جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

پرورش کرامت انسانى را مى توان به عنوان یکى از مهم ترین اهداف در نظام تربیتى اسلام در نظر گرفت. منظور، نه کرامت ذاتى انسان، بلکه کرامت اکتسابى مراد است. شاید بتوان ادعا نمود که غایت همه فعالیت هاى تربیتى شکوفا ساختن و بالفعل رساندن این نوع کرامت در ساحت وجودى انسان مى باشد. این نوشتار با روش توصیفى تحلیلى، از بین عوامل گوناگون تأثیرگذار بر پرورش کرامت، عاملیت «خانواده» و «مدرسه» را مورد بررسى قرار داده است که نقشى ویژه در پرورش کرامت اخلاقى آنها ایفا مى نمایند. برهمین اساس در یک سو، «توجه به جنبه الگویى والدین»، «رابطه عاطفى والدین و فرزندان» و «اعتدال در محبت ورزى» در خانواده؛ و در سوى دیگر، «توجه به اهداف تربیت» و «الزامات اخلاقى مربیان و رابطه آنها با متربیان» و نیز عامل «دوستان و همسالان» در مدرسه، از جمله مؤلفه هایى هستند که متناسب با ویژگى هاى خانواده و مدرسه، محوریت یافته و در شکوفایى و پروراندن کرامت اخلاقى فرد اثرگذار خواهند بود.

ترجمه ماشینی: این جلد مقدمه ای بر تمامی سؤالات آموزش تعلیم و تربیت دینی به عنوان یک درس مدرسه و به عنوان یک رشته دانشگاهی مرتبط با این موضوع است. این فصول بیشتر جنبه هایی را که معلمان دین در کار خود با آن روبرو هستند و همچنین زمینه های نظری لازم برای این کار را پوشش می دهد. این جلد کتاب درسی است برای طلاب و معلمان تعلیمات دینی، چه در مدرسه و چه در زمینه دانشگاهی که به دنبال اطلاعات موثق در این زمینه هستند. این کتاب مفید بودن خود را در کشورهای آلمانی زبان ثابت کرده است. این جلد ترجمه انگلیسی مجموعه آلمانی آموزش دینی است که چاپ های زیادی را پشت سر گذاشته و چندین ویرایش را پشت سر گذاشته است. نسخه اول توسط گوتفرید آدام و راینر لاخمن در سال 1984 ویرایش شد. نسخه انگلیسی حاضر بر اساس نسخه 2012 است که هدف آن ارائه جدیدترین این رشته است. پیشینه کتاب پروتستانی است، اما چشم انداز آن به وضوح جهان بینی است، و در بسیاری از فصول، مسائل مربوط به آموزش بین دینی مورد توجه قرار گرفته است. این خلاصه همچنان به طور گسترده در آلمان، اتریش و سوئیس استفاده می شود - به عنوان مقدمه ای بر این رشته و همچنین کتابچه راهنمای دانش آموزانی که برای امتحانات نهایی خود آماده می شوند. نسخه انگلیسی این خلاصه را در اختیار دانشجویان و همکاران در کشورهای دیگر قرار می دهد. برخی از محتویات آن ارتباط نزدیکی با یک زمینه آلمانی دارد، به عنوان مثال، در رابطه با مقررات قانونی. در حالی که خوانندگان باید از زمینه مربوطه خود آگاه باشند، ممکن است همچنان جالب باشد که در مورد وضعیت در کشور دیگری مطلع شوند. درک آلمانی از آموزش دینی به دلیل شیوه ای که در آن دیدگاه های آموزشی و الهیاتی در کنار هم قرار می گیرند، به جای محدود کردن موضوع به مطالعات دینی، مورد توجه ویژه است. ممکن است خوانندگان را به یاد وضعیت کثرت گرایانه اروپا بیاندازد که در آموزش دینی با مدل های مختلف آن نیز صدق می کند. با این حال، سایر جنبه های مربوط به فرآیند تدریس واقعی به یک موقعیت یا کشور خاص محدود نمی شود. این در واقع یکی از سؤالات جالب ترجمه چنین کتاب درسی است که کدام بخش ها یا جنبه های تربیت دینی را می توان بین المللی دانست و کدام یک متعلق به بافت ملی است. از این نظر، کتاب حاضر فرصت های جدیدی را برای تبادل بین المللی و تحقیقات تطبیقی ​​باز می کند.

