جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
مبانی جهان شناختی اخلاق در اندیشه فیض کاشانی
نویسنده:
صمد رجبی ، مرتضی فدایی اصفهانی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
بی‎تردید شناخت مبانی نظری اخلاق و نقش آن برای دست‎یابی به دستورالعمل‎های اخلاقی ضروری است. مبانی جهان شناختی از جمله مبانی مطرح در حوزه فرا اخلاق است که نگرش اندیشمندان به عوالم وجود و اصول حاکم بر آن را بازتاب می‎کند. از آنجایی که اعتقاد یا نفی عالم ذر و عوالم پس از دنیا در حیطه‎های معرفت شناسی اخلاقی، هستی شناسی اخلاقی و انگیزش اخلاقی تأثیر گذار است؛ این مقاله که به روش توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر آثار و اندیشه‎های فیض کاشانی به نگارش در آمده، درصدد تبیین مبانی جهان شناختی و اثر بخشی آن در اخلاق است، و به دستاوردهایی چون معناداری اخلاق با توجه به اعتقاد به عالم ذر، و انگیزش اخلاقی در اثر باور به عوالم پس از دنیا و پاداش و کیفر اخروی رسیده است. همچنین در اثر باور به ناظمی بصیر و صاحب قوانین و سنت‎ها در دنیا به توجیه چرایی زیست اخلاقی، اشاره نموده است.
صفحات :
از صفحه 95 تا 124
بررسی بینامتنیت‎های قرآنی در سروده‌های فیض کاشانی
نویسنده:
پیمان معمارزاده , اسماعیل اسلامی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
بینامتنی رابطه دو لفظ و در مفهوم عمیق‌تر، رابطه میان دو یا چند متن با یکدیگر است. یکی از علل پرمحتوایی و غنای شعر فارسی بینامتنیت‌های قرآنی در شعر شاعران و نویسندگان است. از جمله این شاعران نامور، مرحوم ملا محسن فیض کاشانی است که از سرآمدان علم و فقاهت و تفسیر در دوره صفوی بوده است. در حقیقت می‌توان از فیض به عنوان دانشمندی نام برد که در عرصه‌های مختلف علمی صاحب سبک بوده است. در این نوشتار به دنبال میزان بینامتنیت‌ها و آمیختگی اشعار این فیلسوف بزرگ با قرآن کریم هستیم. ماحصل این پژوهش آن شد که فیض کاشانی کاشانی تأثیرپذیری‌های فراوانی از آیات قرآن داشته و ديوان شعر فيض در حقيقت تفسيري بر قرآن كريم و روايات است به گونه‌ای که در جای جای آثار وی اشارتی قرآنی وجود دارد. وی در بینامتنیت‌های قرآنی بیش از همه از شیوه ترجمه به آن هم به صورت واژگاني و گزارشي بهره و در تضمین‌ها هم بیشتر آیات مشهور و پرکاربرد را به کار برده است.
صفحات :
از صفحه 123 تا 148
فهرست های خودنوشت فيض كاشانی به انضمام پژوهشی در كتاب شناسی و نسخه شناسی آثار او
نویسنده:
محسن ناجی نصرآبادی
نوع منبع :
کتاب , مدخل آثار(دانشنامه آثار)
منابع دیجیتالی :
تأثیر اصالت وجود در تفسیر روایت «إعرفوا الله بالله» با تکیه بر دیدگاه فیض کاشانی
نویسنده:
سجاد ضیایی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
اصالت وجود، مهم‌ترین رکن در حکمت متعالیه است که آثار زیادی هم در فلسفۀ اسلامی و هم در توضیح و تفسیر متون دینی داشته است. فیض کاشانی از جمله کسانی است که از این مسأله بهره برده و با رنگ و بوی وجودی به شرح متون دینی پرداخته است. یکی از جاهایی که ایشان برای تفسیرش از این مسئلۀ فلسفی استفاده می‌کند روایت امیرالمؤمنین علی7 است که می‌فرماید: «اعْرِفُوا اللهَ بِاللهِ...». فیض می‌گوید: هر ممکن الوجودی مرکب از وجود و ماهیت است. وجود، حقیقت شیء و همان وجه الله یا جنبۀ الهی آن است که فناء نمی‌پذیرد. معنای این روایت این است که خدا را به آن جنبۀ الهی هر شیء بشناس؛ یعنی وجود اشیاء که عین ربط به حق تعالی است آیه‌ای برای شناخت حق و اوصاف کمالیۀ اوست. این پژوهش در صدد است تا با روش تحلیلی-توصیفی تأثیر اصالت وجود در تفسیر این روایت را از منظر فیض کاشانی تحلیل و بررسی کند. پرداختن به این مسأله از این جهت مهم است.که اولا اهمیت و جایگاه فلسفه در تبیین متون دینی را روشن می‌کند؛ ثانیا ایشان این روایت را به گونه‌ای متفاوت از بیان محدثین تفسیر کرده است؛ ثالثا این تفسیر آثار تربیتی و سلوکی متعددی دارد.
