
بساطت واجب(الهیات بالمعنی الاخص) ,
تجلی الهی ,
موجود حق (اسماء ذات) ,
معاد جسمانی از نظر ملاصدرا ,
ایمان از نظر ملاصدرا ,
انسان شناسی صدرایی ,
خداشناسی ملاصدرا ,
وجود از نظر ملاصدرا ,
آراء و اندیشه های ملاصدرا ,
ادراک از دیدگاه ملاصدرا ,
اندیشه فلسفی ملاصدرا ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جستاری در کلام قرائیمی
نویسنده:
رضا گندمی نصرآبادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم : موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره),
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
کلام قرائیمی
,
عنان بن داود
,
یعقوب قرقسانی
,
17. فرق کلامی
,
عقاید یهودیت
,
معتزله (اهل سنت)
,
13. علم کلام
,
3- یهودیت قرائیمی (قائلان به تنخ تنها)
کلیدواژههای فرعی :
معتزله ,
تورات ,
حضرت موسی ( ع ) ,
لوگوس ,
صدوقیان ,
راس الجالوت ,
فرقه عنانیه (فرقه یهودی) ,
یهودیت خاخامی ,
تورات شفاهی ,
مرجعیت تورات ,
ازلیت لوگوس ,
یوسف البصیر ,
انسان انگاری خدا در تورات ,
یهوه ,
یهودیت قرائیمی (کارائیت - قرائون) ,
شاپا (issn):
0
چکیده :
در طول قرون وسطی جریانهای فکری مختلفی در میان یهودیان پدید آمد. جریان کلامی قرائیمی و حاخامی از جمله جریانهای مطرح در آن دوره است که با تأثیرپذیری از معتزله بصره درصدد توجیه و تبیین آموزههای یهودی برآمد. به رغم زبان و منبع الهام مشترک حاخامها و قرائیمیها، اختلاف اساسی آنها به انکار سنت از سوی قرائیمیها برمیگردد. قرائیمیها تنها به مرجعیت کتاب مقدس قائل بودند و برای سنت یا تورات شفاهی، که به زعم حاخامها به لحاظ اعتبار و قداست همچون تورات مکتوب است، هیچگونه اعتباری قائل نبوده، و آن را برساخته ذهن حاخامها میدانستند. هرچند نام قرائیمیها بیشتر از نام رقیبشان با علم کلام تداعی میشود، اما آثار چندان زیادی از ایشان در دسترس نیست. نظر به اینکه تاکنون تحقیق مستقلی در این زمینه صورت نگرفته است، این پژوهش با ارائه گزارش اجمالی از برخی آراء و افکار چند شخصیت مطرح فرقه فوق و نیز در مواردی میزان وامداری آنها به معتزله، میتواند راه را برای بحثهای جدید، هموار سازد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 63 تا 88
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نقش معتزله در تخریب شخصیت هشام ابن حکم و نسبت دادن تجسیم به او و تأثیر آن بر محدثان شیعی
نویسنده:
هاشم هاشمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره),
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
01. خداشناسی (کلام)
,
معتزله (اهل سنت)
,
مجسمه (مشبهه صفاتیه)
,
توحید(الهیات بالمعنی الاخص))
,
فقه الحَدیث
,
علم رجال
,
5- تشیع Shiism (اعم از امامی و زیدی و اسماعیلی، (فرق اسلامی))
کلیدواژههای فرعی :
رجال شیعه ,
جبر اموی ,
اتهامات معتزله به شیعه ,
انتقاد هشام بن حکم از معتزله ,
بررسی انتقادی روایات ,
هشام بن حکم در روایات ,
مناظره هشام و علاف معتزلی ,
جبریه (مذاهب کلامی) ,
واقفیه (فرق کلامی) ,
امر بین امرین ,
تشبیه ,
خلافت بعد از رسول الله (ص) ,
منزلت بین منزلتین ,
تاثیر معتزله بر فرقه نگاری ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق
,
شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان
,
سید مرتضی: علی بن حسین بن موسی
,
محمد بن علی کراجکی
,
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
شاپا (issn):
0
چکیده :