هدف این پژوهش صورتبندی مبانی انسان شناختی و ارزش شناختی صفایی حائری و استخراج استلزامات آن در مفهوم تربیت دینی و روش های آن است. در این تحقیق از روش های توصیف، تحلیل زبان فنی و رسمی و نیز استنتاج استفاده شده است. در بخش یافته ها، هدف کلی تربیت دینی از منظر صفایی «عبودیّت» در نظر گرفته شده است. در بخش انسان شناسی، سه مبنای نوع اوّل از جمله «اهمیّت ملاحظه اختیار در تربیت»، هشت مبنای نوع دوم از جمله «تابعیت گرایشها از شناختها» و 16 مبنای نوع سوم از جمله «مداومت بر عمل، مقوّم شناختها» بدست آمد که با استفاده از هدف کلی بیان شده، سه هدف واسطی از جمله «تربیت انسان مختار»، و هشت اصل تربیتی از جمله «ایجاد و حفظ شناختها» منجر به استنتاج 16 روش تربیتی از جمله «مداومت بر عمل» گردید. در بخش ارزش شناسی نیز سه مبنای نوع اوّل از جمله «شناخت ارزشها، زمینه ساز نیل به عبودیّت»، چهار مبنای نوع دوم از جمله «ارزشمندی رشد دهنده ها» و چهار مبنای نوع سوم از جمله «مذهب، مسیر عبودیّت» به دست آمد که با استفاده از هدف کلی بیان شده، سه هدف واسطی از جمله «شناخت ارزشها» و چهار اصل تربیتی از جمله «ملاک رشد» منجر به استنتاج چهار روش تربیتی از جمله «بررسی مصادیق بر اساس ملاک رشد» گردید.

بحث از رابطه نهاد حكومت و آموزش و پرورش، در حقيقت، به صورت تأثيرگذاری هر يك بر ديگری مطرح است، لذا بحث فوق را با تفكيك تأثيرگذاری هر يك به طور جداگانه پی می گيريم. در اين بررسی نهاد آموزش و پرورش به معنی معاهد علمی است كه در رشد تحصيلی افراد به صورت كلاسيك در جامعه مؤثرند، اعم از آموزش و پرورش دوران ابتدايی، راهنمايی، متوسطه، آموزش عالی و آموزش در حوزه‌ها. و نهاد حكومت به معنی هيئت حاكمه بر روابط حقيقی افراد جامعه است. بنابراين، شامل سياست‌های مجموعه قوه مجريه و دستگاه‌های ذی ربط و نيز قوه مقننه و ساير مراكز قدرت در اين نهاد خواهد بود. در این مقاله این موضوعات مورد بررسی قرار می گیرند: تاثیر حکومت بر آموزش و پرورش، تعیین نظام آموزش و پرورش، مسائل مالی و انسانی در آموزش و پرورش، اقتدار حکومت، تاثیر سیاست های حکومت بر آموزش و پرورش.

در بخش اول این مقاله، برای رسیدن به برخی مبانی تربیت دینی، به تبیین مبادی افعال ارادی انسان از دید فیلسوفان میپردازیم. با تبیین مبادی افعال ارادی انسان، نشان خواهیم داد که انسان برای انجام عملی ارادی، ابتدا به معرفت و شناخت نیازمند است. پس از آن باید اذعان به مفید بودن فعل کند و به دنبال آن میل و گرایش در او ایجاد شود و این میل به قدری شدت یابد که منجر به اراده و پس از آن، انجام فعل، شود. فروعاتی که از این تبیین تفریع میشود، میتواند به منزلة مبانی در تربیت دینی استفاده شود. در بخش دوم، پس از تعیین اهداف تربیت دینی از یک طرف، و به کارگیری فروعات به دست آمده از طرف دیگر، به بررسی برخی از راه کارهایی میپردازیم که ما را در نیل به اهداف تربیت دینی یاری میرساند.

تربیت فرایندی است که باید تجزیه و تحلیل شده، سپس مراحل آن تبیین شود. محققان باید با مطالعه در ابعاد وجودی انسان و شناسایی راه های نفوذ مربی در متربی، مسیر تربیت را تبیین کنند. حاصل این مطالعه در قالب یک «الگو» قابل عرضه است. مربیان با به کارگیری این الگو در صحنة عمل، به کار و تلاش خود سرعت و دقت بیشتری بخشیده، به ارزیابی فعالیت های تربیتی خود میپردازند.این تحقیق با مراجعه به آیات تربیتی قرآن و گزارشاتی که این کتاب الاهی از اقدامات تربیتی پیامبران(ص) ارائه کرده، تدوین یافته است. روش این پژوهش، تفسیر موضوعی است؛ ابتدا آیات مربوط جمع آوری، و سپس دسته بندی و تحلیل شده، با استفاده از این گزاره ها، الگوی مدلی پنج مرحله ای پیشنهاد میشود تا مسیر کاری مربی دینی را سامان دهد. این عناوین عبارت اند از: 1. کسب صلاحیت، 2. ایجاد ارتباط، 3. دعوت به نگرش توحیدی، 4. دعوت به زندگی دینی و 5. ارزشیابی و تداوم تربیت.