صفحات :
از صفحه 167 تا 180
مجمع‌ الشتا‌ت‌ فی‌ اصول‌ الاعتقا‌دات‌ المجلد3
نویسنده:
عطا‌ءالله‌ اشرفی‌ اصفها‌نی‌، اشراف: سید علی حسینی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی,
چکیده :
(از مجموعۀ 7 جلدی)موضوع اصلی این کتاب که به زبان عربی است اصول اعتقادی اسلام بوده که با تاکید بر آیات قرآن کریم، روایات و حکایات متعدد درج شده است .جلد سوم از مجموعه حاضر مباحثی از این قبیل را شامل می‌شود" :حقیقت جن، فرشته و ویژگی‌های آن"، خلقت حضرت آدم و حوا و رانده شدن از بهشت، اقسام نسخ، احضار روح، برزخ و روح، حقیقت روح، فرق بین نفس و روح، اخباری درباره امام زمان (عج)، حیاه خضر، خواب طولانی اصحاب کهف، و قصه دقیانوس .در پایان کتاب فهرست کاملی از موضوع، آیات قرآن، روایات، اماکن، اعلام، کتب و مصادر به چاپ رسیده است .
مجمع‌ الشتا‌ت‌ فی‌ اصول‌ الاعتقا‌دات‌ المجلد6
نویسنده:
عطا‌ءالله‌ اشرفی‌ اصفها‌نی‌، اشراف: سید علی حسینی
نوع منبع :
کتاب , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی,
چکیده :
(از مجموعۀ 7 جلدی)کتاب حاضر ششمین جلد از "مجمع الشتات فی الاصول و الاعتقادت "است که به مناسبت برگزاری کنگره بزرگداشت حضرت آیت‌ا...اشرفی اصفهانی 1279 1361 (چهارمین شهید محراب) به چاپ رسیده است .این کتاب در اصل مجموعه تقریرات، دست نوشته‌ها و سلسله درس‌های نامبرده است که در قالب هفت جلد به طبع رسیده است .بخش عمده کتاب به زبان عربی است و بخش کوتاهی از آن به زبان فارسی است .موضوع اصلی کتاب نیز اصول اعتقادی اسلام است که با استناد به آیات قرآن کریم و روایات در سه باب اصلی سامان یافته است . باب نخست با عنوان "التوحید "به مطالبی درباره صفات خداوند، اثبات توحید، جبر و اختیار، اراده خداوند، خلقت انسان، اقسام کفر اختصاص دارد .باب دوم، ذیل عنوان "نبوت "حاوی این موضوعات است :ادیان عرب قبل از اسلام، انبیا و ائمه معصوم، اختلاف قصه‌های قرآن با قصه‌های تورات، قصه موسی و سامری، نبوت خاصه، معراج پیامبر اکرم (ص) و معجزات پیامبر اسلام (ص) .در باب سوم مطالبی درباره امامت (نظیر :لزوم امامت، قرآن و امامت، واقعه غدیر، حدیث غدیر، معجزات علی (ع)، فضایل علی (ع)، قرآن و علی (ع)) آمده است .در انتهای کتاب فهرست موضوعات، آیات، اعلام، اماکن، مصادر و کتب درج شده است .
بررسی منتقله بودن روایت ذبیح بودن اسحاق (ع) در تفسیر مجمع البیان
نویسنده:
رضا مؤدب، کامران اویسی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: انجمن علوم قرآن و حدیث ایران,
چکیده :
نوشتار پیش رو پژوهشی است درباره یکی از مصادیق روایات معروف به "منتقله" که به مسأله ذبیح الله اختصاص دارد. اکثر دانشمندان اهل تسنن روایت ذبح اسحاق (ع) را قبول کرده اند. طبرسی گرچه روایت مورد بحث را نقل کرده اما به نظر می رسد آن را نپذیرفته است. آنچه که در این خصوص مورد غفلت واقع شده، عدم وجود روایت ذبح اسحاق منقول از مجمع البیان در مصادر اولیه حدیثی شیعه و قلت آن در منابع متأخر شیعه است؛ بلکه روایاتی نیز در کتب حدیثی شیعه و در مواردی در کتب اهل تسنن وجود دارد که مخالف آن و بیان کننده ذبیح الله بودن اسماعیل (ع) است. وجود نقل هایی معدود در کتب عامه متقدم مانند ماوردی و نقل بدون سند (مرفوع)، منتقله بودن آن را از کتب عامه توسط امین الاسلام طبرسی محتمل می سازد. بنابراین روایت مورد بحث از امام علی (ع) صادر نشده است؛ بلکه به سبب اغراض سیاسی و تکیه بر سخنان امثال کعب الاحبار چنین نسبتی به ایشان داده شده است.
