جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی به این سؤال اساسی پاسخ دهد که اصول و روش های تبلیغی قرآن کریم با نگاه تحلیلی و تطبیقی کدامند؟ بررسی ها نشان می دهد اصولی نظیر اصل حکمت ،کرامت، موعظه حسنه، دگرگونی باطن، اعتدال، تکلیف پذیری ، رحمت ،تذکّر، روانشناسی تبلیغ از مهم ترین اصول مشترک تبلیغی قرآن و عهدین می باشند. علیرغم اینکه قرآن و عهدین در اصول و روش هایی همانند؛استفاده ازحکمت در دعوت، دگرگونی باطن، استفاده از جدال احسن ، تشبیه و تمثیل، دعوت به ایمان ، ایجاد بصیرت ، دعوت به تزکیه با هم شباهت دارند. ولی در چند جهت با هم تفاوت اساسی و بنیادی دارند که موجب برتری اصول و روش های تبلیغی قرآن نسبت به عهدین می گردد. نخست اینکه در میان اصول و روش های تبلیغی قرآن و عهدین نا همگونی از نوع تخالف(تخالف برخی از آموزه های به نحوی بیان شده است که قرآن با آنها مخالفت می کند) و تضاد(مواردی را عهدین بیان می کند که قرآن آن را باطل و ضد آن را بیان می کند) وجود دارد دیگر اینکه گزارش قرآن از اصول و روش های گزینشی و باهدف است ولی درعهدین پر از اطاله گویی و تفصیلی است سوم اینکه قرآن و عهدین در در باورها و اعتقادات به ویژه در توحید و یکتا پرستی باهم تفاوت بنیادی دارند چراکه عهدجدیدبا کاربرد واژه های؛ اب ، ابن ، روح القدس قائل به تثلیث ولی قرآن کریم قائل به توحید ذاتی به معنای بسیط محض و بی همتایی می باشد.و نیز در روش های؛ محبت ، تبشیر و الگویی تفاوت بنیادی دارند. عهد جدید محبت و مهرورزی را با رویکرد افراطی و در زمینه الگویی و تبشیر فقط حضرت عیسی (ع) را به عنوان الگو و مبشّر معرفی می کند. در حالی که قرآن کریم محبت و مهرورزی را با رویکردی اعتدالی و در زمینه الگویی و بشارت تمام انبیا را به عنوان الگو و مبشّر معرفی می کند. افزون بر موارد یادشده قرآن و عهدین در اصول و روش هایی همانند؛ فریضه سازی ،کرامت وامربه معروف و نهی از منکر با هم تفاوت دارند. در قرآن فریضه ها دارای قلمروی بسیار وسیعی است که تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسان را شامل می گردد ولی در عهدین هرچند از زبان حضرت عیسی (ع) تابع شریعت بوده و به آن عمل ب می کرده ولی از زبان رسولان از جمله پولس، با آمدن مسیح دوران شریعت پایان یافته است و در تورات با اینکه در باره احکام شرعی و شریعت بسیار سخن می گوید ولی با تغییر احکام الله واقعی آنها را بی اعتبارکرده اند.