روان شناسان مدل های خوبی را برای درک رشد شناختی، رفتاری و روان شناختی مطرح کرده اند، اما دکتر جیمز فاولر متخصص الهیات، بر این باور بود که مدلی ویژه برای رشد ایمانی تدوین نشده است. وی نظریۀ رشد ایمانی خود را براساس نظریه های رشدی پیاژه، اریکسون و کلبرگ و مباحثه های دینی در زمینۀ ایمان که تیلیش[1]، نی بوهر[2] و اسمیت[3] بیان کرده بودند، بنا نهاد و آن را مراحل رشد ایمانی[4] نامید. نظریۀ فاولر از طریق گوش دادن به زندگی سیصدوپنجاه وهفت مصاحبه شونده بین سال های 1972 تا 1981 پدید آمده است. فاولر پس از مصاحبه های متعدد با آزمودنی ها، به این نتیجه رسید که رشد ایمان که همان رشد ایجاد معنا است، پدیده ای جهانی و انسانی بوده و تا حدی ذاتی و غریزی است. او همچنین نشان داد که رشد ایمانی، مسیری رشدی، فکری، شناختی و پیش بینی پذیر را دنبال می کند. با اینکه دامنۀ گسترده ای از محققان خارجی به این نظریه توجه نشان داده اند، پیچیدگی های آن سبب شده چالش های نظری، اخلاقی و عملی زیادی به همراه داشته باشد. با توجه به اینکه در ایران این نظریه بسیار مهجور مانده است، در این مقاله کوشش شده درک بهتری از آن فراهم آید. ازاین رو ابتدا تعریف ایمان، و سپس مراحل رشد ایمانی از نگاه فاولر به تفصیل بررسی شده و درنهایت انتقادهای وارد بر این نظریه بیان می شود. به نظر می رسد این نظریه که شامل یک پیش مرحله و شش مرحله است، به عنوان ساختاری برای تدوین نظریۀ رشد دینی- ایمانی مطابق با آموزه های اسلامی- شیعی راهگشا باشد.

تربیت از واژه هایی بشمار می رود که همزاد و همراه انسان است، تاریخ مکتوب بشر گویای این واقعیت است که تربیت با مبانی معرفت شناسی متنوعی که دارد همیشه به عنوان بهترین ابزار تعالی بخشی آدمی به کار گرفته شده است. پرداختن به این مولفه ی اثر بخش در آموزه های دینی بالاخص آیات قرآن کریم و احادیث معصومین علیه السلام از جایگاه منحصر به فردی بر خوردار است. این پژوهش در پی آن است که ضمن باز شناسی تربیت دینی در قرآن کریم چگونگی به کار گیری آنرا در ثقلین تحلیل و سپس با بررسی همه جانبه نگران به قرآن و احادیث معصومین (علیه السلام) شاخص های بارز تربیت دینی و مبانی نظری تربیت دینی را با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی مورد واکاوی قرار دهد. در پایان به این مهم بپردازد که برای تبیین وضعیت اثر بخشی تربیت دینی آگاهی از شاخص ها و مبانی نظری آن لازم و ضروری می نماید.کلید واژه ها: مبانی نظری، تربیت دینی، شاخص ها، متعالی، ربوبیت، خلیفه الله، رحمان.

تربیت دینی در کشور ما ، بعنوان یک کشور اسلامی ، دارای جایگاه و اهمیت ویژه ای می باشد. اما علیرغم اهمیت آن ، متاسفانه کمتر به آن پرداخته شده و تحقیقات و شواهد نشان دهنده سست شدن روز به روز ارزش ها و اعتقادات در بین جوانان و نوجوانان می باشد ضعف تربیت دینی در کشور ما بیش از آنکه نتیجه ماهیت پیچیده و دشوار دین و تربیت دینی باشد، ناشی از عدم پژوهش و فهم دقیق و صحیح از دین ، اصول و روشهای تربیت دینی می باشد. بررسی تطبیقی آرا و افکار فیلسوفان و متفکران می تواند ما را در این زمینه یاری دهد.