صفحات :
از صفحه 7 تا 30
اسرار الاحکام با تکیه بر کتاب محجة البیضاء فیض کاشانی
نویسنده:
لیلا اصغری؛ استاد راهنما: صالح حسن زاده؛ استاد مشاور: علی بنایی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
خداوند منان تکالیفی را بر عهده ی بندگانش نهاده است تا به وسیله ی آن خود را به عالم ملکوت متصل کنند .مسلم است که در پس ظاهر عبادات، باطنی ژرف قرار دارد که تنها با دست یابی به آن می توان عبادت با روح و مؤثر داشت .با توجه به روایتی از امام باقر علیه السلام که فرمودند : اسلام بر پنج پایه استوار است‌؛ نماز و زکات و روزه و حج و ولایت. لذا در این نوشتار به ذره ای از اقیانوس اسرار نهفته در ارکان نماز و حج، همچنین اسرار و رموزی که در روزه و زکات وجود دارد پرداخته شده است و با توجه به اهمیت" ولایت"، که به عبارتی سر الاسرار حقیقی است، به بیان مسئله ی ولایت پرداخته ایم.یافته های تحقیق :احکام الهی در جای جای قرآن به چشم می خورد .خدواند منان وظایف انسان را به طور کلی در قالب حدود پانصد آیه مطرح نموده است .سپس رسول اکرم صلی الله علیه وآله و ائمه ی اطهار این آیات را بسط داده اند .بنابراین بر هر بنده ای فرض است که به فراگیری این احکام وتکالیف بپردازد.از آن جا که عقل انسانی قدرت درک همه چیز را ندارد، در بسیاری از موارد از فهم فلسفه و حکمت احکام الهی عاجز است والبته چنان که گفته شد، بر همگان لازم وضروری است که احکام و واجبات دین را تعبدا بپذیرند، هر چند از سر آن حکم اطلاع پیدا نکنند ولی به دلیل منافعی که دانستن اسرار احکام الهی دارد، با مراجعه به همان منابع معتبر قرآن و روایات می توانیم قطره ای از دریای اسرار الهی را در حد فهم خود دریابیم.
وحدت وجود در شعر فیض کاشانی
نویسنده:
کتایون مرادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
فیض کاشانی (متوفی 1091ق) از دانشمندان بزرگ عصر صفوی در اغلب علوم دینی عصر خود سرآمد بوده¬است و در عین حال عارف و شاعری کم‌نظیر است که در مبانی فکری خود پیرو عرفان و تصوف بوده و در آثار خود به اثبات و حمایت از آن مبانی پرداخته¬است. یکی از مهم‌ترین این مبانی، نظریة وحدت وجود است که در دیوان اشعار او جلوه‌ای خاص دارد و با بیانی هنرمندانه به آن می‌پردازد. این مقاله با شیوة تحلیل عقلی و روش کتابخانه‌ای و با استناد به منابع دست اول به بررسی دیدگاه فیض دربارة وحدت وجود پرداخته و نشان¬می‌دهد که در نظم و نثر خود به این مهم اهتمام¬داشته و در اشعار فراوانی وحدت وجود، وحدت شهود و بخش مهمی از هستی‌شناسی عرفانی خود را به نمایش گذاشته¬است و نشان¬می‌دهد که اصالت را در وجود به حق می‌دهد و به نظریة تجلی پایبندی دارد و موجودات را تجلی حق به¬شمارمی‌آورد.
صفحات :
از صفحه 269 تا 286
تحلیل تطبیقی- انطباقی نظریه روح معنا از دیدگاه فیض کاشانی و علامه طباطبایی
نویسنده:
خدیجه احمدی بیغش ، حسین شاهواروقی فراهانی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
رویکردهای گوناگون علما در واژگان متشابه قرآن موجب ارائه چهار نظریه اصلی «اهل ظاهر»، «اشتراک لفظی»، «حقیقت و مجاز» و «روح معنا» شده است. نظریة روح معنا، به معنای وضع الفاظ بر ارواح معانی، عاری از خصوصیات مصادیق و در معنای آنهاست که می‌توان معانی را در مصادیق معقول نیز حقیقی دانست. مطابق این نظریه الفاظ متشابه قرآنی نیز امکان استعمال در مصادیق مجرد و معقول به نحو حقیقی و نه مجازی را دارند. این نظریه نخستین بار توسط غزالی مطرح شد و پس از او در آثار بزرگان عصر معاصر فرهنگ اسلامی همچون ملاصدرا، فیض کاشانی و علامه طباطبایی ادامه یافت. پژوهش حاضر در صدد پاسخ‌گویی به این سؤال است که نظریه روح معنا از منظر فیض کاشانی و علامه طباطبایی از حیث نحوه بیان، ادله اعتبار و کیفیت انطباق چگونه مطرح شده است. بررسی توصیفی- تحلیلی نظریه روح معنا از دیدگاه فیض کاشانی و علامه طباطبایی نشان می‌دهد این دو عالم بزرگ عالم اسلام در اصل پذیرش این نظریه و ارکان آن، با هم اشتراک نظر دارند؛ لکن از حیث نحوه بیان و تقریر نظریه، ادله اعتبار و به جهت مبانی تفسیری اختصاصی خویش، نسبتاً متفاوت از یکدیگر عمل کرده و منجر به گوناگونی کیفیت انطباق در تحلیل آیات قرآنی نیز شده‌اند.
صفحات :
از صفحه 95 تا 128