پراکندگی یهودیان ()Jewish diasporaیکی از طولانیترین و پیچیدهترین پدیدههای تاریخ بشری است که از زمان تبعید بابلی در قرن ششم پیش از میلاد آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد. این پراکندگی تأثیرات عمیقی بر زندگی یهودیان در ابعاد مختلف تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی داشته است. در طول قرنها، جوامع یهودی در مناطق مختلف در سراسر جهان مستقر شدهاند که منجر به ایجاد مجموعهای غنی از آداب و رسوم فرهنگی، مناسک مذهبی و ساختارهای اجتماعی شده است. این پراکندگی امکان ترکیب سنتهای یهودی با آداب و رسوم محلی را فراهم کرده و سبب تقویت نمودهای منحصر به فرد هویت یهودی شده است. در نتیجه، جوامع پراکنده سهم بسزایی در تکامل کلی فرهنگ و زندگی مذهبی یهودیان داشتهاند. یکی از تأثیرات قابل توجه پراکندگی بر زندگی یهودیان، توسعه فرقهها و جنبشهای مختلف یهودی است. از آنجایی که یهودیان در کشورهای مختلف ساکن شدند، با هنجارهای فرهنگی و اعمال مذهبی گوناگونی مواجه شدند که بر باورها و ساختارهای جمعی خودشان تأثیر گذاشت. این امر منجر به ظهور جنبشهای مذهبی متمایز مانند یهودیت اصلاحگرا، محافظهکار و ارتدوکس شد که هر کدام منعکسکننده ارزشها و تجربیات جامعه مربوطه خود هستند. تنوع در عمل یهودیت، درک بیشتری از یهودیت را به عنوان یک سنت پویا و در حال تحول به جای یک ایمان یکپارچه، تقویت میکند. - سوال اصلی و فرعی تحقیق : -پراکندگی یهودیان چگونه بر زندگی آنها در جوامع مختلف تأثیر گذاشته است؟ - پراکندگی چه تأثیری بر هویت یهودیان داشته است؟ - چگونه یهودیان در جوامع مختلف با چالشهای اجتماعی و فرهنگی مواجه شدهاند؟ - نقش پراکندگی در شکلگیری و تحول مذهب یهودیت چیست؟

عنوان: ماهیت دین: بررسی تطبیقی قرآن کریم و دو عهد ایده تحقیق مبتنی بر مطالعه تطبیقی قرآن و دو عهد با هدف آشکار ساختن ماهیت دین از منظر اسلام در قرآن و تفاسیر علما و دو وصیت نامه، تورات در دیدگاه یهود و انجیل در دیدگاه مسیحی و نشان دادن ماهیت دین از طریق بررسی مؤلفه های دین و متون موجود در کتب آسمانی و تعریف علما از آنها برای تبیین مواضع دین در اعتقادات، تشریع و اخلاق هر یک تمرکز بر نقاط شباهت و تفاوت بین آنها. مفهوم دین در ادیان، قرآن و دو عهد، دین را در ادیان ابراهیمی رابطه انسان با خدا تعریف می کند و حول مفاهیمی مانند توحید، نبوت، رستگاری و معاد و در شریعت مانند عبادت می چرخد. و معاملات برای سامان دادن به زندگی دنیوی و برادرانه فرد و در اخلاقیاتی مانند ارزش های اخلاقی فردی، خانوادگی و اجتماعی در طی این بررسی تطبیقی اجزای دین، با ماهیت دین بین قرآن و دو عهد آشنا می شویم. . اهمیت تحقیق: این تحقیق برای تعیین ماهیت دین از منظر قرآن کریم و دو عهد و آشکار ساختن تفاوت ها و تشابهات بین آنها که به افزایش تفاهم و تفاهم بین ادیان کمک می کند، حائز اهمیت است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی، تحلیلی، تطبیقی متون دینی در قرآن کریم و دو عهد است. هدف این تحقیق شناخت روش شناسی، اعتقادات، مناسک و مناسک سایر ادیان با شناسایی مجموعه ای از مفاهیم قرآن، دو وصیت نامه، تفاسیر و آرای علمای مربوط به ماهیت دین از جمله شناسایی مفهوم دین در قرآن کریم، شناسایی مفهوم دین در دو عهد، آشکار ساختن شباهت ها و تفاوت های مفهوم دین در قرآن کریم با دو عهد، ارائه دیدگاهی جامع از چیستی دین. دیدگاه سه دین آسمانی اسلام، یهودیت و مسیحیت و اینکه هر یک از این ادیان به چه اعتقاداتی دارند. نتایج: وجود شباهت و تفاوت در مفهوم دین الهی بین قرآن کریم و دو عهد در اجزای دین. (عقاید، تشریع، اخلاق) افشای شباهت ها و تفاوت های تشریعی و شعائر دینی قرآن و دو عهد. افشای شباهت ها و تفاوت های اخلاقی قرآن و دو عهد.