جسیم بهمعنای اطلاق جسم بر خالق هستی، یکی از مفاهیم جنجالی کلام اسلامی است. در باب پیشینه تاریخی تجسیم و نفوذ اندیشههایی از این دست باید گفت تجسیم در اندیشه فرق دیگر مجال بروز و ظهور بیشتری داشته است، اما معتزلیان نخستین به هشام بن حکم، متکلم بزرگ عصر امامت نسبت تجسیم دادهاند. این نسبت کانون توجه فرقنگاران غیرشیعی و نیز برخی محدثان شیعی قرار گرفته و آن را در آثار خود آوردهاند. باتوجه به نوشتهها و آثار و مباحثات پیشین کلامی، باید معتزله را نخستین نسبت دهندگان دانست. در علل و چرایی این نسبت، برخی محققان به انگیزه ها و رقابت و کینهجویی معتزله اشاره کرده اند. ادعای معتزله علاوه بر منابع غیرشیعی ، بر آثار شیعی نیز اثر گذاشته است. پیامد این نسبت را می باید ابهام در شخصیت هشام شمرد. برای نمونه دستکم بیش از پنج روایت در اصول کافی و روایاتی در توحید صدوق و رجال کشی، در زمینه نسبت تجسیم به هشام وارد شده است. درباره هشام کمتر نوشته و یا پژوهشی را می توان یافت که به اثبات و یا نفی این موضوع نپردازد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 7 تا 30
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
روششناسی و بسترشناسی فكری نظريات متكلمان شيعی مكتب بغداد (قرن چهارم و پنجم) در مسئلۀ امامت
نویسنده:
محمدحسين فارياب
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
امامت
,
مسایل جدید روش شناسی
,
مکتب کلامی بغداد
,
وجوب عقلی امامت
کلیدواژههای فرعی :
جسم انگاری ,
متکلمان بغداد ,
2- قاعدة اللّطف: قاعده لطف ,
اشاعره (اهل سنت) ,
معتزله (اهل سنت) ,
وجوب وجود امام ,
مکتب متکلمان بغداد ,
شئون امام ,
شیعیان عراق ,
شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع) ,
نزاع مذهبی ,
آل بویه ,
متکلمان عقل گرا ,
تعصب قومی مذهبی ,
صفات واجبه امام ,
چکیده :
روششناسي و بسترشناسي يک نظريه، از مهمترين مسائلي است که نقش مهمي در تحليل و شناخت چرايي صدور آن نظريه دارد. متکلمان شيعي مکتب بغداد در قرن چهارم و پنجم هجري، از بزرگترين متکلمان اماميه در طول تاريخ بهشمار ميآيند. با اين حال، روايات امامان معصوم عليه السلام، که از منابع اصيل تفکر ديني بهشمار ميآيند، حضور کمرنگي در کتابهاي کلامي ايشان دارند. هدف از نگارش اين مقاله، ابتدا روششناسي فکري اين متکلمان، و سپس تحليل چرايي تکيۀ فراوان ايشان بر عقل در براهين و نظريات کلامي مربوط به مسئلۀ امامت با توجه به بستر فرهنگي شهر بغداد در آن دوران است. بر اساس مهمترين يافتههاي اين نوشتار، نگاه سختگيرانۀ متکلمان بغداد به احاديث و نيز تنوع مکاتب گوناگون کلامي و نيز تعصبات مذهبي و درگيريهاي شديد فرقهاي در بغداد، از مهمترين عواملي است که مانع از استفادۀ لازم متکلمان شيعي از روايات در آن دوران شده است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 125 تا 147
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
مفهوم العدل الإلهى والمسئولية الإنسانية - دراسة مقارنة بین المعتزلة والاشاعرة
نویسنده:
نصرالدين عمران الجوادي؛ مشرف: السيد محمد عبدالرحمن علي خضر؛ مشرف: نيفين إبراهيم إبراهيم محمد ياسين
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
مسئولیت انسان
,
اشاعره (اهل سنت)
,
اصول عقاید معتزله
,
عقاید اشاعره
,
معتزله (اهل سنت)
,
اصول اشاعره
,
عدل الهی
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تفسير الكشاف عن حقائق التنزيل وعيون الأقاويل في وجوه التأويل (طبع دارالمعرفة فی مجلد واحد)
