مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

رابطۀ معنا با انسان و جامعه از مهم‌ترین دغدغه‌های فلسفه و علوم اجتماعی به ‌شمار می‌رود؛ زیرا امروزه منطق علوم اجتماعی فارغ از رویکرد کلاسیک (اثباتی)، نوعی گرایش به‌سوی نظریه‌های کلان اجتماعی را نشان می‌دهد که علاوه بر اینکه نمایانگر فلسفی‌شدن جامعه‌شناسی است، کارکرد آن نیز معقول کردن جهان اجتماعی یا به تعبیری معنادارکردن رابطۀ انسان و جامعه است. بدین وصف سوژگی با وجود ظرفیتی که در علوم اجتماعی به‌طور عام داشته و افق‌های مهمی را در سنت‌های نظری پدیدار کرده است، اما با اکتفا به عقل جزئی و تجربی در میانۀ دوآلیتۀ فلسفۀ غرب قرار گرفته و بالمآل در سیر تطور نظریه‌های اجتماعی نتیجه‌ای جز تصلب بی‌روح معنا و تزلزل سطحی معنا در رابطه با انسان و جامعه به‌دنبال نداشته است. بر این مبنا انسانی که به‌کمک سوژگی خود، جهان را استعلایی می‌نگریست، در بستر عواملی مانند سنت، فرهنگ، گفتمان، اساطیر و... چنان از معنا زدوده شد که گویی زاده این عوامل است و اینها نه‌تنها به فعل او بلکه به خود او نیز معنا می‌دهند، اما حکمت اسلامی از سقف عقلانیت موجود با اتصال به وجود فراتر رفته و این معناداری در رابطۀ انسان و جامعه را در دیالکتیک تاریخ معنوی و تاریخ تجربی و در سیر علل طولی و وسائط الهی تبیین می‌کند. از این حیث معانی از سویی به‌دلیل اعدادی به‌کمک اراده و اختیار درصورت افعال اعتباری انسان و از سوی دیگر به‌دلیل فاعلی به‌واسطۀ مشیت‌ الهی درصورت قوۀ ناطقه (فطرت‌الهی) تحقق می‌یابد؛ بنابراین براساس عوالم سه‌گانۀ معانی، امر و خلق در انسان معانی عقلی و فطری به تفصیل در معانی مثالی تنزل می‌یابد و پس از آن به ادراک حسی پیوند می‌خورد و این ادراک جزئی وهمی لحظه به لحظه به معنایابی انسان در جامعه در قالب اعتبارات اجتماعی منجر می‌شود.

ترجمه ماشینی: جنبش های اجتماعی مترقی چگونه با پلورالیسم دینی برخورد می کنند؟ در این کتاب، تیموتی پیس از مثال جنبش جهانی شدن تغییر استفاده می کند تا توضیح دهد که چرا رهبران جنبش اجتماعی در بریتانیا و فرانسه واکنش متفاوتی به ظهور کنشگری مسلمانان نشان دادند.

مفهوم مخاطره از تهدیداتی حکایت می‌کند که در نتیجۀ تصمیمات انسانی به‌خصوص پس از مدرنیته ایجاد شده‌اند. پیچیدگی، کنترل‌ناپذیری و وسعت جهانی مخاطرات در جهان مدرن سبب شده است این مفهوم از اواخر قرن بیستم، هر چه بیشتر از سوی محافل علمی مورد استقبال قرار گیرد. در این پژوهش، مفهوم مخاطره در دستگاه فکری ملاصدرا ترسیم گردیده و در این راستا از روش تحلیلی بهره برده می‌شود. این مفهوم هنگامی که در نظام حکمت صدرایی طرح می‌شود، چه از نظر مفهومی و چه از حیث مصداقی، گستره‌ای وسیع‌تر و عمیق‌تر از آنچه در نظریات غربی طرح گردیده است را شامل می‌شود و تنها به عوارض جانبی مدرنیته ختم نخواهد شد. از دیدگاه صدرایی، مخاطره به دلیل عدم هماهنگی با هستی و بر اثر غفلت انسان از حقیقت هستی رخ می‌دهد که به موجب آن، هستی نیز خود را از انسان مخفی می‌سازد. همان‌گونه که سرپیچی و غفلت از اوامر پرودگار و انسان کامل به‌عنوان حقیقت هستی و خلیفۀ خداوند بر روی زمین موجب ایجاد مخاطرات می‌شود، بازگشت انسان به حقیقت و پناه‌بردن به انسان کامل به‌عنوان یگانه کسی که قدرت تصرف در هستی را داراست، باعث رهایی انسان از مخاطرات خواهد شد.

پایه و بنیان شکل‌گیری علوم مختلف مبتنی بر منطق و روش‌هایی است که چگونگی تجزیه و تحلیل واقعیت‌ها را مشخص می‌سازند؛ از جملۀ آن‌ها منطق تکوینی است که دورکیم در علم اجتماعی خویش مدعی استفاده از آن است. به این معنا که در تحقیق واقعیت‌های اجتماعی لازم است از ساده‌ترین نمود پدیده‌های اجتماعی آغاز کرد تا از این طریق بتوان به انکشاف واقعیت‌های پیچیده در اجزای ساده دست یافت. این امر با نگاه به اصول فلسفی حکمت متعالیه رویکرد متفاوتی را رقم می‌زند. مقالۀ پیش‌رو با استفاده از روش کتابخانه‌ای و به شیوۀ اسنادی در صدد بیان این نکته است که هرچند توجه به منطق تکوینی در حکمت متعالیه موضوعیت دارد، اما نادیده‌گرفتن سایر سطوح معرفتی که نقشی پررنگ در تولید و پیشرفت علم دارند، باعث تقلیل‌گرایی، نسبی‌گرایی و ... می‌شود. در حکمت متعالیه با توجه به همبستگی طولی ادراکات، تنوع روشی، توجه به قصد کنشگران، توجه به اصول عقلی و ارتباط وثیق علم با متافیزیک، ثبات علم و حقیقت‌محوری آن با بازگشت به باورهای پایه تضمین می‌گردد.

ترجمه ماشینی: این کتاب با تمرکز بر رابطه مهم بین «مقدس» و «سکولار» نشان می‌دهد که در زمان‌ها و مکان‌های مختلف، اندیشیدن به هر دو سکولار و مقدس یا هیچکدام متناقض نیست. کارشناسان بین‌المللی از طیف وسیعی از دیدگاه‌های انضباطی از زمینه‌های محلی، ملی و بین‌المللی استفاده می‌کنند تا رویکرد تحلیلی جدیدی برای درک این دو قطب مورد مناقشه ارائه دهند. با کاوش در چنین پدیده‌هایی در سطح فردی، نهادی یا نظری، هر فصل به پیام اصلی کتاب کمک می‌کند - اینکه «این بین» واقعی است، تجسم می‌یابد و هر روز تجربه می‌شود و از هویت‌های اجتماعی متقاطع خبر می‌دهد، و از آن مطلع می‌شود. هویت اجتماعی بین امر مقدس و سکولار منبعی ضروری برای تحقیق مستمر در مورد این مفاهیم است و ما را به چالش می کشد تا دوباره بیندیشیم که مرزهای مقدس و سکولار کجاست و چه چیزی ممکن است بین آن قرار گیرد.

ترجمه ماشینی: «تز درخشان کتاب این است که نویسندگان غربی برای آشکار کردن پویایی جنبش‌های سیاسی و فرهنگی جاری در جهان اسلام به یک نظریه جنبش اجتماعی نیاز دارند... این کتاب کمک بسیار خوبی به اسلام‌گرایی است». - ام. ا. خان، دانشگاه اموری، انتخاب، جولای 2004

چکیده ماشینی : این کتاب به شیوه‌های نظارتی و ایدئولوژی‌های معاصر از دیدگاه الهیات مسیحی نگاه می‌کند. مطالعات نظارتی یک رشته نوظهور و بین رشته ای است که دانشمندانی از جامعه شناسی، جرم شناسی، مطالعات سیاسی، محاسبات و مطالعات اطلاعات، مطالعات فرهنگی و سایر رشته ها را گرد هم می آورد. اگرچه از زمانی که انسان‌ها برای اولین بار برای مراقبت از یکدیگر در حین شکار و جمع‌آوری با یکدیگر همکاری می‌کردند، نظارت یکی از ویژگی‌های همه جوامع بوده است، همگرایی فناوری‌های اطلاعاتی هم در تجارت و هم در دولت است که یک «جامعه نظارتی» را به وجود آورده است. در مورد این بعد مهم سازمان اجتماعی، ملاحظات الهیاتی اندکی وجود داشته است. این کتاب شکاف را پر می کند و کمکی به مطالعات نظارتی از منظر الهیاتی ارائه می دهد و افقی را که نظارت ممکن است تفسیر و ارزیابی شود، گسترش می دهد. این کتاب همچنین تمرینی برای افزایش آگاهی با توجه به جامعه مسیحی است تا آنها بتوانند با استفاده از منابع کتاب مقدس و الهیات به طور انتقادی با جامعه نظارتی درگیر شوند. به عنوان اولین درمان الهیات عمده در این زمینه، دستور کار را برای ملاحظات دقیق تر تعیین می کند.