ظهور پیامبر اسلام(ص) در قرن هفتم میلادی نقطه عطفی در تاریخ شبه‌جزیره عربستان و آغازگر تحولات گسترده در عرصه‌های دینی، اجتماعی و سیاسی بود. در این میان، مواضع جوامع مسیحی (نصارا) در برابر دعوت پیامبر اسلام(ص) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا این جوامع با توجه به گستره جغرافیایی و تنوع اعتقادی خود، نقش تعیین‌کننده‌ای در روابط بین‌الادیانی صدر اسلام ایفا کردند. برخی گروه‌های نصارا به دلیل اشتراکات اعتقادی و اخلاقی با اسلام، به تعامل و همزیستی مسالمت‌آمیز گرایش یافتند، در حالی که گروه‌هایی دیگر به دلایل مذهبی، سیاسی و اجتماعی به مخالفت با پیامبر(ص) پرداختند. قرآن کریم و سیره نبوی نیز نمونه‌های متعددی از مواجهه پیامبر(ص) با مسیحیان را دربردارد که مبتنی بر گفت‌وگو، عدالت و مدارای دینی بود. این پژوهش با روش تاریخی و تحلیل محتوای منابع اولیه و ثانویه، در پی آن است که ضمن بررسی مواضع مختلف نصارا در برابر دعوت پیامبر اسلام(ص)، عوامل مؤثر بر این واکنش‌ها را تبیین نماید. دستاورد این تحقیق می‌تواند تصویری روشن‌تر از چگونگی تعامل مسلمانان و مسیحیان در صدر اسلام ارائه داده و به تقویت مطالعات بین‌الادیانی و همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان کمک نماید.

بررسی تطبیقی موضوعات مختلف میان قرآن و عهدین یکی از مؤثرترین روش‌ها برای پاسخگویی به شبهۀ اقتباس قرآن از عهدین است. از سوی دیگر، مرور اشارات علمی قرآن کریم که در جریان این بررسی‌های تطبیقی آشکار می‌شود، همواره برای محققان علمی در سراسر جهان جذاب بوده و هر انسان آزاداندیش را به تفکر دربارۀ منشأ این معجزات علمی وا‌می‌دارد. در پژوهش حاضر، موضوع موجودات آسمانی در قرآن کریم و عهدین مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته و شباهت‌ها و تفاوت‌های ساختاری و محتوایی این دو کتاب در این زمینه بیان شده است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که برخی از ویژگی‌هایی که برای فرشتگان در عهدین ذکر شده‌اند، با قرآن مشابهت دارند، اما در برخی موارد نیز تفاوت‌هایی میان این دو وجود دارد. برای نمونه، برابری خداوند با فرشتگان در بسیاری از عبارات تورات دیده می‌شود، درحالی‌که آیات قرآن کریم از این تعابیر شرک‌آلود منزه‌اند. یکی از تفاوت‌های بنیادین میان قرآن و عهدین آن است که، برخلاف عهدین که در آن تنها به فرشتگان به‌عنوان موجودات آسمانی اشاره شده است، برخی آیات قرآن حاوی قرائنی‌اند (دابّة) که خبر از وجود جنبدگانی با ماهیت مادی در آسمان‌ها می‌دهد. همچنین، بر اساس بررسی‌های لغوی و تفسیری و نیز روایات مرتبط با تفسیر آیات، تعابیری مانند «من فی السماوات» و «العالَمین» بر وجود جمعیت‌های عاقل در عوالم دیگر دلالت دارند - جمعیت‌هایی که علم بشر هنوز به مصادیق آن‌ها دست نیافته است.