نویسنده:
أبو القاسم جار الله محمود بن عمر الزمخشري الخوارزمی؛ اعتنی به وخرج احادیثه وعلق علیه:خلیل مامون شیحا
نوع منبع :
کتاب , حاشیه،پاورقی وتعلیق , آثار مرجع , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
بیروت - لبنان: دارالمعرفة للطباعة والنشر والتوزیع,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
اشاعره (اهل سنت)
,
اصول عقاید معتزله
,
عقاید اشاعره
,
معتزله (اهل سنت)
,
تفسیر قرآن
,
تفسیر اهل سنت
,
تفسیر اشاعره
,
تفسیر معتزله
,
تفسیر کشاف
,
کتب تفسیر اهل سنت
چکیده :
تفسیر الکشاف، که نام کامل این تفسیر «الکشاف عن حقائق التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التاویل» است، به کشاف زمخشری شهرت دارد. زمخشری درباره آن چنین سروده است: تفاسیر قرآن بود بی شمار ولی همچو کشاف ندیده کسی، تو گر طالب فهم قرآن بدی به کشاف روی آر اگر عاقلی. / داستان تالیف کشاف همانگونه که ذهبی از قول زمخشری نقل کرده بسیار شنیدنی است. زمخشری میگوید: من دیدم برادران دینی از مذهب عدلیه که دارای علم عربی و اصول دین هستند هرگاه به تفسیر آیهای از قرآن مراجعه میکنند و من بعضی از حقایق آیات را برایشان بیان میکنم بسیار تمجید و تعجب میکنند و از شوق پر میکشند به سوی تفسیری که بتواند جوابگوی مسایل قرآنی آثار باشد تا اینکه آمدند و دور من جمع شدند و از من درخواست کردند کشاف را برای آنان املا کنم من از این مطلب سر باز زدم آنان قبول نکردند و گفتند به نزد بزرگان دین و دانشمندان معتزلی میرویم و آنانرا واسطه میکنیم. آنچه که مرا از قبول این درخواست باز می داشت علاوه بر اینکه قدرت و توان علمی آنرا نداشتم این بود که قبول این خواسته بر من واجب نبود زیرا دقت در آن مانند واجب عینی است که در این زمانه مورد توجه نیست و کسی به دنبال آن نیست و همت مردم از این مقدار علم بسیار کم و کوتاه است تا چه رسد به تفسیری که بر اساس علم معانی و بیان بنیان نهاده شود. به همین خاطر مقداری پیرامون فواتح سور و حقایق سوره بقره بصورت سوال و جواب برایشان مطرح کردم. چون تصمیم گرفتم به زیارت خانه خدا بازگردم و از خانه خدا کسب فیض نمایم به سوی مکه حرکت کردم از هر شهری که میگذشتم کسانیرا میدیدم که متاسفانه معارف قرآن را به اهلش یاد نمیدادند و به این خاطر با دیدن من سعی میکردند تشنگی معارف قرآن خویش را سیراب کنند دور من حلقه میزدند و در یادگیری حرص میورزیدند از توجه من به آنان به اهتزاز در می آمدند و از نشاط من به وجد و حرکت در میآمدند. تا اینکه رحل اقامت را به مکه افکندم در آنجا سید ابو الحسن بن حمزة بن دهاس که از بنی حسن است نسبت به بنده بسیار لطف فرمود و درخواست نمود که این تفسیر را بنگارم بنده عرض کردم مرا معاف بدار زیرا عمر من به ۶۰ و ۷۰ رسیده و دیگر توانایی تحقیق و تفحص را ندارم و باید میانهروی کنم ولی با این حال خداوند توفیق داد تا به مدت دو سال و چهار ماه (مدت خلافت ابوبکر) آن را به پایان برسانم در حالیکه سی سال بود که من در انتظار چنین سالی بودم و این از برکت خانه خداست./ ذهبی در تفسیر و مفسرون میگوید: ارزش این تفسیر با چشمپوشی از گرایش اعتزالی آن، چنان است که تا به حال کسی مانند آن را تالیف نکرده است بخاطر وجوه اعجازی که از قرآن بیان کرده و زیبایی نظم و بلاغت قرآنی که در آن اظهار کرده. تا به حال کسی مانند زمخشری نتوانسته برای ما زیبایی قرآن و سحر بلاغت آن را بازگو کند. زیرا وی در بسیاری از علوم مهارت داشت به ویژه در واژهشناسی