جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫از ظهور اسلام تاكنون كسانى كه با سخنورى به تغذيه ذوقها پرداخته و شهد ادب در كام ادب دوستان ريختهاند، دستى در خوان پربركت قرآن داشته و انديشه خود را به عصاره الوان نعمت آن آميختهاند و بهترين تمثيل، فنىترين استعاره، زيباترين تشبيه، كاملترين تصوير، گوياترين عبارت و سختترين تركيبات را در قرآن جستهاند. حافظ، سعدى و سنايى از جمله اين افراد بودند. ايهامگويى، صورتگرى و شخصيتپردازى، استفاده از تناسبهاى لفظى، آهنگ و وزن، تشبيه، استعاره، تمثيل اقتباس، تلميح و اشاره از موارد مشخصى هستند كه تحت تأثير كلام قرآن در سخن حافظ تجلى پيدا كرده است. استفاده از واژههاى قرآنى، تضمين و اقتباس آيات و معانى آنها، تشبيه، استعاره، مجاز، كنايه، مثل، طباق نمونههايى ا زتأثير قرآن در آثار سعدى است. بهرهجويى از آيات يا قسمتى از آنها، معانى و مضامين آنها در گستردهاى وسيع در اكثر قصايد سنايى به چشم مىخورد. اقتباس، تلميح، حل، تشبيه، تمثيل و كنايه نيز مواردى هستند كه تحتتأثير قرآن در آثار سنايى نمودار است. حافظ، سعدى، سنايى در تنوع اسلوب بيان در زمينه استفهام، امر، نهى و معانى متعدد آنها، اطناب و ايجاز و التفات كلام خود را به شيوه قرآنى آراستهاند.

‫چکيده : اين تحقيق بر اساس روايات، نقل‌ها از منابع تاريخي، روايي و تفسيري، بخش عمده‌اي از استشهاد هاي قرآني و روايات تفسيري امام حسين( همراه با تحليل آيات تفسير شده توسط آن حضرت به عنوان يکي از مفسران واقعي قرآن کريم را بررسي تفسيري مي‌کند. نويسنده در سه فصل ابتدا به معرفي شخصيت امام حسين( به عنوان مفسر قرآن و سپس به تجزيه و تحليل روايات تفسيري وارد شده از آن امام مي‌پردازد. وي در فصل اول نخست به بررسي مفهوم استشهاد، استشهادهاي قرآني، تفسير، روايات تفسيري، تحليل، تفسير، تأويل و مفهوم لغوي، اصطلاحي و تفسيري آن‌ها پرداخته، آن‌گاه با اشاره به جايگاه و منزلت پيامبر اسلام و اهل بيت در تفسير و تأويل قرآن، مهجوريت قرآن و اهل بيت( را در عصر کنوني شرح داده است. در فصل دوم به نمونه‌هايي از استشهادهاي قرآني امام حسين( مانند تفسيرآن حضرت به تسبيح موجودات، عالم بودن خداوند به نهان و آشکار، پرهيزگاران و همراهي آنان با خداوند، عزت الهي، پاسخ تحيت، شرط نيل به نيکي، تجلي خلق نيکو، استشهادهاي قرآني خاص آن حضرت در پرتو عاشورا همچون: تفسير طهارت اهل بيت(، قدرت خدا، تسليم خواست خدا بودن، شرايط ياران، حمد و سپاس خدا، فرجام پيمان شکني، ولايت الهي، مهلت دادن، وفاداري به پيمان و عهد الهي و برگزيدگان خدا اشاره شده و نحوه استشهاد قرآني امام حسين، مفهوم واژه‌هاي تفسيري به کار گرفته شده و روش تفسير و تأويل آيات توسط آن امام، بيان مي‌گردد. در فصل سوم از نوشتار حاضر، روايات تفسيري منقول شده از امام حسين( در زمينه تفسير"الله الصّمد" معناي شاهد و مشهود، نور امام(، مرز اطاعت از پدر و مادر، تحديث (بازگو کردن)، نعمت، منزلت امام علي(، عاقبت نيکان و بدان، صديقان و شهيدان، مودت اهل بيت(، شجره ملعونه، تبين از خبر واحد، مفهوم ناشئة الليل، اقسام مردم و... همراه با تفسير امام حسين از آيات مذکور، واژه شناسي، شأن نزول، تحليل و تأويل آيات ذکر گرديده است.