جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
معنای عدل الهی
نویسنده:
محمدحسین عصار, عبدالکریم همایونی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
نگارنده در این گفتار، تأکید می کند که عدل الهی بنا بر تعریفی که در آیات و روایات مطرح شده، با تعریف فلسفی تفاوت دارد. در نصوص وحیانی، عدل الهی به معنی نفی ظلم از خداوند است، که انسان را در گناهان مجبور نکرده و نمی کند.
معناي عدل الهي
نوع منبع :
پرسش و پاسخ
پاسخ تفصیلی:
تعريف عدل الهيعدل در لغت و اصطلاح
در فرهنگ‎هاي لغت عربي براي عدل معاني يا كاربردهايي ذكر شده ا بیشتر ...
کلیدواژه‌های اصلی :
عدل الهی در فلسفه اسلامی و کلام
نویسنده:
حسن افتخار زاده
نوع منبع :
رساله تحصیلی
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
در این رساله سیر تاریخی مسئله عدل الهی از آغاز اسلام و عوامل و ریشه‌های اسلامی پیدایش اختلاف در این مسئله در بین مسلمین و بریدگی و قطع رابطه با منابع اولیه و اصیل معارف اسلامی، سوء استفاده‌های سیاسی و مذهبی به وسیله دستگاه خلافت ، پیدایش حوزه‌های‌علمیه بصره و کوفه، ظهور فرق کلامی و مکاتب فکری و اعتقادی هم چون معتزلیان و اشاعره، درگیری درباره مسائلی همچون امامت و عدل و گناه کبیره قضاء و قدر، عقائد معتزلیان، دراین باره و موضوع استطاعت و قدرت انسان در افعال خودش ، دیدگاه متکلمین، دراین‌باره و موضوع استطاعت و قدرت انسان در افعال خودش ، دیدگاه متکلمین معتزلی در مسئلهء عدل بعد از فراغت از اصل وجود خدا و فقط به عنوان اثبات صفت عدل برای خداوند است و تبیین تفاوت اساسی طرح بحث عدل بین متکلمین و فلاسفه و اختلاف دید این دو گروه دراین زمینه بحث شده‌است .
تحلیل و نقد گفتمان تئودیسه‌های سنتی در پاسخ به مسئلۀ شر
نویسنده:
نعیمه پورمحمدی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
دین آنلاین,
چکیده :
مهمترین تئودیسه های سنتی در پاسخ به مسئله ی شاهد محور شرعبارتند از تئودیسه های «اختیار»، «پرورش روح»، «خلوص»، «تسلیم و وابستگی به خدا»، «مکافات و هشدار»، «جبران» و «قدردانی». به الگوی فکری حاکم بر این تئودیسه ها «گفتمان تئودیسه» می گوییم. گفتمان تئودیسه ها از جهات مختلف فلسفی قابل انتقاد است. در این مقاله انتقادهای گوناگون به گفتمان فلسفی تئودیسه ها را استخراج، صورت بندی، مقوله سازی و ارائه کردم. این نقدهای گفتمانی به شش جهتِ ۱) «شخص تئودیسه پرداز»، ۲)«ماهیت شرور»، ۳)«ماهیت جهان»، ۴)«ماهیت خدا»، ۵)«زبان تئودیسه»، و۶)«عمل تئودیسه پردازی» قابل تقسیم و بیان هستند. توضیح اینکه، 1) تئودیسه ها با تکیه بر شخص تئودیسه پرداز به این دلیل که «نظری»، «سوژه محور» و «غیرتاریخی»اند، قابل نقدند. 2) تئودیسه ها از جهت ماهیت شرور به این دلیل که «انتزاعی»، «ذات گرایانه»، «ناظر محور» و «درجه دوم» اند، قابل نقدند. 3) تئودیسه ها از جهت ماهیت جهان به این دلیل که «علّی» و «خدامحور» اند، قابل نقدند. 4) تئودیسه ها از جهت ماهیت خدا پیروی «خداشناسی سنتی» هستند و این امر قابل انتقاد است. 5) تئودیسه ها از جهت زبان «غیرتراژیک» و «غیررازورزانه» اند و این امر قابل نقد است. 6) تئودیسه ها از جهت عمل تئودیسه پردازی «سکولار»، «غیرمتن محور» و به دنبال «حرفه ای سازی» و «نظام مندی» اند واین امر قابل نقد است. پس از نقد گفتمانی تئودیسه های سنتی، به سراغ نمونه هایی از تئودیسه هایی که در دوران مدرن ارائه شده اند رفتم و گزینه هایی را یافتم که با یک «چرخش گفتمانی»، دستور زبان تئودیسه ها را متحول کرده اند: «تئودیسه های مبتنی بر صلیب»، «تئودیسه اعتراض»، «تئودیسه روایی» و «تئودیسۀ فمینیستی» نمونه هایی از این تئودیسه ها هستند که اصلاح گفتمانی پیدا کرد اند؛ یعنی گفتمان آنها «عملی»، «ابژه محور»، «تاریخی»، «عینی»، «ناذات گرا»، «غیرعلّی»، «تراژیک» و «متن محور» شده است و «زبان درجه اول» دارند.