عربی تبحر فوقالعاده داشته است. اشعار عرب را به خوبی میشناخته به علاوه اینکه در احاطه به علوم بلاغی و معانی و بیان و ادبیات عربی ممتاز بود./ این نبوغ علمی و ادبی به بهترین وجه در تفسیر کشاف متبلور شده است بطوریکه از هنگام تالیف تاکنون مورد توجه دانشمندان بوده و دلهای مفسران را ربوده است. در حقیقت زمخشری تمام ابزار و وسایلی را که مفسر بدان نیاز دارد در این تفسیر گردآوری کرده و آنرا در اختیار مردم نهاده است. تفسیر کشاف در موضوع خود یگانه است و در چشم دانشمندان و تفسیرپژوهان همچون کوه استواری است که صعود به قله آن بسیار مشکل به نظر میآید./ ویژگیهای تفسیر: ۱- زمخشری در پردهبرداری از بلاغت قرآن و بیان وجوه اعجاز آن و تبیین لطایف و دقایق معنای آن گوی سبقت را از همگان ربوده و پس از وی کسی به مقام وی نرسیده است. ۲- تمام کسانی که وی را بخاطر اعتقاد اعتزالی سرزنش کردهاند ولی در مهارت در واژهشناسی عربی و فصاحت و بلاغت ستودهاند و گفتهاند وی پیشوای واژه شناسی و بلاغت قرآنی است. ۳- هر مفسری در تفسیرش چیزی را بطور غالب بیان میکند که در آن مهارت دارد ولی تفسیر کشاف یک ویژگی خاصی دارد که مجموعهای است که بعضی از آن بعض دیگر را تکمیل میکند. ۴- کشاف در موضوع خود از جایگاه ویژهای برخوردار است و بر سایر تفاسیر پیشی گرفته و باعث شده که یکی از تراث علمی بسیار عالی در تفسیر به شمار آید. ۵- تفسیر زمخشری آینه تمام نمای تفکر اعتزالی است هم برای دوستداران مذهب معتزلی و هم برای منتقدان آن. یعنی مذهب معتزله را بسیار واضح و شفاف منعکس میکند تا کسی که میخواهد بین نزاع قدیمی اشاعره و معتزله داوری کند مستندات روشنی داشته باشد. در پایان باید گفت: تفسیر کشاف زمخشری از چنان مقام و منزلتی برخوردار است که یکی از مراجع و مصادر مهم تفسیر کلاسیک به شمار میآید. / سخن استاد مطهری: مرحوم استاد شهید آیتالله مطهری در کتاب ارجمند خدمات متقابل اسلام و ایران مینویسد: «اهتمام ایرانیان به تفسیر و فقه و حدیث که مستقیما با متن اسلام مربوط است، از هر مورد دیگر بیشتر بوده است. در هر قرنی صدها و هزارها مفسر وجود داشته و صدها تفسیر نگاشته شده است. برای اینکه نمونهای از خدمات ایرانیان در تفسیر ارائه داده شود، کافی است که نظری به تفاسیر برجسته و مفسران مشهور و معروف میان مسلمین بیندازیم. خواهیم دید اکثر این مفسران ایرانی بودهاند...» آنگاه درباره تفسیر کشاف و نویسندهاش میگوید: «این کتاب معروفترین و متقنترین تفاسیر اهل تسنن است. از نظر نکات ادبی، بالخصوص نکات بلاغتی، در میان همه تفاسیر ممتاز است. مؤلف این تفسیر ابوالقاسم محمود بن عمر زمخشری خوارزمی ملقب به جارالله از اکابر علمای اسلام به شمار میرود. کتابهای زیاد در ادب، حدیث و موعظه تالیف کرده است. با اینکه این مرد از بلاد شمالی ایران و سرزمینهای سردسیر بود، سالها در مکه معظمه مجاور شد و گرمای طاقتفرسای آنجا را تحمل کرد؛ زیرا معتقد بود مجاورت بیتالله آثار معنوی فراوانی دارد. چون سالها مجاور بیتالله بود، به جارالله معروف گشت و ظاهرا در همان وقت تفسیر کشاف را نوشت...» مرحوم استاد جای دیگر نیز از او یاد کرده است؛ به هنگام معرفی مؤلف تفسیر مجمعالبیان: «وی در ۵۳۶ از تالیف این تفسیر فراغت یافت. مجمعالبیان از نظر ادبی و حسن تالیف بهترین تفسیر است. شیعه و سنی برای این تفسیر اهمیت فراوان قائلند. طبرسی پس از فراغ از مجمعالبیان، به تفسیر کشاف وقوف یافت و پسندید و در آن نکاتی از جنبههای ادبی یافت که از خودش در مجمعالبیان فوت شده بود. تفسیر جوامعالجامع را با توجه به لطایف کشاف نگاشت.» زمخشری (۴۶۷ـ ۵۳۸ق) بهره وافری از لغت، شعر، اشارات، کنایات، اسرار و رموز زبان عرب داشت و بر علوم بلاغت و بیان، اعراب و ادب مسلط بود و با این دستمایه به تفسیر قرآن پرداخت. تفسیر کشاف به جنبه ادبی و بلاغی قرآن کریم توجه خاصی دارد و به همین جهت نیز در میان اهل ادب عربی و تفسیر و ترجمان قرآن کریم آوازه و رواج دارد. //////////
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
من العقل إلى هيرمينوطيقا السلف: لمحة عن التأويل الاعتزالي
نویسنده:
مصطفى الرويجل
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
اصول عقاید معتزله
,
معتزله (اهل سنت)
,
عقلانیت دینی
چکیده :
كانت المعتزلة من دعاة العقل، حيث حملت لواء "العقلانية" في الفكر الإسلامي عمومًا، والتراث الكلامي على وجه الخصوص، وذلك لإيمانها بقدرة العقل اللامحدودة على النظر والاستدلال وفهم النقل، فدافعت عن قدرته على "التحسين والتقبيح" قبل ورود الوحي، وهو وحده القادر على حسم الخصومات مع أهل الملل الأخرى؛ أو من ينكر هذه الملل؛ أو من عارض مواقف أهل العدل، فالعقل يجب إعماله عندما يتعارض ظاهر الآيات مع مبادئه، وعندما تختلط السنة الصحيحة بالأحاديث الكاذبة والموضوعة والضعيفة، وعند التناظر مع أهل الملل الأخرى والنحل
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 86 تا 111
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
كتاب المقالات و الفرق
نویسنده:
سعد بن عبدالله اشعری قمی؛ مصحح: محمدجواد مشکور
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
معرفی کتاب
وضعیت نشر :
تهران: موسسه مطبوعاتی عطایی,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
شیعه شناسی
,
کتب کلام شیعه
کلیدواژههای فرعی :
جریان های کلامی ,
مذاهب اسلامی ,
17. فرق کلامی ,
خوارج (مذاهب کلامی) ,
فرقه ناجیه ,
مرجئه (فرق کلامی) ,
عقاید معتزله ,
معتزله (اهل سنت) ,
عقاید شیعه امامیه ,
اعتقادات مرجئه ,
فرق شیعه ,
تاریخ فرق اسلامی ,
سرگذشت نامه ها ,
2. فرق sects ,
فرق اسلامی (فرق) ,
تاریخ امامیه ,
زمینه های رشد فرق ,
چکیده :
المقالات و الفرق كتابى است به زبان عربى، نوشته سعد بن عبداللّه ابى خلف الأشعرى القمى (متوفاى 299 يا 301ق.) و با تصحیح و تعلیق دکتر محمّد جواد مشكور در معرفى فرقهها و نحلههاى شيعه. كتاب ياد شده، اينك سالهاست كه مورد گفتگو است و هنوز محقّقان درباره چگونگى ارتباط آن با كتاب فرق الشيعه از حسن بن موسى نوبختى، وحدت نظر ندارند. برخى مانند عباس اقبال بر اين باورند كه فرق الشيعه نوبختى و كتاب حاضر، هر دو يك كتابند و مآلا كتاب معروف فرق الشيعه از نوبختى نيست؛ ولى كسانى، مانند شيخ فضلاللّه زنجانى معتقدند، فرق الشيعه از نوبختى است. نكته قابل توجه، تشابه فراوان اين دو كتاب است. گو اينكه شيوه نقل و اقتباس در ميان پيشينيان بسيار معمول بوده است؛ امّا تشابه و تقارن به اين گستردگى نمىتواند با توجيه نقل و اقتباس موجه باشد. استاد محمّدرضا حسينى جلالى ضمن مقاله پژوهشگرانهاى، به اين نتيجه رسيده كه فرقالشّيعه از نوبختى نبوده و نسخهاى ناقص از همان كتاب المقالات و الفرق است. گفتنى است كه نوبختى در اين زمينه كتابى داشته كه شيخ مفيد مطالبى را از آن در العيون و المحاسن آورده است، كه آن مطالب شباهتى با فرق الشيعه موجود ندارد و اين خود دليلى است بر اينكه فرقالشيعه از آن نوبختى نيست. ابن نديم كتابى