جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

---

‫با توجه به جايگاه والا و فضايل فراوان ائمه معصومين(، پژوهش حاضر به بررسي دلايل و حکمت‌هاي عدم ذکر اسامي آن‌ها در قرآن کريم پرداخته است. سه ديدگاه کاملاً متفاوت درباره موضوع اين بحث وجود دارد: ديدگاه افراطي، تفريطي و اعتدالي. طرفداران ديدگاه افراطي، معتقدند که اسامي اهل بيت( با صراحت در قرآن بيان شده است، ولي جعل و تحريف، موجب حذف آن گرديده است. اين عده به دلايلي همچون ذکر شدن اسامي اهل بيت( در کتب پيامبران پيشين، که از نظر آن‌ها مستلزم ذکر اسامي ايشان در قرآن نيز هست، و همچنين وجود رواياتي که بيان‌گر وجود اسامي اهل بيت( در قرآن است، تمسک جسته‌اند. ولي ادله مختلف نقلي و عقلي بر نفي اين ادعا وجود دارد. اکثر رواياتي که حاکي از وجود اسامي اهل بيت( در قرآن است، ضعيف بوده و از کساني مانند سياري، که مورد لعن امام صادق( قرار گرفته، نقل شده‌است. در مقابل اين ديدگاه، عده‌اي اعتقاد دارند که هيچ وصفي از اهل بيت(، در قرآن بيان نشده است. مستمسک اين گروه، جز خدشه در اسناد روايات تفسيري، و تضعيف و ناديده گرفتن آن‌ها نيست. مهم‌ترين مطلبي که در نقد اين نظريه وجود دارد آن است که اسامي اهل بيت( در کلام نبوي، که همان وحي بياني خداوند است، ذکر شده و جاي ترديد براي هيچ کس باقي نمي‌گذارد. ديدگاه اعتدالي، که اکثر دانشمندان فريقين نيز به آن گرايش دارند، به يادکرد اهل بيت( در قرآن با اوصاف مختلف دلالت دارد. برخي از حکمت‌هاي الهي در عدم ذکر اسامي اهل بيت در قرآن را مي‌توان اين گونه برشمرد: حفظ دين و حفظ قرآن از تکذيب، حفظ قرآن از تحريف، جلوگيري از سوء استفاده، مقتضاي قوانين کلي هدايت و ضرورت رجوع به پيامبر در تبيين امور کلي، آزمايش امت، مقتضاي فصاحت و بلاغت قرآن، باطن و سرِّ قرآن بودن اسامي اهل بيت(.