این رساله به بررسی و تحلیل عصمت انبیاء در قرآن و عهدین با رویکرد کلامی شیعه می‌پردازد. هدف اصلی این تحقیق، اثبات این نکته است که عصمت نه تنها مختص به یک پیامبرخاص نیست، بلکه تمامی پیامبران از این ویژگی برخوردارند. این پژوهش به بررسی دلایل قرآنی و استدلال‌های متکلمین شیعه در حمایت از عصمت تمامی انبیاء الهی می پردازد وهمچنین به نظرات یهود درباره عصمت انبیاء پرداخته و انتقادهای موجود در متون عهدین را، از دیدگاه قرآن ومتکلمین شیعه مورد بررسی قرار می دهد، سپس به دیدگاه مسیحیت دراین زمینه پرداخته و پاسخ‌های قرآن وهمچنین کلامی شیعه، به انتقادات عهدین را بیان می کند. روش تحقیق شامل توصیفی-تحلیلی-تطبیقی- انتقادی است که به شناسایی نقاط قوت و ضعف استدلال‌های موجود در متون دینی می‌انجامد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که باور به عصمت تمام انبیاءالهی در قرآن و پاسخ‌های کلامی شیعه به انتقادات، اعتبار این ویژگی را تقویت می‌کند. نتیجه‌ اینکه، دریافت عصمت انبیاء الهی در قرآن، فهم بهتری از نقش هدایتی انبیاء را در رهبری نظری و عملی بشر ارائه می دهد این در حالی است که عدم پذیرش عصمت انبیاء الهی در عهدین، نقش هدایتی آنان را در دین پذیری مردم کم رنگ می کند.

مشهور مفسرانِ مسلمان، از دیرباز بر این باور بوده‌اند که از دیدگاه قرآن، عهدین موجود تحریف شده و دارای درون‌مایه‌‎های غیر وحیانی است. در مقابل، شماری از پژوهشگران غربی و مسلمان، با تمرکز بر آیاتِ «تحریفِ کَلِم» و «تصدیق»، این دیدگاه را رد یا دلالت قرآن بر تحریف عهدین را دارای ابهام و تردید دانسته اند؛ در حالی‌که تحریف ‎آمیز ندانستن عهدین و تأیید کامل آن از دیدگاه قرآن، نوعی سطحی نگری و ارائه تبیینی نادرست از دیدگاه قرآن در این زمینه است. افزون بر این، چنین دیدگاهی، خواسته یا ناخواسته، عهدین را از دیدگاه قرآن معتبر می نمایاند و در نتیجه، پیامدهای گوناگونی را در پی دارد که هرگز نمی توان آن را از دیدگاه قرآن تأیید کرد. بر اساس یافته‎ های این پژوهش، مستندات تحریف‎ آمیز بودن عهدین، منحصر در آیات «تحریفِ کَلِم» و «تصدیق» نیست. بدون این آیات هم می‎توان تحریف عهدین و وجود درون‌مایه‌‌های غیر وحیانی را در آن اثبات کرد؛ زیرا با مطالعه تطبیقی قرآن و عهدین، ناسازگاری آن دو در بخشی از درون‎مایه‌های مشترک، به روشنی آشکار می‌شود. در نتیجه، با پذیرش وحیانی بودن قرآن، هرگز نمی‌توان گزارش‌های ناسازگار عهدین با قرآن را وحیانی شمرد. برخی از موضوعات مشترکی که قرآن و عهدین درباره آنها گزارش های ناسازگار دارند عبارت‌اند از: رؤیای یوسف و تصمیم برادران برای کشتن وی، سازنده گوساله سامری و عامل گمراهی بنی‌اسرائیل، شخصیت فکری و رفتاری داود، جزئیات ولادت عیسی و مصلوب و کشته شدن او و شخصیت الوهی یا انسانی وی.

در گستره‌ی متون دینی و الهیاتی، «صفات» به‌عنوان مفاهیم بنیادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت انسان و تعیین جایگاه او در نظام پاداش و عقاب اخروی دارند. ادیان توحیدی، به‌ویژه اسلام و مسیحیت، در آثار مقدس خود با ترسیم ویژگی‌های انسان‌های نیک‌فرجام و بدفرجام، نوعی نظام ارزشی منسجم را معرفی کرده‌اند که کارکرد هدایت‌گری در زندگی فردی و اجتماعی انسان‌ها دارد. علاوه بر این، در یهودیت ـ که بخش گسترده‌ای از تعالیم آن در عهد قدیم متجلی شده است ـ تأکید زیادی بر صفات اخلاقی انسان‌های صالح و گناهکار وجود دارد؛ برای نمونه در کتاب‌های مزامیر، اشعیا و امثال سلیمان، صفاتی همچون توکل، صداقت، انصاف و فروتنی ستوده شده و در مقابل غرور، ظلم و بی‌ایمانی محکوم گردیده است (تروئل، 2017؛ مزامیر 1: 1-6). این نگرش در یهودیت، نظام ارزشی خاصی را برای ارزیابی کردار انسان و تعیین سرنوشت اخروی او ارائه می‌دهد. این توصیف‌ها در سه سنت توحیدی، علاوه بر جنبه‌ی اخلاقی، بازتاب‌دهنده‌ی جهان‌بینی الهیاتی آن‌ها درباره‌ی ماهیت انسان، نجات و زندگی پس از مرگ هستند. در آموزه‌های اسلامی، «صفات» به ویژگی‌های اخلاقی، رفتاری و معرفتی انسان اطلاق می‌شود که در پیوند با نیت و عمل او، مسیر سعادت یا شقاوت اخروی را رقم می‌زنند. این صفات در قالب فضایل (مانند اخلاص، تواضع، صبر و پرهیزکاری) یا رذایل (مانند کبر، بخل، حسد و نفاق) مورد تأکید قرار گرفته‌اند و به‌عنوان نشانه‌های بهشتیان و دوزخیان شناخته می‌شوند. استاد مرتضی مطهری نیز در آثار خود تصریح کرده است که صفات انسانی از مهم‌ترین عوامل جهت‌دهی سلوک انسان به‌سوی الگوی شخصیتی مطلوب الهی است (مطهری، 1381). در متون مسیحی به‌ویژه عهد جدید، مانند انجیل متی و مکاشفه یوحنا، صفات اخلاقی نجات‌یافتگان و هلاک‌شدگان به‌طور روشن معرفی شده‌اند و با محورهایی چون محبت، ایمان، عدالت و فروتنی برای نجات‌یافتگان، و دروغ، تکبر، ظلم و ستم برای هلاک‌شدگان، چارچوب مشخصی از ارزش‌گذاری اخلاقی ارائه گردیده است (کتاب مقدس، انجیل متی باب 5؛ کتاب مکاشفه یوحنا باب 21). در سنت اسلامی، یکی از منابع متمایز که با نگاهی عمیق به تحلیل صفات مثبت و منفی پرداخته، صحیفه سجادیه است. این اثر که به امام زین‌العابدین (ع) منسوب است، افزون بر بعد دعایی، از جنبه‌ی اخلاقی، عرفانی و انسان‌شناختی نیز اهمیت زیادی دارد. در ادعیه صحیفه، صفاتی همچون صدق، شکیبایی، فروتنی و ایثار، در قالب نیایش، به‌عنوان معیارهای رستگاری معرفی شده‌اند و رذایلی مانند حسد، حرص و نفاق به‌عنوان عوامل سقوط مطرح گردیده‌اند (صحیفه سجادیه، دعای 20). از دیدگاه مطالعات تطبیقی، بررسی مقایسه‌ای صفات بهشتیان و دوزخیان در صحیفه سجادیه و کتب عهدین (عهد قدیم یهودیت و عهد جدید مسیحیت) از دو منظر اهمیت می‌یابد: نخست، امکان شناسایی اشتراکات اخلاقی و معرفتی در ادیان ابراهیمی را فراهم می‌آورد؛ یعنی مفاهیمی همچون فروتنی، ایمان، صداقت، و پرهیز از ظلم که به‌عنوان ارزش‌های مشترک بشری مورد تأکید قرار گرفته‌اند. دوم، مطالعه تفاوت‌ها می‌تواند پرده از اختلافات معرفت‌شناختی، انسان‌شناختی و الهیاتی این متون بردارد؛ از جمله تفاوت در نوع نگاه به نجات، مفهوم گناه و آزادی اراده انسان. اهمیت این پژوهش در آن است که با مقایسه‌ی یک منبع عرفانی-اخلاقی شیعه (صحیفه سجادیه) و دو بخش از کتاب مقدس (عهد قدیم و جدید)، زمینه‌ای فراهم شود تا ظرفیت‌های تربیتی و اخلاقی مشترک یا متفاوت در ادیان توحیدی آشکار گردد و این یافته‌ها در مطالعات میان‌فرهنگی و اخلاق تطبیقی مورد بهره‌برداری قرار گیرد. بنابراین، پژوهش حاضر به‌طور مشخص به دنبال پاسخ به این پرسش است: تا چه اندازه صفات بهشتیان و دوزخیان در صحیفه سجادیه و کتب عهدین از حیث معنا، مضمون و کارکرد اخلاقی، هم‌سو، مشترک یا متمایز هستند؟

درک صحیح از مبانی و آموزه های ادیان دیگر، مخصوصاً ادیانی که ریشه خود را از حضرت ابراهیم می دانند موسوم به ادیان ابراهیمی، موجب ارتباط و تعامل میان پیروان ادیان و پرهیز از منازعات الهیاتی بیهوده می‌شود. اقتضای این امر، مراجعه به منابع اصلی ادیان در جهت یافتن نظرات اصیل دین است. یکی از محوری تری مفاهیم مشترک در ادیان ابراهیمی، نبوت است. در ادیان ابراهیمی وحی به عنوان راه انتقال پیام‌ها و مفاهیم الهی از طریق افراد برگزیده (پیامبران )به بندگان است. از آنجا که وحی بر همه افراد نازل نمی‌شود، خداوند بندگانی را انتخاب کرد تا مخاطب بدون واسطه انسانی وحی باشند. در ادبیات دین به این افراد نبی و به جایگاهشان نبوت گفته می شود. بنابراین جایگاه نبوت در هر سه دین ابراهیمی جایگاه ویژه است و افراد مخصوصی داری این شأن هستند. براین اساس، آنچه در این پژوهش دنبال می شود، بررسی نقاط اشتراک و افتراق این منصب است ، مشخص است که خدا مقام نبوت را قرار داد تا پیام خود را از آن طریق منتقل کند، اما در یهودیت ، مسیحیت و اسلام در عین اینکه مشترکاتی در مورد مقام نبوت هست، اختلافاتی نیز وجود دارد که قابل بحث است. اگرچه در مورد جایگاه نبوت در اسلام و مسیحیت پژوهش های متعددی صورت گرفته؛ اما آنچه اکثر این پژوهش ها به آن پرداخته اند، مقایسه تطبیقی متون مقدس با قرآن مجید به صورت کلی و یا مقایسه برخی از مولفه های نبوت میان کتاب مقدس و قرآن بوده است؛ اما پژوهشی که این تطبیق را میان کتب مقدس مسیحیت و آموزه های علوی انجام دهد یافت نشد. علت این انتخاب، این است که امیرالمومنین علی علیه السلام به عنوان نزدیک ترین افراد به پیامبر صل الله علیه بوده‌اند. در مذهب تشیع، ایشان جانشین بلافصل پیامبر صل الله علیه و اولین امام هستند. شیعیان امام را معصوم و سخنان او را در راستای کلام الهی و مفسر آن می دانند؛ لذا احادیث و عملکرد امام یکی از منابع مورد استناد برای پی بردن به نظر دین است و بعد از قرآن رتبه دوم اعتبار را دارا است. از آنجایی که سخنان علوی به صورت گسترده به جایگاه نبوت پرداخته اند وایشان هم عصر نبی مکرم اسلام بوده اند، مناسب است پژوهشی در این راستا صورت گیرد تا جوانب مختلف بحث آشکار شود. به عبارت دیگر در این نوشتار در صدد، بررسی تطبیقی جایگاه نبوت از دیدگاه امیرمومنان علی علیه السلام با متون مقدس مسیحی (عهد قدیم و عهد جدید)هستیم. از آنجایی که در سخنان امام علی(علیه السلام) به وجوه مختلف جایگاه نبوت پرداخته شده، و فراوانی آن قابل توجه است، جا دارد پژوهشی مستقل به این موضوع اختصاص یابد.

مفهوم رضا، خشنودی کامل بنده است نسبت به آنچه خداوند مقدر کرده و مفهوم سخط نیز در مقابل رضا است و به معنای «سخط» به معنای خشم شدید خداوند می باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تطبیقی رضا و سخط الهی از منظر قرآن و صحیفه سجادیه و عهدین با روش توصیفی-تحلیلی می باشد. یافته های این پژوهش نشان می دهد؛ در قرآن تحصیل رضای الهی، میدان‌ وسیعی‌ است‌ که همه انـسان هـا، در آن، امکان پیشروی‌ دارند‌. بنابراین رسیدن به مقام رضا از دیدگاه قرآن نتیجه ایمان و معرفت یقینی به خداوند، صداقت در گفتار، اطاعت و پیروی‌ از‌ حق‌ و رضایت از قضا و قدر الهی است که سالکان کوی حـق‌ بـرای رسـیدن به مقام رضوان الهی تـلاش کـرده و اراده مـحبوب را بر اراده خویش مقدم می دارند. از لابه‌ لای‌ آیات‌ قرآن کریم برای انسانی که به مقام رضا دست یافته آثار‌ و نتایج‌ مثبتی در زندگی دنـیوی و اخـروی مـی توان کشف نمود که برخی از آنها عبارتند از: رسیدن بـه‌ سـعادت‌ و رستگاری‌، رسیدن به بهشت عدن و برترین نعمت - ها، همنشینی با اولیای الهی، آرامش‌ روحی‌ و روانی‌، دور شدن از عجب و خود پسندی، هـدایت در دنـیا. بـررسی مفهوم رضا در صحیفه سجادیه نشان داد زمانی خدا از‌ بنده‌ راضی می‌شود که بـنده بـرای‌ رسیدن‌ به‌ رضای خدا کوشش‌ کند‌ و از خـدا راضـی بـاشد‌؛ به‌عبارت‌دیگر‌، انسان برای رسیدن به رضای خـدا بـاید از نظر اعتقادی، اخلاقی و عملی به ویژگی‌هایی‌ که‌ در این تحقیق به آن‌ها اشاره‌ شـد‌، مـتصف شود‌. مفهوم رضا در عهد قدیم نیز اینگونه تعبیر می شود؛ در عهد قدیم، هدفمندی سرنوشت انسان و مفهوم نجات بخش‌ بودن‌ وحی؛ ابتدا در پیروی از دستورهای شریعت است که مـوجب داشتن زندگی آباد‌، امنیت‌، عمر طولانی و محصولات فراوان است، وحی راه شناخت خدا و راه پرسـتش او‌ و راه‌ گشای زندگی عـملی انـسانهاست. از دیدگاه عهد‌ جدید‌ نیز رضای الهی از انسان در گرو انگاره‌ سقوط‌ بشر و مفهوم‌ فدا و رستاخیز مسیح‌ است‌ و مفهوم نجات بخشی وحی‌ این‌ اسـت کـه خداوند از روی محبت و لطف خویش، پسر یگانه خود را به جهان‌ فرستاده‌ تا برای نجات مردم بر صلیب‌ آویخته‌ شود و به‌ جای‌ مردم‌ جان خود را فدا‌ کند و کفاره ی گناهانشان باشد.