با عنوان الآراء و الديانات از نوبختى ياد مىكند؛ ولى اضافه مىكند كه وى به اتمام آن موفّق نشده است. در صورتى كه كتاب چاپ شده، فرق شيعه را تا پايان آن، يعنى بعد از امام حسن عسکری(ع) دارد. با اين حال گويا كتاب نوبختى در دسترس بوده است. اشعرى احتمالا كتاب را بين سالهاى 265 تا 289ق. نگاشته است؛ زيرا در يك مورد مسائل بعد از امام حسن عسکری(ع) را آورده و در موردى ديگر عدم شوكت قرامطه را تصريح كرده است كه با حمله سال 289ق. قرامطه و بستن راهها و گرفتن مكّه سازگارى ندارد. اثر حاضر از جمله منابع كهن و بسيار قابل توجّه در زمينه شناخت فرقهها و نحلههاى شيعه است. پس از مقدّمه، متن كتاب از اختلاف امّت بر سر امامت آغاز مىشود و با نقل ديدگاههاى مختلف معتزله و مرجئه و ديگران در اين باره، تمامى فرق را در چهار فرقه شيعه، مرجئه، معتزله و خوارج خلاصه مىكند. پس از آنچه ياد شد، كتاب يكسره درباره فرقهها و جريانهاى شيعى است. نخست مسأله امامت مطرح شده و ديدگاههاى مختلف زيديّه و اماميّه و...در اين باره بررسى شده است. تفرق فرق شيعه پس از على(ع) در اين كتاب آمده و نسبت به برخى از فرقهها توضيحاتى سودمند ياد شده است. از جمله موارد سودمند كتاب، اطّلاعات گرانقدرى است كه نسبت به ائمه شيعه، عقايد غُلاۀ شيعه و منشأ اسماعيليه در لابلاى صفحات آن توان يافت. مقدّمه و تعليقات ارزشمند محقق كه در تكميل و يا توضيح متن نگاشتهاند، بر سودمندى كتاب افزوده است. به هر حال كتاب ياد شده؛ از جمله متونى است كه در شيعه شناسى كار آمده است و هيچ پژوهشگر و شيعهشناسى از در نگريستن و بهره گرفتن از آن بىنياز نيست. به هر حال آقاى مشكور مقايسهاى بين فرق الشيعه نوبختى و المقالات و الفرق انجام داده كه روشن مىسازد، المقالات و الفرق در بسيارى موارد اضافاتى بر فرق الشيعه نوبختى دارد. ايشان دراين باره مىگويد: متن اين دو كتاب از نظر ابواب و توالى بحث و حتى عبارات تقريبا يكى است و پيداست كه يكى از ديگرى گرفته شده است. فرقى كه دارند آنست كه كتاب المقالات و الفرق سعد بن عبدالله در بسيارى از موارد اضافاتى بر فرق الشيعه نوبختى دارد و روى هم بالغ بر سى صفحه زايد بر آن است. ايشان اين اضافات را با ذكر صفحه به تفصيل در مقدمهاى كه بر كتاب المقالات و الفرق به عربى نوشته شرح دادهاست كه اينك به بعضى از آنها اشاره مىشود. در آغاز كتاب المقالات و الفرق مقدمهاى است، در نه سطر كه فرق الشيعه نوبختى فاقد آنست. متأسفانه از اول كتاب المقالات و الفرق چند صفحهاى ساقط شده كه احتمال مىرود، قسمتى از آن بقيه همين مقدمه و مطالبى زائد بر فرق الشيعه نوبختى بوده باشد. در فقره 131 (صفحه 67 كتاب المقالات چاپى) مطلبى ذكر شده كه از نظر تاريخ بسيار مهم است و در هيچ يك از كتب تاريخى نيامده و آن خبر خودكشى عبدالله بن المقفع (در گذشته در 143ه) مترجم كتاب كليلة و دمنة و ديگر كتب قديم است. در اين فقره سعد بن عبدالله مىنويسد: «چون سفيان بن معاويه مهلبى كه از طرف ابوجعفر منصور عامل بصره بوده، مأمور فرستادن عبدالله بن المقفع براى كشته شدن به نزد منصور شد، عبدالله بن مقفع پيش از آنكه دستگير شود، خود را بكشت. گويند زهر خورد و بمرد و بقولى خويشتن را (بدار آويخته) خفه كرد». خبر انتحار ابن مقفع تنها خبر و قديمىترين خبرى است كه قريب يكصد و پنجاه سال پس از مرگ وى توسط سعد بن عبدالله ابى خلف اشعرى به ما رسيده است. در فقره 111 قريب چهار صفحه مطلبى درباره فرقه مخمسه يا پيروان ابوالخطاب كه معتقدان به الوهيت