مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

در حرکت قسری مفارق (حرکت پرتابه)، بنا به نظر مختار شیخ الرئیس، متحرک در اثر قوه یا میلی که در هنگام تماس با محرک اولیه از آن می‌گیرد، به حرکت خود ادامه می‌دهد تا آنجا که این قوه به تدریج از بین برود و حرکت پایان می‌یابد. هر چند این نظریه در واقع ابتکار فیلوپونوس بوده است، اما با تصحیحاتی که ابن‌سینا انجام داد، دیدگاه منسوب به او «نظریه میل» نامیده شده است. نظریه‌ای که از لحاظ تاریخ علم اهمیت دارد. در این مقاله، با مقایسه مفهوم میل با مفاهیم مکانیک نیوتنی، نتیجه گرفته می‌شود که مفهوم میل با هیچ‌یک از مفاهیم مکانیک نیوتنی مانند نیرو، انرژی جنبشی، تکانه و یا اینرسی قابل تطبیق نیست.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 129 تا 146

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مقایسه دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا در مورد تجرد خیال و ارتباط آن با معاد جسمانی

نویسنده:

عباس یزدانی

نوع منبع :

مقاله , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

اصفهان: دانشگاه اصفهان,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

تجرد خیال , علم نفس , معاد جسمانی , ابن ‌سینا , حکمت متعالیه , فلسفه بوعلی , معاد(فلسفه)

کلیدواژه‌های فرعی :

اسفار , شواهد الربوبیه , نجات , ادراک انسان , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , خواص نفس حیوانی , قرآن , جسمانی بودن خیال , تجرد برزخی خیال , عالَم خیال(مقابل عالَم حقیقت) , نشاه(نشأه، نشئه)اخروی(مقابل نشئه دنیوی) , کتاب شفا (ابن سینا) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

یکی از مباحث مهم مورد اختلاف ابن سینا و ملاصدرا در علم النفس، مبحث تجرد خیال است. گرچه ابن سینا در بعضی از آثار خود مانند المباحثات با تردید و تحیر، تجرد خیال را مطرح نموده است، ولی با توجه به مبانی او، که عقل را فقط مدرک کلیات می داند و هر نوع ادراک جزئی را به قوای جسمانی نسبت می دهد، نمی تواند به تجرد خیال معتقد باشد، لذا در کتاب النجاه تصریح می کند که ادراک خیالی، ادراکی مادی و جسمانی است، نه مجرد. و در کتاب النفس شفاء سه دلیل بر جسمانی بودن خیال اقامه می کند. اما صدرالمتالهین به تجرد خیال معتقد بوده و در آثار متعدد فلسفی خود، به ویژه اسفار، علاوه بر پاسخ دادن به ادله منکرین تجرد خیال، ادله متعددی را در اثبات تجرد خیال اقامه نموده است. وی در کتاب الشواهد الربوبیه با استفاده از تجرد خیال به اثبات عقلانی معاد جسمانی می پردازد و ادعا می کند تا کنون کسی برهان عقلی قاطعی بر این مساله اقامه نکرده است؛ و حتی شیخ الرئیس ابوعلی سینا با همه نبوغ فلسفی اش، نتوانسته برهان عقلی بر اثبات معاد جسمانی اقامه کند، لذا آن را تعبدا پذیرفته است. بنابراین، ملاصدرا اثبات تجرد قوه خیال و بر اساس آن اثبات فلسفی معاد جسمانی را از ابتکارات فلسفی خود می داند. هدف این نوشتار، اولا مقایسه دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا در مبحث تجرد خیال و بررسی استدلالات مربوطه و ثانیا ارزیابی استدلالات ملاصدرا بر اثبات فلسفی معاد جسمانی از راه تجرد خیال است. در این مقاله نشان داده خواهد شد که در صحت و درستی برخی استدلالات ملاصدرا تردید وجود دارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 95 تا 108

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی ادله جهان شناختی در آثار علامه طباطبایی و مقایسه آن با آراء ابن سینا

نویسنده:

فروزان راسخی، سمیه کلاهدوزان

نوع منبع :

مقاله , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه علامه طباطبایی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

علامه طباطبایی , برهان جهان شناختی , ابن ‌سینا , فلسفه بوعلی , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) , فلسفه دین , درباره علامه طباطبایی

کلیدواژه‌های فرعی :

اصول فلسفه و روش رئالیسم , اشارات و تنبیهات , نهایه الحکمه , علم نفس , اجزاء مرکب , علیت , تسلسل , ترجیح بلا مرجح , واجب تعالی (اسماء ذات) , مفهوم ممکن الوجود , کتاب مبدأ و معاد , برهان حرکت و محرک , تفسیر المیزان (کتاب) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , مرتضی مطهری , ابن سینا: ابوعلی سینا

شاپا (issn):

1735-3238

چکیده :

برهان جهان شناختی از جمله براهین اثبات وجود خداست که از زمان افلاطون تاکنون مورد توجه فلاسفه بوده است. در این مقاله تقریرات جدید علامه طباطبایی از این براهین، به ویژه از برهان علت و معلول و برهان حرکت و محرک مورد بررسی قرار گرفته و آرا ایشان در این زمینه با آرا ابن سینا مقایسه شده است. به این منظور، براهینی که ابن سینا در این باب مطرح نموده است از آثارش اخذ و گزارش شده است و سپس در بررسی مقایسه ای میان تقریرات علامه و آرا ابن سینا، اخذ و اقتباس های او از ابن سینا و نیز تقریرات جدید او نسبت به ابن سینا تبیین شده اند که در این مبحث نوآوری های علامه نسبت به ابن سینا قابل توجه است و اکثر براهین علامه در مرتبه بالاتری از اتقان و استواری نسبت به ادله ابن سینا قرار می گیرد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 107 تا 129

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

حس مشترک و نقش های ادراکی آن نزد ارسطو و ابن سینا

نویسنده:

فاطمه صادق زاده قمصری

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه علامه طباطبایی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ارسطو , ابن ‌سینا , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , فلسفه ارسطو , فلسفه بوعلی , اجزاء مرکب , حس مشترک

کلیدواژه‌های فرعی :

عقل نظری , نظریه نفس ابن سینا , قوای ادراکی نفس , ادراک حسی , احساس , حس ظاهر , نقش ادراکی , صورت غیر حسی , تخیل(راه های معرفت) , حواس باطن(مقابل ظاهر) , نفس ناطقه(اصطلاح وابسته) , نفس شناسی ارسطو , قوه مدرک کلیات , ادراک محسوسات مشترک , دریافت احساس خویش , صور محسوس ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , خواجه نصیرالدین طوسی , ملا عبدالرزاق لاهیجی , علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , ابن سینا: ابوعلی سینا

شاپا (issn):

1735-3238

چکیده :

در میان قوای ادراکی نفس، حس مشترک وضعیت ویژه ای دارد. ارسطو بی آنکه از آن تصویری ارائه دهد، کارکردهایی چون ادراک محسوسات مشترک و بالعرض و تشخیص وجوه تمایز میان اشیا و ادراک احساس را به آن نسبت می دهد. در حالی که ارسطو به صراحت تلقی از حس مشترک را به عنوان قوه ای در کنار حواس پنج گانه رد کرده است، ابن سینا و پیروان او آن را به عنوان یکی از حواس باطنی مورد توجه قرار می دهند و برخی از نقش های نفس را از او می دانند. فیلسوفان اسلامی به ویژه ابن سینا با رفع برخی ابهامات و بیان ادله ای برای اثبات وجود حس مشترک و برشمردن نقش هایی دیگر، نظریه ارسطو را تقویت نمودند. به نظر می رسد حس مشترک را حداکثر می توان همچون مجمعی برای قبول و ادراک محسوسات به شمار آورد. این قوه به عنوان مرکز مدیریت یا رئیس حواس ظاهری عمل می کند، حواس را به کار می گیرد و سپس محسوسات را ادراک می کند. در این صورت، صدور هر نوع حکم باید کاری از سوی نفس یا قوه فکر قلمداد شود. با وجود آنکه مباحث نفس شناسی ارسطو و ابن سینا همواره مورد توجه خاص صاحبان اندیشه بوده است و هر یک از ایشان به سهم خود بر غنای این بحث افزوده اند، باید گفت که هنوز هم پرسش هایی درباره ارتباط و تعامل میان نفس، حواس ظاهری و حس مشترک و قوه فکر مطرح است که تنها با مطالعه دقیق مباحثی چون ادراک حسی، خیال و قوای نفس به نحوی شایسته وضوح می یابد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 33 تا 51

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تفاوت رویکرد ارسطو و ابن سینا در اثبات وجود خدا

نویسنده:

محمد صالح طیب نیا، رضا اکبریان، محمد سعیدی مهر

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

اصفهان: دانشگاه اصفهان,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

برهان نظم (اثبات خدا) , برهان حرکت , برهان صدیقین , برهان وجوب و امکان , برهان غایت شناختی , ارسطو , ابن ‌سینا , الهیات(کلام جدید) , برهان وجود شناختی(کلام جدید) , اثبات وجود خدا , فلسفه مشاء , فلسفه بوعلی , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) , برهان حرکت , برهان صدیقین , واجب تعالی (اسماء ذات) , براهین پیشینی , فلسفه دین , براهین پسینی , برهان درجات کمال , براهین جهان شناختی

کلیدواژه‌های فرعی :

خدای ارسطو , اشارات و تنبیهات , برهان نظم (اثبات خدا) , برهان وجود شناختی(کلام جدید) , فلسفه یونان , محرک اول , علیت , برهان امکان , برهان حرکت , برهان صدیقین , برهان ان (منطق) , برهان لم , کتاب مبدأ و معاد , برهان درجات کمال , برهان پسینی اثبات وجود خدا , برهان پیشینی اثبات وجود خدا ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

مقایسه رویکرد ارسطو و ابن سینا در مساله اثبات وجود خدا، تا اندازه زیادی روشنگر تفاوت مبنایی اندیشه مشایی ارسطویی و سینوی و همچنین، راه متفاوتی است که در جهان اسلام نسبت به مغرب زمین، در مساله اثبات وجود خدا طی شده است. ارسطو در کتاب فیلوسوفیاس، به دو برهان «درجات کمال» و «غایت شناختی» اشاره کرده است، ولی استدلال اصلی او بر اثبات وجود خداوند، برهان حرکت است که در کتاب لاندای مابعدالطبیعه و همچنین، کتاب طبیعیات به تفصیل به آن پرداخته است. هر سه برهان فوق، رویکرد جهان شناختی داشته، در دسته براهین پسینی قرار می گیرند. برای ابن سینا پذیرش این که ارسطو می خواسته از امور طبیعی، مانند حرکت عالم، وجود خدا را اثبات کند، بسیار سخت است. بر اساس همین تفکر، همه تلاش ابن سینا در اثبات وجود خدا بر این امر متمرکز شده است که از برهان های جهان شناختی در اثبات خدا استفاده ننماید. ابن سینا از برهان وسط و طرف و امکان و وجوب در چندین کتاب خود استفاده کرده، آخرین تقریر خود از برهان امکان و وجوب را «صدیقین» می داند. برهان او وجودشناختی و در عین حال پیشینی است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 1 تا 18

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تبیین عناصر فلسفه اخلاقی - اجتماعی ابن سینا و دلالت های آن در تربیت اخلاقی

نویسنده:

راضیه بیرونی کاشانی، خسرو باقری، فاطمه زیباکلام

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

مشهد: معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه فردوسی مشهد,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ابن ‌سینا , فلسفه بوعلی , فلسفه اخلاق (عام) , فلسفه اخلاق ابن سینا , اندیشه های تربیتی ابن سینا , تفکر اجتماعی ابن سینا , تربیت اخلاقی از دیدگاه ابن سینا

کلیدواژه‌های فرعی :

قضایای اخلاقی , اخلاق در تعلیم و تربیت , انسان شناسی Human nature , اهداف تربیت اخلاقی , مشهورات (معرفت شناسی) , مشهورات حقیقی , فلسفه ابن سینا , انسان از دید ابن سینا , ماهیت اجتماعی انسان ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

هدف اصلی این پژوهش، بررسی فلسفه اخلاق ابن‌سینا با هدف تبیین ماهیت اجتماع و چگونگی شکل گیری اخلاق اجتماعی می‌باشد. برای دستیابی به این هدف از روش تحلیل محتوا بهره گرفته شد. در این پژوهش آثار اخلاقی ابن سینا مورد تحلیل قرار گرفت و دیدگاه او در فلسفه اخلاق به عنوان نسبیت گرایی-واقع گرایی ملایم در نظر گرفته شد. نتایج به دست آمده نشان داد که در جنبه تربیت اخلاقی، استنتاج حیات معقول (عقلانی/عقلایی) به منزله هدف غایی تربیت اخلاقی و پالایش دیدگاه های عقلایی اخلاقی، هدف واسطه ای آن خواهد بود. همچنین، یک اصل اساسی در تربیت اخلاقی ابن سینا بر مشارکت اجتماعی به عنوان بستری برای تحقق فضایل اخلاقی دلالت دارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 57 تا 74

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تاملی در مبانی اختلاف نظر ابن سینا و ملاصدرا پیرامون صادر اول و انطباق آن با حقیقت محمدیه (ص)

نویسنده:

فروغ السادات رحیم پور

نوع منبع :

مقاله , مدخل مفاهیم(دانشنامه مفاهیم)

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

اصفهان: دانشگاه اصفهان,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

پیامبر شناسی , صادر اول , انسان کامل (کلام) , ابن ‌سینا , حکمت متعالیه , فلسفه بوعلی , عالم ( امکانی )

کلیدواژه‌های فرعی :

نظام آفرینش , علم نفس , اهل بیت(ع) , حیات قبلی نفس , عقل کل , افراد محسوس , افراد معقول , اصالت وجود , وحدت تشکیکی وجود , قرآن , قاعده امکان اشرف(حکمت اشراق) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , محمد بن یعقوب کلینی , مرتضی مطهری , علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

فلاسفه، مبدا سلسله عقول؛ یعنی «عقل اول» را صادر نخستین می ‌دانند و عرفای مسلمان، حقیقت محمدی (ص) را اولین مخلوق می ‌خوانند و در روایات از عقل، قلم، روح و نور پیامبر (ص) به عنوان مخلوق اول یاد می‌ شود. این مقاله به تبیین دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا در مورد صادر اول می ‌پردازد و در این مسیر توجه خود را بر این مساله معطوف می ‌کند که آیا واقعیت همه این تعابیر مختلف، بر هم منطبق است و به طور خاص، آیا حقیقت و باطن پیامبر خاتم (ص) می‌ تواند مصداق صادر اول باشد یا خیر؟ نویسنده می ‌کوشد مبانی اختلاف نظر ابن سینا و ملاصدرا در این موضوع را روشن کند و معتقد است که این اختلاف مبتنی بر رد یا قبول اصالت و تشکیک وجود، حیات قبلی نفس و متفاوت یا برابر دانستن ذات و ماهیت پیامبر (ص) با ذات و ماهیت سایر انسان ‌هاست.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 73 تا 88

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

فلسفه ابن سینا - جلد ۲

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

سنندج: پایگاه اطلاع رسانی سیدمحمد حسینی شاهرودی - دفتر نماینده ولی فقیه در استان کردستان (به نقل از کتابخانۀ سایت نسیم مطهر),

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه بوعلی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری , ابن سینا: ابوعلی سینا

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

فلسفه ابن سینا - جلد 1

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه بوعلی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری , ابن سینا: ابوعلی سینا

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

استجابت دعا از دیدگاه ابن سینا

نویسنده:

احمد عابدی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

متن

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه بوعلی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

74 75 76 77 78 79 80 81 82 83

تعداد رکورد ها : 1520

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.