جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
أركون و عقل ما بعد الحداثة
نویسنده:
امحمد طالبي، فريدة كعنان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
چکیده ماشینی: مطالعات معاصر زیادی وجود دارد که میراث اسلامی را موضوع بسیاری از اندیشمندان عرب و مسلمان به‌ویژه در قرن نوزدهم و بیستم قرار داده است، به‌ویژه کسانی که مدرنیته را نقطه شروعی فکری برای خود گرفته‌اند، به آن ایمان آوردند و با همان ابزار و اهدافی که پس از عصر کلیسا در اروپا رخ داد، به آن دعوت کردند. از جمله این اندیشمندان مدرنیست می‌توان به محمد آرکون معروف به دعوتش برای چیزی که او آن را «عقل ناشی» یا «عقل کاوشگر» می‌نامد اشاره کرد، که از این طریق خواستار یک مطالعه جدید شد که در آن بازاندیشی در مورد اندیشه‌مند، غیراندیشه‌مند و چیزی که تفکر در مورد آن غیرممکن است به یک اندازه انجام شود، با یک عقل باز و انتقادی که مملو از روش‌شناسی علوم انسانی و اجتماعی است و تمام چیزها را شامل می‌شود، به‌ویژه آنچه که سکوت در مورد آن وجود دارد. هدف این مطالعه پیگیری تفکر آرکون از مدرنیته تا پسامدرنیته و برخورد تفکر مدرنیستی با ارزش‌های انسانی، روحانی و اخلاقی به‌ویژه در علوم زیستی است. همچنین این مطالعه قصد دارد توانایی عقل انسانی را که خود را مقدس می‌داند در نقد همه چیز نشان دهد. و از طریق این مطالعه به نتایج زیر رسیدیم: - اعتقاد آرکون به ضرورت مطالعه جامع تمام میراث عربی-اسلامی، از جمله میراث شفاهی پیش از اسلام، و این نگاه کل‌نگر مطرح می‌کند. پیچیدگی به‌طور روشمند به خاطر تفاوت در مبانی فکری است که باعث می‌شود نتایج مبهم و مورد شک در اعتبارشان باشند. - ذهن پسامدرن حقیقتی را نشان داده که بر اساس آن ایمان به وجود اصول ثابت و نهایت‌پذیر عقل است، یعنی بر تکنیک‌هایی تکیه دارد که متفکران در اروپا را به نقد عقل مدرن سوق داده است، که این عقل چه از منظر شناختی و چه از نظر اخلاقی وارد بحران شده است. - ایمان آرکون به وجود تفاوت بین عقل مدرن و عقل پسامدرن در این است که عقل اخیر نمی‌تواند به حقیقت مطلق دست یابد، بلکه فقط به حقایقی موقت و زمانی می‌رسد. - تأثیر آرکون از اندیشه شرق‌شناسی در دعوتش به مطالعه میراث اسلامی با روش علوم انسانی و اجتماعی است، هرچند او تفاوت‌های روشن بین آنچه که منبعش روحانی و الهی است و آنچه از انسان و قابل نقد و بازنگری است را می‌دانست.
صفحات :
از صفحه 503 تا 519
بنية العقل الإسلامي ومعابر الخروج من الدوائر المغلقة عند أركون
نویسنده:
عبدالسلام بوزبرة
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
چکیده ماشینی: محمد آرکون یکی از کسانی محسوب می‌شود که در بنیان‌گذاری پروژه‌های فکری عمیق و با محتوای مفهومی و روش‌شناختی غنی، خلاقیت به خرج داده است. او به‌ویژه هدفش باز کردن افقی از نوع جدید در فکر اسلامی بود که می‌توان آن را رویکردی مدرن در خوانش میراث عربی-اسلامی دانست. او کار خود را با نقد عقل اسلامی در اثرش «نقد عقل اسلامی» آغاز کرد، زمینه‌ای که در آن سعی داشت گفتار نقادانه درباره متون مختلف فکر اسلامی و تولیدات مختلف عقل سنتی را پایه‌گذاری کند و جزئیات پنهان و فراموش‌شده و حاشیه‌ای و کم‌اندیشه در میراث اسلامی را با توجه به مکانیسم‌ها و عملکردهای ارتودوکسی و دگم‌گرایی بسته آشکار کند.
صفحات :
از صفحه 890 تا 909
عقل العربي الإسلامي بين الجابري و أركون: قراءة تحليلية نقدية معاصرة
نویسنده:
حمادي النوي
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
چکیده ماشینی: شک نیست که فکر عربی-اسلامی هم از نظر موضوع و هم از نظر روش توسعه یافته است، و این مطلب درباره متفکر مراکشی محمد عابد الجابری (۱۹۳۶/۲۰۱۰م) صادق است؛ با توجه به فراوانی و تنوع فعالیت‌های او، او در خدمت فلسفه که مسیرش با آن گره خورده بود و تحلیل برخی مسائل فکری سهم داشت. او از جمله کسانی بود که با شجاعت به مواجهه با مشکلات مطرح‌شده در فرهنگ عربی به‌ویژه پرداخته و به نظریه‌پردازی‌ای دست زد که بر کارهای شخصی فکر متکی بود، که این در مطالعاتش پیرامون فکر عربی-اسلامی مشهود است. همچنین متفکر الجزایری محمد أركون (۱۹۲۸/۲۰۱۰م) را داریم که ما را به علوم انسانی و اجتماعی در بالاترین سطوح و پیشرفته‌ترین نقاطشان ارجاع می‌دهد تا بتوانیم روش‌شناسی و چگونگی مطالعه او از میراث اسلامی و علوم انسانی را درک کنیم، چرا که او این علوم را بر میراث عربی-اسلامی اعمال می‌کند و پایه‌گذار چیزی است که به نام «اسلام‌شناسی کاربردی» شناخته می‌شود؛ او از آن دسته متفکران عقلانی است که در فضای فکر مدرن و روشنفکری حرکت می‌کنند.
قراءة في فكر محمد أركون
نویسنده:
محمد بن حليمة
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
چکیده ماشینی: دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند بحث کند _ مگر کسی که انکارکننده یا نادان باشد _ درباره جایگاه شناختی برجسته‌ای که مرحوم بزرگ محمد آرکون در اندیشه عربی و اندیشه انسانی در پنجاه سال اخیر به دست آورده است، به ویژه در حوزه تحصیلی که در آن تخصص داشت، زیرا او از طریق بررسی عقل اسلامی تلاش کرد تا به طور کلی عقل دینی را نیز شامل شود، با شروع از نظام معرفتی و معرفت‌شناختی و رسیدن به موضوعات مختلف، جایی که آرکون هرگز از ارائه و توصیف در تمام مطالعات و تحقیقاتش قانع نمی‌شود، بلکه تحلیل و نقد نیز انجام می‌دهد و در همان حال به حقایق چیزها به همان گونه که هستند احترام می‌گذارد.
قراءة في فكر محمد أركون
نویسنده:
بشير مخلوف
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
چکیده ماشینی: محمد آرکون یکی از برجسته‌ترین چهره‌های فکری اسلام معاصر محسوب می‌شود که در پروژه بزرگ فکری خود به پژوهش و کاوش در پدیده‌ای پرداخت که اغلب به عنوان پدیده‌ای نادیده گرفته شده بود و آن پدیده اسلام بود. موضع آرکون مانند پیشینیانش از نظر ارائه علمی نبود، بلکه او فراتر رفت و به جستجو در ریشه‌ها و مولفه‌های شناختی و بخش‌های مختلفی که این فکر را در طول قرن‌ها همراهی و چارچوب‌بندی کرده بود، پرداخت. او در این مسیر از جدیدترین ابزارهای دانش علمی، اپیستمولوژیک و نظری که آن را علوم انسانی و اجتماعی نامید، بهره گرفت و تلاش کرد آن‌ها را بر جامعه اسلامی اعمال کند تا فهمی عمیق‌تر و جامع‌تر از ویژگی‌ها و ساختار این جامعه ارائه دهد، در چارچوب هستی‌شناسی تاریخی، یعنی «تاریخ‌مندی فکر» و رابطه آن با وضعیت اجتماعی و سیاسی در تولید مستمر معنا. بدون شک این فرآیند آسان نیست. به همان اندازه که نیازمند تعمق زیاد در فکر مدرن و فراز و نشیب‌های آن است، نیازمند نوعی شجاعت فکری و انعطاف منطقی نیز هست که اغلب صاحبان آن را در معرض پرسش و محاکمه استدلالی قرار می‌دهد. حتی در جوامعی که هنوز از نظر انواع مختلف مدرنیته فاصله دارند و در اصول‌گرایی و تعصب‌های سنتی فرو رفته‌اند، این کار دشوارتر می‌شود. ماموریتی که هر تفکر به عنوان یک حرفه و نقد به عنوان هویتی برای کشف دروغی که دستکاری‌های انسانی به آن چسبانده‌اند. کاری که آرکون خودش زحمت انجامش را به خودش سپرده، چیزی جز برداشت‌های یک متفکر نیست که می‌خواهد وضعیت‌های اجتماعی را توصیف کند که با تناقضات نفوذ کرده‌اند، بلکه موضعی انتقادی نسبت به خود فکر و اصولی است که بر آن استوار است. این موضع نسبت به جامعه اسلامی از زمان وقوع رویداد اسلامی به عنوان لحظه‌ای آغازین، همانطور که خودش می‌نامد، تا زمان حاضر به عنوان ادامه‌ای تاریخی از آن لحظه در رابطه‌اش با مدرنیته با تمام پیچیدگی‌هایش است. بنابراین پروژه آرکونی بر اساس این تصور، آزمونی انتقادی برای فکر در فهم دیالکتیک واقعیت اسلامی در ابعاد مختلف آن است: فلسفی، انسان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه؛ چه تلاش بزرگی برای متفکری بزرگ که بخش زیادی از زندگی خود را به این فعالیت اختصاص داده است.
التنويريون والموقف من الآخر: الإمامية نموذجا
نویسنده:
ظافر سعيد شرقه
نوع منبع :
کتاب , رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ریاض - عربستان: دارالوعی,
چکیده :
این کتاب بارویکرد سلفی به نقد عقل گرایی در جهان اسلام در دوره معاصر پرداخته است. مصداق عقلگرایی سنی را تفکر نواعتزالی و عقلگرایی شیعی را در امامیه دانسته و بانگاه سلفی بررسی و نقد کرده است.
جایگاه عرب‌گرایی در مواجهه تفسیری با قرآن کریم در دوره معاصر؛ مورد مطالعه امین الخولی، نصر حامد ابوزید و محمد ارکون
نویسنده:
مسلم طاهری کل کشوندی ، زهرا السادات کشاورز
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
قاله حاضر درصدد بررسی «جایگاه عرب‌گرایی در مواجهه تفسیری با قرآن کریم در فکر معاصر اسلامی» با تمرکز بر سه اندیشمند عرب در این زمینه است. روش تحقیق به شیوۀ توصیفی - تحلیلی خواهد بود. رویکرد ادبی به تفسیر قرآن یکی از پرنفوذترین جریان‌های فکری در فکر معاصر عربی به پیش‌گامی اندیشمندانی نظیر محمد عبده، طه حسین، امین الخولی، شکری محمد عیاد، بنت الشاطی و شاگردان آنها نظیر محمد احمد خلف الله، مهدی علّام و نصر حامد ابوزید است. مهم‌ترین ادعای این جریان، آن است که قرآن، عظیم‌ترین اثر ادبی است که زبان عربی را جاودانه ساخته، ازاین‌رو نباید نخستین و مهم‌ترین غرض تفسیر قرآن را فهم، هدایت و رحمت الهی نسبت به بشر تلقی کرد، بلکه قرآن را باید به‌مثابه یک امر فرهنگی (The Cultural) شناخت. این رویکرد، قرآن کریم را از یک کتاب وحیانی که همواره در تمدن اسلامی به‌عنوان راهنمای فعّالی در تحقق ظرفیت‌های الهی انسان شناخته می‌شد، به ابژه‌ای برای مطالعه خصلت‌های فرهنگی تمدنی نظیر تمدن عربی - اسلامی تقلیل داده و چنین می‌نمایاند که مطالعه این کتاب الهی مسئله‌ای ایمانی نیست و هر عرب زبان و یا علاقه‌مند به زبان عربی لازم است به مطالعه ادبی این کتاب بزرگ عربی روی آورد و پس از آن، هر کس برای هر مقصودی که دارد می‌تواند به قرآن مراجعه و مقصود خود را دنبال کند. مسئله اصلی در مقاله آن است که مکانت خصلت‌های فرهنگی «عروبة» (عرب‌گرایی) در مواجهه تفسیری با قرآن کریم را مورد تأمل قرار دهد و با اِعمال ارزیابی انتقادی، پیامدهای چنین رویکردی را بررسی نماید.
صفحات :
از صفحه 131 تا 150