مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

نظریه‌ی وجود ذهنی از ارکان فلسفه‌ی اسلامی است. سیّد صدرالدین محمد دشتکی از فلاسفه‌ی نام‌دار مکتب شیراز، در این زمینه، دیدگاه‌های بدیع و متمایزی دارد. هرچند شهرت او در این باب بیشتر به نظریه‌ی «انقلاب ذات» بازمی‌گردد، تحلیلش از انقسام وجود و انکار وجود ذهنی – با پذیرش صورت ذهنی – از نوآوری‌های کمتر شناخته‌شده‌ا‌ی است که تاکنون پژوهش مستقلی درخصوص آن انجام نشده است. بررسی این دیدگاه‌ها، افزون بر اهمیت تاریخی، زمینه‌ی درک دقیق‌تری از نگره‌ی انقلاب ذات در نظام فکری دشتکی را فراهم می‌آورد. این پژوهه با روش تحلیلی - انتقادی و برپایه‌ی مطالعه‌ی مستقیم آثار دشتکی، به‌ویژه حاشیه‌هایش بر شرح تجرید قوشچی، به واکاوی این آرا می‌پردازد. بر مبنای یافته‌ها، دشتکی وجود ذهنی به‌مثابه‌ی «صورت مقید به‌ حیث حکایت» را انکار می‌کند، که به نظر می‌رسد با نظریه‌ی انقلاب سازگار است. طبعاً وجود ذهنی در این معنا فاقد ذاتیات، صفات و معلول‌های وجود خارجی است، اما صورتی که حکایت ندارد می‌تواند برخوردار از ویژگی‌های خاص خود باشد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 39 تا 60

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تحلیل انتقادی نظریه وجود ذهنی از دیدگاه میرقوام‌الدین رازی تهرانی

نویسنده:

مهدی عسگری ، میثم خسروی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

علم نفس , فلسفه ارسطو , فلسفه اسلامی , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , وجود ذهنی , فلسفه اسلامی معاصر

چکیده :

نظریه وجود ذهنی به صورت جدی از زمان فخررازی در فلسفه و کلام اسلامی مطرح بوده است. در این میان برخی از فیلسوفان به اثبات این نظریه و برخی دیگر به انکار آن پرداخته ‌اند. از جمله فیلسوفانی که به انکار نظریه وجود ذهنی پرداخته میر قوام ‌الدین رازی تهرانی را می‌توان نام برد. این فیلسوف در انکار وجود ذهنی از استادش ملارجبعلی تبریزی متأثر است و همانگونه که تبریزی نظریه وجود ذهنی را با نفس، علم و ادراک پیوند می‌دهد، میرقوام‌الدین نیز همانند استاد به این محورها توجه دارد. مسئله اصلی در این نوشتار ادله انکار وجود ذهنی نزد میر قوام ‌الدین رازی تهرانی و چگونگی پیوند آن با مسئله ادراک و علم است. البته این بررسی از جنبه‌ های انتقادی و تحلیلی خالی نخواهد بود. روش بحث در این مقاله روش توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای است. نتیجه اجمالی که مقاله به آن دست یافته این است که میر قوام ‌الدین رازی با انکار وجود ذهنی نمی‌تواند پاسخی درخور برای گزاره‌های حقیقیه داشته باشد و نظریه میر قوام الدین رازی درباره وجود ذهنی را باید در پرتو سخنان ارسطو تفسیر کرد، هرچند که وی در ارائه نظریه‌ای منقح در باره التفات نفس به غیر به مثابه راهی برای ادراک اشیا ناموفق است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 113 تا 130

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

وجود ذهنی

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

متن

وضعیت نشر :

پایگه جامع استاد شهید مرتضی مطهری,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

وجود ذهنی , وجود ذهنی(اصطلاح وابسته)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مجموعه مصنفات حکیم موسس آقا علی مدرس طهرانی

نویسنده:

آقا علی مدرس طهرانی

نوع منبع :

کتاب , حاشیه،پاورقی وتعلیق

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

وضعیت نشر :

تهران: انتشارات اطلاعات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه اسلامی , حکمت متعالیه , کتب فلسفی , شرح منظومه: سبزواری , فصوص الحکم: ابن عربی , توحید صدوق , کشف المراد: علامه حلی , شوارق الالهام: لاهیجی , شفاء: ابن سینا , الشواهد الربوبیّة: ملاصدرا , شرح اشارات: خواجه نصیر الدین طوسی , فتوحات مکیه: ابن عربی , شرح فصوص الحکم: داود قیصری , بحار الانوار: علامه مجلسی , 01- کافی : شیخ کلینی , تفسیر قمی (روایی) , تفسیر مجمع البیان (اجتهادى‌) , تفسیر صافی (روایى‌) , شرح المقاصد: تفتازانی , شرح تجرید فاضل قوشچی , المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء (ملا محسن فیض) , تَصحیحُ اِعتقاداتِ الاِمامیّة: شیخ مفید , شرح مواقف: شریف جرجانی , عیون اخبار الرضا: شیخ صدوق , تفسیر عیاشی (روایی) , کمال الدین (شیخ صدوق) , بصائر الدرجات: صفار قمی , کمال الدین و تمام النعمة (شیخ صدوق)

کلیدواژه‌های فرعی :

وجود رابطی , صفات الهی , علم الهی , طبیعت وجود , عوارض ذاتی وجود , احکام مواد ثلاث , احکام کلی وجود , امکان فقری , احکام ماهیت , ماهیت , جوهر , احکام جواهر , تسلسل , حمل بسیط , حمل مرکب , احکام واجب الوجود , وجود ذهنی , التسلسل محال , قواعد قوة و فعل ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

چکیده :

تعلیقات‌ اسفار مفصل‌ترین‌ اثر مدرس‌ طهرانی‌ است‌. این‌ تعلیقات‌ در زمره‌ مهمترین‌ حواشی‌ اسفار و حاوی‌ برخی‌ از درخشانترین‌ ابتکارات‌ حکیم‌ موسس‌ است‌. آقاعلی‌ در بخش‌ قابل‌ توجهی‌ از این‌ تعلیقات‌ به‌ تحلیل‌ انتقادی‌ حواشی‌ حاج‌ ملاهادی‌ سبزواری‌ و ملااحمد اردکانی‌ پرداخته‌ است‌. بعلاوه‌ وی‌ آرا دیگر فیلسوفان‌ حکمت‌ متعالیه ازجمله‌ اساتید خود را مورد بحث، بررسی‌ و نقد قرار داده‌ است‌. در این‌ جلد ۱۷۲۰ تعلیقه‌ بر چهار سفر اسفار بر اساس‌ چهارده نسخه‌ خطی‌ تنظیم‌، تصحیح‌ و تحقیق‌ شده‌ است‌. تعلیقات‌ سفر جواهر و اعراض‌ بسیار اندک‌ است‌. جز چند تعلیقه‌ معدود سفر نفس‌ اکثر قریب‌ به‌ اتفاق‌ این‌ تعلیقات‌ برای‌ نخستین‌ بار منتشر می‌شود

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نظریة المعرفة: المدخل إلى العلم و الفلسفة و الالهيات

نویسنده:

حسن مکی عاملی؛ محاضرات الاستاذ الشیخ جعفر السبحانی

نوع منبع :

کتاب , کتابخانه عمومی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF معرفی کتاب فهرست

وضعیت نشر :

قم: مرکز العالمی للدراسات الاسلامیه,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

معیار حقیقت , 16. کلام عقلی , شناخت , مسایل جدید معرفت شناسی , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , دین و معرفت شناسی , معرفت شناسی اسلامی , اصطلاحنامه فلسفه , علم کلام , تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى‌) , کتب فلسفه اسلامی , اسفار اربعه: ملاصدرا , شفاء: ابن سینا , اشارات و تنبیهات: ابن سینا , شرح اشارات: خواجه نصیر الدین طوسی , بحار الانوار: علامه مجلسی , وسائل الشیعه , تفسیر مجمع البیان (اجتهادى‌) , مواقف: قاضى عضد‌الدین ایجى , شرح مواقف: شریف جرجانی

کلیدواژه‌های فرعی :

الهام(افعال الهی) , علم تفصیلی , برهان نظم , تجرد نفس ناطقه , وحی , رؤیای صادق , نظریه تکامل انواع , شکاکیت دینی , مادی دیالکتیکی , تطور دیالکتیکی , برهان امکان , برهان صدیقین , مقولات عشر , علم اکتسابی (مقابل علم الهامی) , مقام الهام , علم حصولی(مقابل علم حضوری) , علم حضوری(مقابل علم حصولی) , علم اجمالی((منشا علم تفصیلی)، مقابل علم تفصیلی) , علم بدیهی((تصوری و تصدیقی اولی و غیر اولی)، مقابل علم نظری) , علم حقیقی(مقابل علم اعتباری) , علم اعتباری(مقابل علم حقیقی) , بدیهیات اولیه , استقراء (اصطلاح وابسته) , وجود ذهنی , شک گرایی((مساله معیار)، اصطلاح وابسته) , شبهات کلامی ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

جعفر سبحانی

کد کنگره:

‏BBR‎‏ ‎‏55‎‏ ‎‏/‎‏ع‎‏85‎‏ ‎‏س‎‏2

چکیده :

«نظرية المعرفة»، در موضوع علم به زبان عربى براى تبيين جايگاه معرفت در بين علوم اسلامى و همين طور نظر اسلام در مورد معرفت در سال 1410 قمرى توسط آيت اللّه سبحانى تدريس شده كه توسط جناب آقاى شيخ حسن مكى عاملى به رشته تحرير درآمده است. بحث معرفت از مسائل جديدى است كه اخيرا در جهان غرب بصورت مبسوط بدان پرداخت شده و دانشمندان مختلفى راجع به آن اقدام به نظريه ‏پردازى كرده ‏اند. مباحث مطرح شده در مورد معرفت در غرب تا جايى پيش رفته كه تقريبا مى‏ شود گفت به صورت رشته خاص و مدونى درآمده است. كتاب حاضر در دوازده فصل طراحى شده است كه در آنها به تعريف معرفت، اقسام معرفت، ادوات معرفت، مراحل معرفت، ملاك معرفت، حدود معرفت، تجرد معرفت و شرائط آن پرداخته شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

درسگفتار شواهد الربوبیه

مدرس:

عبدالحسین خسروپناه

نوع منبع :

صوت , درس گفتار،جزوه وتقریرات

منابع دیجیتالی :

صوت

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

علم نفس , اصطلاحنامه فلسفه , فلسفه اسلامی , امور عامه , علم نفس , حکمت متعالیه , ماهیت , ماهیت , اعتباریت ماهیت , اصالت وجود , بساطت وجود , بساطت واجب(امور عامه) , وحدت وجود , وحدت تشکیکی وجود , علم معاد (فلسفه ذیل الهیات بالمعنی الاخص) , معاد جسمانی , معاد روحانی , احکام واجب الوجود , واجب تعالی (اسماء ذات) , وجود ذهنی , الشواهد الربوبیّة: ملاصدرا

چکیده :

الشّواهد الرّبوبیّه، تجلّی اندیشه حکمت ملاصدرا است که به صورت موجز و گاهی تفصیلی ارایه گردیده است به گونه‌ای که می‌توان این کتاب را «تلخیص اسفار» نامید. علاقه‌مندان به حکمت متعالیه با مطالعه این اثر ارزشمند می‌توانند به آراء فلسفی حکیم متآله دسترسی پیدا کنند. این کتاب مشتمل بر پنج "مشهد" است که هر "مشهد" دارای چند شاهد و هر شاهد مشتمل بر چند اشراق است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تطابق عین و ذهن در بحث وجود ذهنی

نویسنده:

غلامرضا فیاضی

نوع منبع :

مقاله , سخنرانی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

علم حصولی , ماهیت ( عام ) , ماهیت , ماهیت , ماهیت , علم حصولی(مقابل علم حضوری) , وجود ذهنی , نظریه مطابقت , ارزش شناخت(اصطلاح وابسته) , لازم وجود ذهنی , وجود ذهنی(اصطلاح وابسته) , تطابق عین و ذهن در بحث وجود ذهنی

چکیده :

دربارۀ فلسفۀ پیدایش و شکل‌گیری بحث وجود ذهنی، دو نظریه وجود دارد. برخی بر این باور هستند که بحث وجود ذهنی به منظور اثبات مطابقت ذهن و عین شکل گرفته است. درمقابل، گروهی معتقدند وجود ذهنی، بحثی وجودشناختی و در مقام اثباتِ وجود ذهنی در کنار وجود خارجی است. در این نشست استاد فیاضی با تأکید بر دیدگاه دوم، در پی تبیین این نکته است که نظریۀ کسانی که معتقدند ماهیت برخی از اشیا و واقعیت‌ها به ذهن می‌آید و نیز نتایج و پیامدهایی که از این نظریه بدست می‌آورند، نادرست است. از نظر ایشان نظریۀ وجود ذهنی نه تنها مشکل مطابقت را حل نمی‌کند؛ بلکه این مشکل، خود بر نظریۀ وجود ذهنی مبتنی است و راه حل آن را باید از راه دیگری جست.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

سخنرانی وجود ذهنی و چالش های معرفت شناسی

سخنران:

نوع منبع :

صوت , سخنرانی , درس گفتار،جزوه وتقریرات

منابع دیجیتالی :

صوت

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اصطلاحنامه فلسفه , فلسفه اسلامی , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , وجود ذهنی , وجود ذهنی(اصطلاح وابسته) , فلسفه اسلامی معاصر , Epistemology شناخت شناسی - بحث معرفت (مجتبوی) , درسگفتار / سخنرانی فلسفه اسلامی

چکیده :

مفاهیم ذهن انسان چه نسبت معرفت‌شناختی با خارج دارد؟ وجود ذهنی، نقطه اصلی معرفت‌شناسی فیلسوفان است. ابن‌سینا اولین کسی است که به شبهات بحث وجود ذهنی پاسخ می‌دهد. در این خصوص فیلسوفان حکمت متعالیه با دو اصل موافقند اول این‌که وجود ذهنی یک وجود واسطه بین خود انسان و معلوم است و دوم این‌که حقیقتی است که با هویت شیء برابری می‌کند و در ذهن ما حاضر است. اگر نتوان این دو اصل را ثابت کرد نظریه معرفت‌شناسی حکمت متعالیه با چالش مواجه است. در نشست «وجود ذهنی و چالش‌های معرفت شناسی در فلسفه اسلامی» لوازم وجود ذهنی، ادله اثبات آن و نقدهایی که بر آن وارد شده است، ناقدانه و موشکافانه بررسی می‌شود. اساتید آقایان فیاضی، سبحانی و عبودیت درباره لوازم وجود ذهنی و چالش‌های فراروی دستگاه معرفت‌شناسی فلسفی ما نکاتی ارزشمند را ارئه می‌کنند. اساتید متفق‌القولند که مسئله وجود ذهنی چیزی نیست که بتوان از آن عقب کشید و تا تطابق تصوری این مفاهیم تمام و کمال نشود، نوبت به مطابقت با تصدیق نمی‌رسد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

الحاشیة علی شرح العقاید العضدیة المجلد 2

نویسنده:

حاشیه نویس: اسماعیل بن مصطفی الکلنبوی، شارح: جلال الدین دوانی

نوع منبع :

کتاب , شرح اثر , حاشیه،پاورقی وتعلیق

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

بی جا: در سعادت,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

کتب اهل سنت , 11. عقاید dogmas (the distillate of doctrines) , مسایل کلامی , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , علم کلام , کتب کلام اهل سنت , کتب کلام اشاعره

کلیدواژه‌های فرعی :

اختیار , علم اجمالی , علم تفصیلی , تنزیه الهی , علم الهی , قدرت الهی , عوارض عدد , اختیار واجب , عرض بی واسطه در عروض , علم حصولی(مقابل علم حضوری) , علم حضوری(مقابل علم حصولی) , وجود ذهنی , علم الهی به جزئیات بر وجه کلی ,

چکیده :

الحاشیة علی شرح العقاید العضدیة از شیخ‌زاده کلنبوی، اسماعیل بن مصطفی بن محمود(د 1205ق/1791م). (نک‍ : آداب البحث). «حاشیه»ای است بر «شرح العقائد العضدیة» (نک‍ : هف‍‌ ) دوانی، که خود شرح «العقاید العضدیه» ایجی می‌باشد. نسخۀ در دست گزیدۀ آن است. جلد دوم از حاشیه بر شرح عقائد عضدی به بررسی اسماء و صفات الهی و کلیات وجود و احکام آن می پردازد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

تعداد رکورد ها : 97

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.