تحلیل و نقد تئودیسه اعتراض در پاسخ به مسئله شر
نویسنده:
نسرین بلوچ زاده, فاطمه تیموری, میثم فصیحی رامندی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
مسئله شر از مهم‌ترین مسائل در حوزه فلسفه دین و الاهیات محسوب می‌شود. در مسئله قرینه‌ای شر احتمال وجود خدا به دلیل وجود شرور گزاف در عالم کاهش می‌یابد. تئودیسه پاسخی است به اینکه شرور در عالم گزاف نیستند و توجیه و دلیلی در پس آنها وجود دارد.با وقوع فاجعه هولوکاست بسیاری از الاهیدانان یهودی و بعضی از الاهیدانان مسیحی در امکان و اعتبار تئودیسه تشکیک و نظریه آنتی‌تئودیسه را مطرح کردند. جان راث مسیحی با نوشتن مقاله‌ای با عنوان «تئودیسه اعتراض» تئودیسه‌ای مطرح کرد که در عین شباهت به آنتی‌تئودیسه تفاوت‌هایی با آن داشت. وی در این مقاله با الهام از کتاب ایوب بیان کرد که انسان‌ها باید همانند ایوب به درگاه خدا تضرع و شکایت کنند تا خدا به آنها پاسخ دهد و با استفاده از قدرت مطلق خود از رنج‌های بشر بکاهد.در این تحقیق نخست تئودیسه اعتراض را معرفی و تفاوت آن را با آنتی‌تئودیسه بیان می‌کنم، سپس به تحلیل مفاهیم اعتراض و تئودیسه خواهم پرداخت. در این بین به لوازم الاهیاتی پذیرش تئودیسه اعتراض ذیل دو عنوان «صفات خدا» و «صفات انسان» اشاره کرده‌ام. در پایان کوشیده‌ام مزیت‌ها و کاستی‌های تئودیسه اعتراض را برشمرم.از مزیت‌های تئودیسه اعتراض می‌توان به اتخاذ رویکرد معتدل به جای رویکرد حداکثری اشاره کرد. همچنین، رویکرد عمل‌گرایانه به جای رویکرد نظری به مسئله شر از دیگر مزایای این تئودیسه است. مزیت دیگر این تئودیسه پاسخ هم‌زمان به مسئله عاطفی شر است. اعتنا به حوادث تاریخی نیز از مزیت‌های دیگر آن است. نقدهایی که به این نظریه وارد شده را ذیل عناوینِ «تعارض عشق الاهی با اعمال قدرت خدا»، «تعارض اختیار انسان با دخالت خدا»، «عام نبودن پاسخ تئودیسه اعتراض و وابستگی آن به سنخ روانی انسان‌ها»، «خیرخواهی خدا به عنوان کلیدی‌ترین عنصر دین» و «نفی امید به خدا» در تئودیسه اعتراض دسته‌بندی کرده‌ام.
شرِّ اقلِّ تئودیسه [مقاله انگلیسی]
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ترجمه ماشینی: شرورهای تئودیسه اثر ترنس تیلی که در سال 1991 منتشر شد، هم در نقدها و هم در سمپوزیومی که توسط انجمن الهیات کالج سازماندهی شده بود، مورد ارزیابی فراوانی قرار گرفت. تز تیلی به وضوح بیان می کند: «نتیجه من این است که تئودیسه به عنوان یک عمل گفتمانی باید این باشد. رها شده است زیرا عمل تئودیسه مشکلات شر را حل نمی کند و شر را ایجاد می کند». تیلی برای تثبیت تز خود رویکردی سه جانبه دارد: نخست، او نظریه گفتار-کنش را با اشاره ای خاص به گفتمان دینی ارائه می کند. ثانیاً، او نشان می‌دهد که چگونه تئودیست‌ها نکات غیروابسته متون کلاسیکی را که برای حمایت از استدلال‌های خود به کار می‌بردند (کتاب ایوب، انچیریدیون آگوستین، تسلیت فلسفه بوئتیوس، گفتگوهای هیوم در مورد دین طبیعی، و جورج الیوت و سوم آدام بید) اشتباه برداشت کرده‌اند. او هم بر اساس نظریه گفتار-عمل و هم بر اساس تحلیل متون کلاسیک فوق الذکر، استدلال می کند که تئودیسه به عنوان یک عمل گفتمانی «غیرعملی» است، تمرکزی آکادمیک دارد، منابع کلاسیک را نادرست می خواند، و شر را به انتزاع تبدیل می کند. تئودیسی، تیلی بیشتر می‌گوید، گفتمانی قاطعانه نیست، بلکه بیانی است که واقعیت شر را در بر می‌گیرد و محو می‌کند و بنابراین باید با آن مقابله کرد.
تئودیسه‌ها به عنوان شکست‌های شناخت [مقاله انگلیسی]
نویسنده:
Sari Kivistö and Sami Pihlström
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ترجمه ماشینی: این مقاله با ادغام دیدگاه‌های استدلال فلسفی و خواندن و تحلیل ادبی، شکست اخلاقی تئودیسه‌ها را بررسی می‌کند. مقاله از دو بخش اصلی تشکیل شده است. در بخش اول، نقد اخلاقی رئالیسم متافیزیکی را با تحلیل ناتوانی آن در تشخیص کثرت چشم‌انداز و تنوع رنج پیشنهاد می‌کنیم. از آنجایی که تئودیس ها به دنبال توضیح این هستند که چگونه یک خدای قادر مطلق، دانای مطلق و کاملاً خیرخواه می تواند اجازه دهد جهان حاوی شر و رنج باشد، می توان استدلال کرد که رئالیسم متافیزیکی - یعنی این تز که جهان ساختار بنیادی خود را مستقل از دیدگاه های بشری دارد. مفهوم سازی و تحقیق - نقطه شروع مشکل آفرین خداباوری است. ما شکست در تشخیص رنج دیگران را که ذاتی در تئودیس‌ها است، به‌عنوان یک شکست مبتنی بر جست‌وجو برای تصویری تقلیل‌دهنده و عینی‌ساز کلی («نمای چشم خدا») که سازنده رئالیسم متافیزیکی است، بررسی می‌کنیم. بخش دوم مقاله نشان می‌دهد که چرا باید بینش‌هایی از ادبیات تخیلی را در تلاش‌هایمان برای درک شکست‌های تشخیص تئودیسی‌ها لحاظ کنیم. با تأکید بر ارتباط ادبی، فلسفی، و کلامی بازنویسی‌های مختلف مدرن کتاب ایوب، که زیرمتن بسیار مهمی برای بسیاری از آثار ادبی بعدی است که در آن قهرمان‌ها نوع خاصی از تجربه انسانی - رنج بی‌حساب - را ارائه می‌کنند. بیشتر به برخی از نمونه های ادبی، مانند رمان های هیوب و Die Rebellion اثر جوزف راث. تنش‌هایی که پیرامون مجادله اخلاقی تجربه‌های بی‌عدالتی و رنج و استدلال انسانی و مذهبی و توجیه خشونت ایجاد می‌شود، بررسی می‌شود. پایان مبهم هیوب که رستگاری ظاهرا امیدوارکننده و تقریباً افسانه‌ای را به داستان اضافه می‌کند، نقش مهمی در تفسیر ارائه‌شده در مقاله دارد. با تحلیل برخی از نمونه‌های ادبی و ارتباط آن‌ها با سنت شغلی ادبی، تلاش‌های تئودیکیست برای معنا بخشیدن به رنج - تلاش‌هایی مبتنی بر رئالیسم متافیزیکی، همانطور که در بخش اول مقاله مطرح شد- برجسته می‌شود. در نهایت، ما همچنین به طور انتقادی این اتهام را در نظر می‌گیریم که تئودیسم تنها می‌تواند به صورت نظری صورت‌بندی شود و استدلال می‌کنیم که تمایز شدید بین تئوری و عمل در این زمینه، خود اقدامی ناشناخته یا ناتوانی در تشخیص رنج است.
تبیین دیدگاه کِنِث سورین در نقد گفتمانی تئودیسه ها
نویسنده:
مهدی خسروی سرشکی استاد راهنما: نعیمه پورمحمدی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
کلیدواژه‌های اصلی :
خیر و شر اخلاقی , شر طبیعی , شرور اخلاقی , عدل الهی , خیر و شر طبیعی , تئودیسه , شرور , شرور (مسائل جدید کلامی) , شر , شر اخلاقی , مسئلة منطقی شر , شر فلسفی (مابعدالطبیعی) , مسئله قرینه ای شر , تئودیسه پرورش روح , مساله اخلاقی شر , مسأله شر(فلسفه دین) , صورت مساله شر در منطق جدید , نقد گفتمان تئودیسه‌ها , شر روحی و عاطفی , مسئله اگزیستانسی شر , تئودیسه شر طبیعی , تئودیسه شر اخلاقی , نقد گفتمان ناظرمحور تئودیسه‌ها , مسئله قرینه‌ای شر از زاویه دید قربانی , تئودیسه‌های قربانی محور , تئودیسه دروتی سوئل , تئودیسه یورگن مولتمان , تئودیسه پ. ت. فورسیت , نقد گفتمان سوژه‌محور تئودیسه , نقد گفتمان ساختارگرایانه تئودیسه‌ها , نقد گفتمان درجه دوم تئودیسه‌ها , نقد گفتمان انتزاعی تئودیسه‌ها , نقد گفتمان خدامحوری تئودیسه‌ها , نقد گفتمان خداشناسی تئودیسه‌ها , نقد گفتمان سکولارگرایسم تئودیسه‌ها , نقد گفتمان غیر متن‌محوارنه تئودیسه‌ها , نقد گفتمان علّی تئودیسه‌ها , نقد گفتمان غیر تاریخ‌مندی ذهنیت تئودیسه‌پردازان , نقد گفتمان حرفه‌ای‌سازی تئودیسه‌پردازی , نقد گفتمان نظام‌مند بودن تئودیسه‌ها , نقد گفتمان کاربست عقل در تئودیسه‌ها , نقد گفتمان اخلاقی‌سازی و فقهی‌سازی جهان در تئودیسه‌ها
چکیده :
مسئله شر، یکی از مسائل مهم الاهیات و نیز فلسفه دین است. شر، انواعی دارد (طبیعی؛ اخلاقی؛ عاطفی؛ ما بعد الطبیعی) و چندین مسئله از آن به وجود می‌آید: مسئله منطقی شر (ناسازگاری منطقی میان وجود خدا و شر)؛ مسئله قرینه‌ای شر (توجیه عدالت خدا در برابر وجود و فراوانی شر)؛ مسئله اگزیستانسی شر (درد و رنج آدمی به دلیل موقعیت وجودی خویش). بر اساس صورت‌های مختلف مسئله شر، پاسخ‌ها در سه دسته قرار دارند: دفاعیه: پاسخ به مسئله منطقی شر؛ تئودیسه: پاسخ به مسئله قرینه‌ای شر؛ تسلا و معنابخشی: پاسخ به مسئله اگزیستانسی شر. کِنِث سورین در کتاب «الاهیات و مسئله شر» بیان می کند که تاریخ طولانی و پیچیده تئودیسه‌ نشان می‌دهد که تئودیسه‌ها، خاستگاه‌های مختلفی داشته‌اند و ساختار و وظیفه‌شان نیز تحت تأثیر گفتمان‌های مختلف دوره‌های تاریخی قرار داشته است. او در این کتاب، نقدهای گفتمانی زیادی (بنا بر آنچه ما استخراج کرده‌ایم هجده نقد) به تئودیسه‌ها وارد می‌داند و دست آخر تئودیسه‌های مورد نظر خود را با رویکرد عملی و قربانی‌محور پیشنهاد می‌کند. در این پایان‌نامه، دیدگاه سورین در نقد گفتمانی تئودیسه‌ها، استخراج و در هجده نقد گفتمانی ارائه می گردد.
الابحاث المفيدة في تحصيل العقيدة
نویسنده:
حسن بن یوسف علامه حلی
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
این كتاب، كتاب مختصر و مفیدى است كه دربردارنده مباحث اصول دین و عمده مباحث كلامى است و از هشت فصل تشكیل شده است: فصل اول كه شامل هفت مبحث مى شود و درباره امور عامه است و داراى بحث‌ هایى مانند وجود و عدم، امكان و وجوب، قدم و حدوث مى باشد. فصل دوم كه آن هم هفت مبحث دارد و درباره جواهر و احكام آن‌ ها است. فصل سوم داراى بیست مبحث است و در مورد اعراض بحث مى كند. فصل چهارم، شانزده مبحث دارد و راجع به اثبات واجب الوجوب و بررسى صفات ثبوتى و سلبى حق تعالى است. فصل پنجم، هفت مبحث دارد و درباره عدل الهى است و شامل بحث‌ هاى مربوط به حسن و قبح عقلى، افعال عباد، تكلیف، لطف، آلام، ارزاق، آجار و اسعار مى باشد. فصل ششم درباره نبوت است و چهار مبحث دارد: لزوم بعثت انبیا، عصمت انبیا، اثبات نبوت حضرت محمد صلى الله علیه و آله و كرامات. فصل هفتم شامل چهار مبحث و راجع به امامت مى باشد و به بحث‌ هایى در مورد لزوم نصب امام، عصمت امام، اثبات امامت امیرالمؤمنین و سایر ائمه معصوم علیه السلام مى پردازد. و بالأخره فصل هشتم درباره معاد است و چهار بحث دارد و شامل مطالبى مانندِ حقیقت انسان، صحت عدم بر عالم، استحقاق ثواب و توبه است.
آغاز كتاب: بسمله ، الحمد لله المتوحد بالجلال المفترد بالكمال . انجام كتاب: إلي رحمة ربه رب العباد و شفاعة نبيه محمد و آله الأمجاد ]الذريعه 1/63 ، مكتبة العلامة الحلي ، سيد عبدالعزيز طباطبائي 25-26: ملي ، تهران 10/630 ؛ مجلس شورا 25/394 ؛ ملي 10/630 ؛ ايضاح المكنون 1/10؛ هدية العارفين 1/284؛ تاسيس الشيعه 398؛ معجم التراث الكلامي 1/100[
حل مسئلۀ شر با تکیه بر نظریۀ انگیزش الهی(بررسی راهکار زاگزبسکی در حل مسئله شر)
نویسنده:
شیما شهریاری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: انجمن فلسفه دین ایران,
چکیده :
مسئله شر یکی از مهم ترین انتقاداتی است که امروزه باور عقلانی به وجود یک خدای خیرخواه، عالم مطلق و قادر مطلق را به مخاطره می اندازد. لیندا زاگزبسکی از جمله فیلسوفان معاصری است که تلاش دارد با نگاه تازه ای، به حل این مسئله بپردازد. او با پیش کشیدن «نظریه انگیزش الهی» نشان می دهد که خداوند سرچشمة وجودی تمام خوبی هاست و انگیزه های او به لحاظ وجودی و متافیزیکی پایه تمام اوصاف و ارزش های اخلاقی اند. زاگزبسکی با تمسک به این نظریه اثبات می کند که براهین منطقی و شاهدمحور شر در اثبات نتیجه شان ناکارامد هستند. او در ادامه تلاش می کند تا با پی ریزی نظریه عدل الهی اش، علل احتمالی تجویز شر از جانب خداوند را بیان کند و نشان دهد که خداوند به دلیل عشق به اشخاص برخی از شرور را تجویز کرده است.
صفحات :
از صفحه 77 تا 95