محمد و على و فاطمه و حسن و حسين بودند، آمده كه در ديگر كتب فرق از آن فرقه به آن تفصيل ذكرى نرفته است. عدد فرقههاى شيعه اماميه، پس از وفات حضرت امام حسن عسکری(ع) كه در كتاب فرق الشيعه نوبختى سيزده فرقه ذكر شده، در كتاب المقالات و الفرق دو فرقه بيشتر، پانزده فرقه آمده كه با كمال تأسف فرقه پانزدهم آن از آخر كتاب ساقط گرديده است. اختلافات فراوان ديگرى نيز بين اين دو متن وجود دارد كه خوانندگان محترم مىتوانند، به مقدمه آقاى مشكور (صفحه، ك - كد) بر كتاب المقالات و الفرق مراجعه نمايند. المقالات و الفرق اوّلين بار بر اساس دو نسخه موجود آن، به تحقيق و تعليق محمّد جواد مشكور به سال 1341ش. منتشر شد. محقق، مقدّمهاى مفصّل بر كتاب نوشته و در ضمن آن افزون بر زندگانى مؤلّف، راجع به كتاب نيز توضيحاتى آورده است و تعليقات مفصلى نيز به كتاب افزوده است. اين كتاب مشتمل بر پاورقىهايى به قلم محقق و فهرستهاى ذيل مىباشد: آيات، احاديث، برخى از اصطلاحات و كلمات در كتاب، قوافى، ملل و فرق و مذاهب و اهل مذاهب، نام زنان و مردان، كنيهها، شهرها و مكانها.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تحلیل رابطۀ دین و اخلاق از نگاه ابنتیمیه و آدامز
نویسنده:
علیرضا ارام، محسن جوادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
قاعده حسن و قبح شرعی
,
دین و اخلاق
,
رابطه دین و اخلاق نزد کانت
,
فلسفه دین
,
دین و اخلاق(فلسفه دین)
,
خدای اخلاق مدار
کلیدواژههای فرعی :
تدین ,
جبر و اختیار(کلام) ,
اشاعره (اهل سنت) ,
قاعده حسن و قبح عقلی ,
معتزله (اهل سنت) ,
بدعت ,
معناشناسی اخلاق ,
عقلانیت دینی ,
عقلانیت اعتقادات دینی ,
حقیقت دین داری ,
توحید افعالی(الهیات بالمعنی الاخص) ,
استقلال اخلاق از الهیات ,
تنزیه الهی ,
اراده گرایی الهیاتی ,
استقلال معرفتی اخلاق از دین ,
چکیده :
مسئلۀ این پژوهش، تحلیل و مقایسۀ نسبت دین و اخلاق از نگاه ابنتیمیه و رابرت آدامز است. در مسیر دریافت پاسخ، موضع این دو متفکر را در چهار بخش به تفصیل بررسی کردهایم. حاصل مقایسه این است که از نگاه ابنتیمیه، اخلاق در تمام ساحتهای چهارگانۀ وجودی، معرفتی، معنایی، و هنجاری به دین وابسته است. اما آدامز، در عین وابسته انگاشتن اخلاق به دین در دو ساحت وجودی و هنجاری، در بحث از نسبت معرفتی و معنایی، به تمایز و استقلال اخلاق از دین متمایل میشود. با این همه در مقام ریشهشناسی و نقد نگرش آنان باید گفت: اولاً شباهت مبنایی نگرش این دو چشمگیرتر از تفاوت بیانی آنها است. ثانیاً چالش پیش روی آنان در این نقیصه برجسته میشود که هیچکدام پاسخ مناسبی را برای تبیین رابطۀ دین و اخلاق تدارک ندیده و فرآیند تعامل اخلاقی خدا و خلق را به روشنی ترسیم نکردهاند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 1 تا 16
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
اسماء و صفات خداوند- مقایسهای بین دیدگاه معتزله و روایات امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و ائمهی معصومین (علیهمالسلام)
نویسنده:
علی ایمانپرست
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
وضعیت نشر :
ایرانداک,
کلیدواژههای اصلی :
اسماء خدا
,
توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام)
,
معتزله (اهل سنت)
,
ائمه شیعه(ع)
,
امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع)
,
معارف اسلامی
,
صفات خدا
,
توحید(الهیات بالمعنی الاخص))
,
حدیث
,
توحید(اخلاق اسلامی)
,
هنر و علوم انسانی
,
هنر و علوم انسانی
,
هنر و علوم انسانی
,
هنر و علوم انسانی
,
هنر و علوم انسانی
,
هنر و علوم انسانی
,
هنر و علوم انسانی
,
علیبن ابیطالب (ع)، امام اول
,
علیبن ابیطالب (ع)، امام اول
,
علیبن ابیطالب (ع)، امام اول
,
علیبن ابیطالب (ع)، امام اول
چکیده :
توحید اصل اول همهی فرق و مذاهب اسلامی است. با این وجود در جزئیات این اصل میان آنها اختلافات اساسی وجود دارد. از جملهی مهمترین و بحثبرانگیزترین شاخههای توحید، موضوع اسماء و صفات خداوند متعال است. اینکه خداوند اسم یا صفت دارد یا خیر و اگر دارد، چگونگی اتصافش به اسماء و صفات، مهمترین مسائل این بحث است. یکی از گروههای مهم اسلامی، «مکتب اعتزال» است. عمده شاخصهی این مکتب، خلاف دیگر فرق اهل سنت، توجه بسیار زیاد آن به عقل و استنباط گزارههای دینی از مجرای عقل و خرد است. آنچه بررسی این گروه را دارای اهمیت خاص میکند، ادعای آنها بر اخذ معارف در توحید و عدل از امیرالمؤمنین علیبن ابیطالب (علیه السلام) است. در این تحقیق، سعی در شناخت عقیدهی معتزله در بحث «اسماء و صفات» خداوند و آنگاه تطبیق آن با سخنان امیرالمؤمنین (علیه السلام) و ائمهی معصومین (علیهم السلام) شده است تا نشان دهیم که معتزله در نقاط قوتشان وامدار تشیع هستند و اکثر معضلاتشان به سبب عدم پایبندی کامل ایشان در پیروی از امیرالمؤمنین (علیه السلام) است. دانشمندان معتزله در موضوع اسماء و صفات همرأی نیستند. عقاید آنها در این موضوع را میتوان طور خلاصه اینگونه بیان کرد: 1. نفی صفات و عینیت آنها با ذات، 2. سلب اضداد از ذات خداوند 3. نظریهی حال، 4. نیابت ذات از صفات. با این حال میتوان به طور کل گفت که همهی آنها هم سعی در نفی صفات و هم حفظ کمالات حق متعال داشتهاند و این خود منجر به نظریات مختلف در این باب شده است. با بررسی روایات مییابیم که امیرالمؤمنین (علیه السلام) و اهل بیت (علیهم السلام)، به نفی صفات از ذات خداوند متعال قائل هستند. نکتهی مهم دیگر، خروج از دو حدّ تعطیل و تشبیه در مورد خداوند است. ذات خداوند دارای ترکیب و قابل تجزیه نیست و اثبات صفات برای ذات، ناچار به وادی ترکیب ذات و تشبیه آن به مخلوقات وارد میشود که هر دو باطل است. در دیدگاه اهل بیت (علیهم السلام)، ذات خداوند قابل شناخت و تعقل و تفکّر نیست و عقل تنها تا مرتبهی اثبات و تنزیه ذات میتواند پیش رود. به همین دلیل این ذات نه قابل تصوّر و نه قابل وصف است، چرا که هر وصفی، تشبیهی در دل خود دارد. به طور اجمال، روایات امیرالمؤمنین و اهل بیت (علیهم السلام) معانی ثبوتی برای ذات قائل نیستند و صفات ثبوتی را به معانی سلبی باز میگردانند. ما دلائل عقلی و نقلی مختلف در این باره را بررسی کرده راه جمع بین قائل شدن به کمالات حق متعال و نفی صفات را نیز از زبان روایات بیان نمودهایم. در پایان نیز، دو دیدگاه معتزله و روایی شیعی را با هم مقایسه کرده به این نتیجه رسیدیم که تنها نظر معتزله که مطابق روایات شیعی است، نظریهی سلب اضداد از خداوند میباشد. پس از نظریهی سلب اضداد، نظریهی نیابت ذات از صفات بیشترین شباهت را با بیان روایات دارد. نظریهی حال نوعی تشبیه خفی است و مطابق روایات نظر صحیحی نیست. نفی صفات و عینیت صفات با ذات نیز ـ هر چند در بیان بعضی از معتزله از حیث عبارات شباهتهایی با روایات دارد ـ اما در مجموع با آنها تطابق ندارد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
تعداد رکورد ها : 860
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید