مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
نمودار درختی موضوعات
>
4. اصطلاحنامه سایر موضوعات
>
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
>
علم(حصولی و حضوری)
>
علم حصولی(مقابل علم حضوری)
>
تصدیق(مقابل تصور)
>
قضیه(اصطلاح وابسته)
>
قضیه صادق(مقابل قضیه کاذب)
>
صدق
>
حقیقت صدق(مقابل معیار صدق)
>
نظریه مطابقت
تشابه ساختاری((ویتگنشتاین)، اصطلاح وابسته)
نظریه این همانی صدق(اصطلاح وابسته)
نظریه مطابقی کلاسیک جدید(اصطلاح وابسته)
نظریه معنایی تارسکی(اصطلاح وابسته)
جستجو در
عنوان
پدیدآورنده
توصیفگر
موضوع
ناشر
زبان
نوع منبع
رشته تحصیلی
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی
تاریخ
محل
جستجو در متن
همه موارد
برای عبارت
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
1
2
3
4
5
6
تعداد رکورد ها : 52
عنوان :
معرفت شناسى از دیدگاه شهید مطهرى (ره)
نویسنده:
حسن معلمى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه متنی
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
مرتضی مطهری
,
معرفت حقیقی
,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
کلیدواژههای فرعی :
اصول فلسفه و روش رئالیسم ,
مفاهیم منطقی ,
علم حضوری ,
شکاکیت معرفت شناختی ,
حکمت متعالیه ,
جوهر ,
عرض ,
قضیه خارجیه ,
امکان معرفت(معرفت شناسی) ,
علم حصولی(مقابل علم حضوری) ,
تصور(مقابل تصدیق) ,
تصدیق(مقابل تصور) ,
معقولات ثانیه((خاص)، مقابل معقولات ثالثه) ,
قضیه ذهنیه(قسیم قضیه خارجیه و حقیقیه) ,
نظریه مطابقت ,
سرچشمه معرفت ,
مطابقت علم با واقع ,
منشا تصدیقات ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
مرتضی مطهری
,
محمدتقی مصباح یزدی
چکیده :
شهيد مطهرى رضوان الله تعالى عليه از لحاظ پرداختن به مباحث معرفت شناسى و طرح شبهات مربوط به آن و پاسخ گويى بدان ها، سرآمد معاصران خود بود. او علاوه بر تقرير بسيار زيباى مطالب فلاسفه پيش از خود، به گونه اى كه مطالب آن ها را به زبان روز و پاسخ گوى به شبهات موجود درآورد، مطالب ابتكارى خاصى را نيز در اين زمينه عرضه كرده كه از ارزش والايى برخوردار است؛ مانند جست و جو براى يافتن منشأ معقولات ثانيه فلسفى و دست يابى به علوم حضورى و ارجاع معقولات ثانيه فلسفى بدان. البته اين كاوش توسط مرحوم علامه طباطبايى شروع شد، ولى ادامه و تكميل آن را اين شهيد عزيز به عهده گرفت. آنچه در ذيل مى آيد اجمالى است از برخى كاوش هاى شهيد مطهرى(ره) در زمينه معرفت حقيقى؛ امكان معرفت حقيقى و رد شكاكيت؛ منشأ معارف بشرى و مطابقت علم با واقع.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تشکیک در نظریه مطابقت در صدق و کذب قضایا از دیدگاه فلاسفه اسلامى
نویسنده:
مهدى دهباشى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه متنی
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
صدق و کذب
,
معرفت شناسی اسلامی
,
نظریه مطابقت
,
گزاره فلسفی
کلیدواژههای فرعی :
حقایق خارجیه ,
حمل شایع ,
حمل اولی ,
اصطلاحنامه منطق ,
قضیه خارجیه ,
قضیه کلیه(مقابل قضیه جزئیه) ,
قضیه جزئیه(مقابل قضیه کلیه) ,
قضیه ذهنیه(قسیم قضیه خارجیه و حقیقیه) ,
نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,
قضیه منطقی ,
خبر از عین ,
گزاره مطابق با واقع ,
محکی قضیه ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
خواجه نصیرالدین طوسی
,
علامه حلی
,
مرتضی مطهری
,
محمدتقی مصباح یزدی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
,
غلامحسین ابراهیمی دینانی
چکیده :
یکى از مشهورترین نظریات در باب صدق و کذب قضایا، نظریه مطابقت، (Correspondence Theory of truth) است. مطابقه، از باب مفاعله، تطابق دو چیز را گویند. بنابراین نظریه، راستى و صدق همان سازگارى اندیشه با واقعیت، یا به قول ملاصدرا مطابق با مطابق است. در بدو امر،در این نظریه عقیده اى صادق تصور شده است که با امرى واقع، سازگار درآید و یا به عبارت دیگر، هر باورى هنگامى صادق است که تصورات و مفاهیم مندرج در آن با حقایق عینى Facts همانطور که درخارج و واقع موجود هستند، تطابق داشته باشد. هرگاه گزارهاى با واقع مطابق بود واقع هم با خبر مطابق مى باشد. گزاره هم مطابق با واقع است و هم مطابق. در این مقاله با بحث پیرامون مفهوم مطابقت و واقع در فلسفه اسلامی، سعی می شود موضوع صدق و کذب در قضایای فلسفی و منطقی در ارتباط با آن ها تبیین شود.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تبیین ارزش شناخت صدرایی با نقد دیدگاه دیوید هیوم
نویسنده:
حمیدرضا ورکشی، حمیدرضا رضانیا
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفت(ادراک جزئی)
,
نظریه مطابقت
,
ارزش شناخت(اصطلاح وابسته)
,
آراء و اندیشه های ملاصدرا
کلیدواژههای فرعی :
ملاصدرا ,
معیار شناخت ,
شکاکیت هیوم ,
بدیهیات اولیه ,
اصل علّیت ,
نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,
علیت از نظر هیوم ,
اندیشه های دیوید هیوم ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
,
سید محمدباقر صدر
چکیده :
مسئله «ارزش شناخت»كه قابلیت اعتماد به ادعاهای معرفتی را می سنجد، اساسی ترین مسئله شناخت شناسی به شمار میرود كه سابقه طرح آن به آغاز فلسفه باز می شود.صدرالمتالهین موسس حكمت متعالیه همانند دیگر فیلسوفان مسلمان در باب «ملاك شناخت» معتقد به تئوری مطابقت است و دربارهٴ «معیار شناخت» نیز مبناگرا است؛ یعنی معتقد است همه معرفتهای انسان به بدیهیات تصدیقی كه بینیاز از اثباتند منتهی می شود. از نظر وی رمز عصمت بدیهیات تصدیقی از خطا دو چیز است؛ برخی از قضایا، تحلیلی هستند و انكارشان امكانپذیر نیست و برخی از قضایای بدیهی منشا پیدایش آنها علم حضوری است و چون در علم حضوری خطا راه ندارد، در این بدیهیات نیز خطا راه ندارد. كه اصل استحاله اجتماع نقیضین به عنوان مبدا تمام معارف بشری از این نمونه است. این مقاله بر اساس این رهیافت معرفتی به نقد دیدگاه دیوید هیوم (كه به اعتقاد تجربه باوران نوین،پدیدآورنده تجربهگرایی نوین است)، در خصوص این مسئله می پردازد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 111 تا 130
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
رئالیسم و معیارهای آن
نویسنده:
رضا صادقی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
وجودشناسی
,
صدق (صفات الهی)
,
ضدرئالیسم
,
رئالیسم
کلیدواژههای فرعی :
رئالیسم متافیزیکی (منطق) ,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) ,
هرمنوتیک ,
فلسفه جدید ,
اصالت تسمیه(فلسفه) ,
رئالیسم انتقادی ,
رئالیسم مستقیم ,
ایده آلیسم ,
نظریه مطابقت ,
معیار معناشناختی ,
معیار وجودشناختی ,
چکیده :
با اینکه رئالیسم مفهومی شناخته شده و پرکاربرد است، اما با رجوع به منابع مربوط روشن می شود که این مفهوم تعریفی یکسان و مورد اتفاق ندارد. پرسش هایی که در بحث از رئالیسم طرح شده اند، گسترده اند و به حوزه های مختلفی مانند وجودشناسی، الهیات معناشناسی، معرفت شناسی، منطق، روش شناسی، اخلاق تعلق دارند و به همین دلیل، در تعریف این مفهوم بسته به حوزه مورد بحث از معیارهای متفاوتی استفاده شده است. در این نوشتار ضمن بررسی معیارهای گوناگونی که در تعریف مفهوم رئالیسم به کار گرفته شده است تلاش خواهد شد تا از معیار وجودشناختی به عنوان وجه اشتراک این معیارها دفاع شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 187 تا 212
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
مبانی معرفتشناختی و الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت
نویسنده:
حمیدرضا شاکرین
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
مبانی معرفت شناختی
,
پیشرفت
,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
کلیدواژههای فرعی :
ادراکات حقیقی ,
نظریه انسجام گرایی ,
نظریه مبناگروی ,
رئالیسم معرفت شناختی ,
معرفت شناسی اسلامی ,
امور اعتباریه صرف ,
معرفت شناسی اعتباریات ,
علم حضوری(مقابل علم حصولی) ,
نظریه مطابقت ,
نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,
منابع معرفت(اصطلاح وابسته) ,
گستره معرفت ,
رئالیسم تفسیری ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
مرتضی مطهری
چکیده :
هرگونه نظریهپردازی و الگوسازی برای پیشرفت بر بعضی از مبانی معرفتشناختی، جهانشناختی، انسانشناختی، ارزششناختی و ... استوار و آگاهانه یا ناآگاهانه از آن مبانی مستمد و مستفید است. الگوی اسلامی تمدن و پیشرفتورزی نیز گریزی از بازشناسی و مراجعه به مبانی و زیرساختهای نظری خود نداشته و بررسی دقیق و کاربست هوشمندانۀ آنها در تدوین بهینۀ الگو، نقش اساسی دارد. در تحقیق حاضر بر آنیم تا برخی از مهمترین مبانی معرفتشناختی مقبول اندیشمندان مسلمان را شناسایی کنیم و نقش آنها را در تدوین نظریه و الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت بازکاویم.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 269 تا 296
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی تطبیقی نظریه مطابقت در حکمت متعالیه و فلسفه راسل
نویسنده:
مهدی اکبری
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
ایرانداک,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
فلسفه اسلامی
,
حکمت متعالیه
,
یقین
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
نظریه مطابقت
,
فلسفه تطبیقی
,
فلسفه تحلیلی
چکیده :
نظریه مطابقت صدق از قدیمیترین نظریهها در بررسی ملاک صدق گزارهها و شناسایی حقیقت است که صدق گزاره را به مطابقت مدلول قضیه با محکی آن (واقع) میداند. انتقادات متعددی از سوی شکاکان، نسبیگرایان، ایدهآلیستها و عملگرایان و سایر معرفت شناسان از نظریه مطابقت ارائه شده و نظریات بدیلی به عنوان رقیب نظریه مطابقت صدق مطرح شده است از جمله نظریه تلائم که بیشتر از سوی فیلسوفان ایدهآلیست مطرح شده است، نظریه عملگرایی صدق که از سوی فیلسوفان عملگرا مطرح شده و نظریه کاهشگرا و ... که البته خود خالی از اشکال نیستند. ملاصدرا و سایر متفکران حکمت متعالیه از جمله علامه طباطبایی و شهید مطهری بر اساس مبانی رئالیستی، ضمن دفاع از نظریه مطابقت صدق تقریر جدیدی را از آن ارائه میدهند که مبتنی بر اصول اساسی این مکتب از جمله اصالت وجود، وجود ذهنی، مسبوقیت علم حضوری بر علم حصولی، تعریف واقع به عنوان نفسالامر، تبیین نحوه حصول علم - که آنرا امری انشایی از ناحیه نفس دانسته و رابطه میان عالم و معلوم را رابطه ای وجودی و نسبتی اشراقی میداند- است.راسل نیز به عنوان فیلسوفی رئالیست که در سنت فلسفه تحلیلی انگلستان جای میگیرد بر اساس مبانی منتخب فلسفه خود از جمله نظریه اتمیسم منطقی، نظریه توصیفات، زبان بنیادین و سلسه مراتب زبان و ...ضمن معرفی نظریه مطابقت صدق به عنوان نظریه منتخب خود انتقادات سختی از نظریه تلائم و نظریه پراگماتیستی صدق ارائه میکند.موضوع مهمی که بین فلسفه راسل و حکمت متعالیه زمینه ارائه بحثی تطبیقی را فراهم میسازد، رئالیسم معرفت شناختی و مبناگرایی هردو فیلسوف در اعتقاد به اصول بدیهی عقلی در دفاع از نظریه مطابقت است. از جمله مشابهت های مبنایی این دو دیدگاه انتخاب قضیه یا باور به عنوان واحد مبنایی صدق وکذب است و یکی از مهمترین اشتراکات این دو دیدگاه تمایز نهادن میان ملاک و معیار صدق است که تصور دقیق این موضوع میتواند پاسخگوی برخی از انتقادات مطرح شده بر نظریه صدق باشد. از این منظر مطابقت قضیه با واقع، تنها ملاک صدق است و این امری تحلیلی است اما برای ارزیابی و سنجش قضایایی که مصادیق نظریه مطابقت هستند، می توان از معیارهایی چون تلائم استفاده کرد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
صدق؛ حقیقت، گستره و چگونگى مطابقت (با تمرکز بر دیدگاه برگزیده)
نویسنده:
محمد حسین زاده
نوع منبع :
مقاله , مدخل مفاهیم(دانشنامه مفاهیم) , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
علم حضوری
,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
,
صدق منطقی (خبری)
,
محکی بالعرض
,
نظریه مطابقت
,
معلوم بالذات((اصطلاح وابسته)، مقابل معلوم بالعرض)
,
حکایت گری علم
کلیدواژههای فرعی :
صدق منطقی (خبری) ,
اصطلاحنامه منطق ,
قضیه حقیقیه ,
یقین ,
فلسفه منطق ,
تصور(مقابل تصدیق) ,
تصدیق(مقابل تصور) ,
معیار صدق(مقابل حقیقت صدق) ,
وجود ذهنی ,
عینیت گرایی(اصطلاح وابسته) ,
نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,
گستره صدق ,
تصور صادق ,
علم حضوری صادق ,
مطابقت در تصورات ,
متعلق صدق ,
کاشفیت مطلقه ,
کاشفیت از واقع ,
کاشفیت مطلقه تصور ,
صدق اخلاقی (مخبری) ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
خواجه نصیرالدین طوسی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
افزون بر معیار صدق، تبیین و تحلیل حقیقت آن نیز در عصر حاضر در سطحى گسترده در معرفت شناسى، کانون توجه قرار گرفته و نظریه هاى گوناگونى درباره آن ارائه شده است. در این مقاله با تمرکز بر دیدگاه برگزیده درباره نظریه مطابقى صدق و به منظور شرح آن، از میان انبوه مباحث، ابتدا صدق خبرى (کلامى) و صدق مُخبرى را بررسى مى کنیم. در ادامه به قلمرو یا گستره صدق مى پردازیم و درباره اختصاص صدق یا کذب به قضایا و اتصاف ناپذیرى علوم حضورى و عدم اتصاف تصورات یا مفاهیم به آنها بحث مى کنیم. در پایان، پس از بیان ارکان سه گانه صدق در نظریه مطابقى صدق، چگونگى تحقق نسبت مطابقت را از نگاه خود تبیین مى کنیم.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 11 تا 38
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نقد و بررسى ادله وجود ذهنى و ميزان دلالت آنها
نویسنده:
حسن معلمى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ادله وجود ذهنی
,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
علم حصولی(مقابل علم حضوری)
,
وجود ذهنی
,
نظریه مطابقت
,
اضافه نبودن علم
کلیدواژههای فرعی :
نظریه شَبَح ,
مفاهیم ذهنی ,
علت غایی ,
قاعده فرعیه ,
غایت ,
قضیه حقیقیه و خارجیه ,
رئالیسم (مسائل جدید کلامی) ,
کلی ,
تشکیک ماهیت ,
علیت ,
اجتماع نقیضین ,
حمل شایع ,
سفسطه (منطق) ,
رابطه اضافی عالم و معلوم ,
علم حصولی(مقابل علم حضوری) ,
قضیه حقیقیه(قسیم قضیه ذهنیه و خارجیه) ,
مصادره به مطلوب((اصطلاح وابسته)، قسیم دور و مبادی استدلال) ,
بدیهیات اولیه ,
اصل علّیت ,
فطریات ,
تجرید((اصطلاح وابسته)، قسیم انتزاع و تعمیم) ,
تقسیم علم به تصور و تصدیق ,
حکم ایجابی معدومات ,
محکی بالذات ,
اشکالات نظریه وجود ذهنی ,
ارجاع نظریات به بدیهیات ,
نظریه تبعیض ,
مفاهیم فلسفی و منطقی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
مرتضی مطهری
,
محمدتقی مصباح یزدی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
شاپا (issn):
1735-4545
چکیده :
مدعاى فيلسوفان در بحث وجود ذهنى دو چيز است: 1. نفى اضافه بودن علم به خارج؛ 2. مطابقت ماهوى در باب ماهيات. آنان ادله اى بر اين مدعيات اقامه كرده اند كه توان اثبات مدعاى اول را دارند؛ هرچند اين مدعا بديهى است و نيازى به برهان ندارد؛ زيرا وجود مفاهيم ذهنى يك امر وجدانى است. با اين حال اين براهين توان اثبات مدعاى دوم را ندارند، مگر با تكميل و اضافه كردن مقدمات ديگر و يا ارجاع بحث مطابقت علم به باب ابتناى نظريات بر بديهيات كه جاى اصلى بحث مطابقت است. آنچه در بحث وجود ذهنى، بديهى و حق است دو چيز است: 1. مفاهيمى در ذهن وجود دارند كه حاكى از خارج اند؛ 2. اين مفاهيم با محكى بالذات خود مطابق اند. نهايتا اينكه ادله يادشده نمى توانند ثابت كنند كه ماهيات خارجى عينا به ذهن مى آيند يا مفاهيم مطابق با آنها به ذهن مى آيد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 7 تا 27
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی معانی حق در فلسفه ابن سینا
نویسنده:
محسن حبیبی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: موسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ايران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
حق
,
ابن سینا
,
فلسفه اسلامی
,
فلسفه بوعلی
,
صدق
,
علم حصولی(مقابل علم حضوری)
,
علم حضوری(مقابل علم حصولی)
,
نظریه مطابقت
,
شهود((ادراک بی واسطه)، اصطلاح وابسته)
کلیدواژههای فرعی :
اتحاد عاقل و معقول و عقل ,
راه کشف و شهود ,
حکمت عملی ,
حکمت نظری ,
عنایت ,
غسل شهید (خاص) ,
نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
فارابی حق را به سه معنا مورد استفاده قرار داده و ابنسینا نیز به تبع او همین معانی را برای حق در نظر گرفتهاست. دو معنای وجودی و یک معنای معرفتشناسانه. حق به معنای وجود مطلق (دائم) و وجود بالفعل و حق به معنای صدق. قول یا اعتقاد (حکم) را هنگامی که مطابِق واقع است صادق و هنگامی که واقع مطابَق با آن است حق مینامند. فلاسفه مسلمان بالاتّفاق مطابقت را به عنوان ملاک صدق در نظر گرفتهاند. ضمناً ابنسینا از بُعد عقل عملی نیز برای حکمت، شأن عملی قائل است. عدالت به عنوان رکن اصلی عقل عملی است و او در حکمت عملی حق را ملاک عدل گرفتهاست. با وجود آنکه ابنسینا رویکرد استدلالی را در فلسفه اخذ کردهاست اما بهنحوی نگاهی اشراقی و عارفانه نیز دارد. سومین لحاظی که حق نزد ابنسینا مورد توجه قرارگرفته بُعد شهودی و عرفانی حکمت است. ابنسینا در کنار اعتقاد راسخ به علم حصولی (مبتنی بر صورت ذهنی) به علم حضوری قائل است. نزد شیخ حق وجه وجودی نیز دارد، پس با اعتقاد به علم حضوری است که حق با بُعد معرفتشناسانه اتّصال و به معنای دقیقتر اتحاد مییابد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 29 تا 50
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تبیینی نو از «اصالت وجود و ماهیت» از منظر استاد خسروپناه
نویسنده:
محمّد قمی
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
اصالت ماهیت
,
اعتباریت
,
جعل
,
فلسفه اسلامی
,
اصالت وجود
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
عبدالحسین خسروپناه
,
محکی ماهیت
کلیدواژههای فرعی :
وجود رابط و مستقل ,
مفهوم وجود ,
مفهوم ماهیت ,
نظریه مطابقت ,
نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,
اصالت وجود و ماهیت ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
عبدالله جوادی آملی
,
محمدتقی مصباح یزدی
چکیده :
مسألۀ «اصالت وجود» یا «اصالت ماهیّت»، یکی از مسائل مهمّ فلسفی است. برخی از فلاسفه به «اصالت وجود» و برخی به «اصالت ماهیّت» گرایش پیدا کردهاند. دیدگاه برگزیده در این مقاله، «اصالت وجود و ماهیّت» است، بدینمعنا که «واقعیّت خارجی»، مصداق حقیقی، بالذات و بدون حیثیت تقییدیِ «محکی وجود» و «محکی ماهیّت» است. لازمۀ این دیدگاه چنین نیست که یک چیزِ خارجی، دو چیز بشود، زیرا شواهدی وجود دارد بر اینکه محکیهای متعدّد، جهان خارج را به نحو عینیّت، نه اتّحاد، پر کردهاند. همچنین لازمۀ این دیدگاه این نیست که «وجود» و «ماهیّت» در یک رتبه قرار داشته باشند، زیرا جایگاه آنها از نظر حیثیتهای مختلف و نیز از لحاظ تحلیل عقلانی و عقلایی، متفاوت است. «اصالت وجود و ماهیّت»، از قضایای فطری است که تصوّرِ صحیحِ مبادیِ آن، نتیجه را به همراه خواهد داشت. در پایان این مقاله، بعضی از نتایج هستیشناختی و معرفتشناختیِ این دیدگاه، در ارتباط با مسألۀ «جعل»، «معقولات اوّلی و ثانی» و نیز بحث «مطابقت»، ذکر شده است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 133 تا 156
مشخصات اثر
ثبت نظر
1
2
3
4
5
6
تعداد رکورد ها : 52
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید