جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
مرور > مرور اعلام
>
ابراهیمی دینانی, غلامحسین (استاد تمام بازنشسته گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، از شاگردن علامه طباطبایی، مشهور به طرح پرسش های جدید از فلسفه اسلامی), -1313 ش.
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 142
«و سخت عجب است کار گروهی از فرزندان آدم!» مروری انتقادی بر کتاب اندیشه‌های فلسفی ابن‌سینا (یادگارنامۀ دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی)
نویسنده:
حمید عطائی نظری
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
انتشار ترجمه‌های مغلوط و نامطلوب در یک حوزۀ مطالعاتی، گذشته از این‌که موجب نشر و گسترش اطّلاعات نادرست و غیر دقیق در آن حوزه می‌شود، به‌تدریج سبب رواج برگردان‌های نااستوار و عیبناک می‌گردد و در نتیجه، سطح دقّت و صحّتِ مورد انتظار از متون ترجمه‌شده را نیز پایین می‌آورد. برایند این فرایند، فَساد مزاج علمی، و تباهیِ ذوق و سلیقهٔ مطالعاتی خوانندگانِ این ترجمه‌ها و انحراف معیارهای علمی آنان است. از این‌رو، نقد ترجمه‌های ضعیفِ آکنده از سهوها و خطاها کاری است بایسته و شایستۀ توجّه. در مقالۀ حاضر تعدادی از مقالات ترجمه و چاپ شده در کتاب کلان اندیشه‌های فلسفی ابن‌سینا (یادگارنامۀ دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی) که به قلم مترجمان مختلف برگردانده شده است، مورد نقد و بررسی قرار گرفته. اشتباه‌های خُرد و کلان در ترجمۀ عبارات، غلط‌های فاحش در خوانش و نگارش اسامی و اصطلاحات، جملات مبهم و نامفهوم و نثر نارسا و نااستوار، انواع خطاهای املایی و حروف‌نگاشتی و ویرایشی، از جمله ایرادات قابل مشاهده در این برگردان‌هاست. مبادرت به چاپ چنین ترجمه‌هایی، بدون ارزیابی دقیق و رفع نواقص و اشکالات آنها، نمودار مراتب ناآگاهی و سهل‌انگاری گردآورنده و مُشرِف و ناشر کتاب نامبرده است.
صفحات :
از صفحه 347 تا 381
مشخصات اثر
بررسی ماهیت و جایگاه عقل در ادراک انسان از دیدگاه غلامحسین ابراهیمی دینانی
نویسنده:
زینب موسوی اصفهانی؛ استاد راهنما: محمدتقی شاکری؛ استاد مشاور: مجید قربانعلی دولابی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
عقل، قوه‌ای از قوای نفس و مرتبه‌ای از وجود انسان است که مایه‌ی کشف مجهولات و گسترش معلومات انسان می‌شود. ادراک در نظر فلاسفه، صورتی است از یک چیز (مُدْرَک) که در عقل یا ذهنِ دریابنده (مُدْرِک) حاصل می‌شود، صورتی که ممکن است مجرد باشد، یا مادی؛ جزئی باشد، یا کلی؛ جوهر باشد یا عرض؛ و حاضر باشد یا غایب. این صورت ممکن است در ذات، یا در یکی از افزارهای ادراک، مانند افزار دیدن، یا شنیدن، حاضر شود و تحقق یابد. دانشمندان و فلاسفه بسیاری، نظرات مختص به خود را پیرامون عقل و ادراک داشته که یکی از آن‌ها، غلامحسین ابراهیمی دینانی است. ماهیت عقل و ادراک و رابطه‌شان با هم از نگاه دینانی، بسیار جالب،گسترده و عمیق است، که در این پژوهش بدان پرداخته شده است. این پژوهش، با عنوان ((بررسی ماهیت و جایگاه عقل در ادراک انسان از دیدگاه غلامحسین ابراهیمی دینانی)) است. این پژوهش که به روش کتابخانه‌ای و با شیوه‌ی توصیفی-تحلیلی انجام شده است؛ شامل تحلیل چهار فصل، پیرامون عقل و ادراک و نظریات غلامحسین ابراهیمی دینانی است و پاسخ به مهم‌ترین ابهامات پیرامون ماهیت عقل و ادراک و رابطه‌شان به‌طور تعمقی از منظر دینانی، از اهداف این پژوهش بوده که بدان پرداخته شده است. از این رو، یافته‌های حاصله مبنی‌ بر این است که مراحل و مراتب تحقق ادراک شامل: احساس، تخیل، توهم و تعقل بوده و عقل به عنوان نور درونی در انسان یابنده‌ی حقایق است که آن بر دو قسم است: عقل‌ عملی،کنترل‌گرِ ‌کنش و رفتار آدمی و عقل ‌نظری، موظف به درک و شناخت واقعیت‌ها و قضاوت درباره‌ی آن‌ها، که مراتب عقل نظری شامل: عقل هیولانی، عقل بالملکه، عقل بالفعل و عقل بالمستفاد است. البته دینانی معتقد است: عقل تقسیم پذیر نیست و واحد است و جایگاه محوری و بنیادینی در ادراک انسان دارد و ادراک را رابطه ای دوسویه میان انسان و واقعیت می‌داند، که در آن، ذهن، فعالانه در شکل‌گیری شناخت، دخیل است، طریق درک حقیقت، راه عقل است و عقل در پشت تمام ادراکات انسان قرار دارد و در واقع، عقل، اساس همه‌ی ادراکات انسان می‌باشد، عقل و ادراک، دو رکن اساسی در فرآیند شناخت هستند، که با هم تعامل دارند و این رابطه میان ادراک و عقل نظری، فرآیند شناخت انسان را تکامل می‌بخشد و او را به سمت فهم حقیقت‌های بزرگ‌تر، هدایت می‌کند.
مشخصات اثر
عقل و عشق و جایگاه آنها از دیدگاه دو اندیشمند معاصر، محمد تقی جعفری، غلام حسین ابراهیمی دینانی
نویسنده:
رضا کرمی؛ استاد راهنما: محمد بیدهندی؛ استاد مشاور: مهدی گنجور
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
فهرست منابع
چکیده :
از قدیم الایام بین فلاسفه به عنوان مدافعان عقل و استدلال و بین عرفا به عنوان مدافعان عشق و کشف و شهود، نزاع بوده است، آیا این نزاع به ماهیت عشق و عقل مربوط است؟ یا دلایل دیگری دارد؟ در این میان دیدگاه های متفاوتی وجود دارد، عده ای معتقدند که عقل و عشق دو گانگی ندارند. تقابلی میان عقل و عشق نیست، عقل در کمال خودش به عشق می رسد. علامه جعفری در این باره می نویسد: در آن هنگام که عقل را ارزیابی کنی، خواهی دید، بدان جهت که عقل شعاعی از پرتو لایزال الهی است، شوق و عشق فراوانی به بازگشت به سوی آن پرتو دارد، این (خود طبیعی) ما است که عقل را در قلمرو ماده و مادیات میخکوب می کند و قیافه اصلی او را چنان عوض می کند که انسان می پندارد عقل به طور کلی وسیله سودجویی و تنازع در بقا و حیله پردازی برای باز کردن موقعیت خود طبیعی در زندگانی است. معنای قربانی کردن عقل در عشق الهی این نمی باشد که عقل را رها کنیم بلکه به جهت تقوا و واقع بینی، نورانیتی به دست آوریم که قیافه واقعی و الهی عقل را به ما نشان بدهد(جعفری، 1378: 134). اما گروهی دیگر در دوگانگی عقل و عشق می گویند عقل و عشق دوگانگی دارند ولی تقابل ندارند، و اختلاف آنها به مراتب معرفت باز می گردد و انسان مثل کبوتری است که برای پرواز به دو بال عقل و عشق نیاز دارد و بدون یکی از این دو نمی تواند پرواز کند. دکتر دینانی در این باره می نویسد: صحیح است که فیلسوفان اسلامی با چشم عقل و استدلال به بررسی موضوعات هستی می‌پردازند، اما این اندیشمندان از چشم دل و نگاه شهود و عالم حضور نیز غافل نبوده‌اند و انسان را موجودی دوچشمی می‌شناسند. (دینانی، 1392، ج1: 29). همچنین در مورد اینکه آیا عشق مجازی اصالت دارد یا خیر ؟ علامه جعفری در مورد عشق مجازی می گویند: ارزش عشق مربوط به ارزش معشوق است و اگر معشوق دارای اصالت باشد، عشق هم اصالت دارد و اگر معشوق اصالت نداشته باشد، آن عشق یک اشتهای کاذب است. (جعفری، 1378، 57)
مشخصات اثر
عشق و اختیار از دیدگاه غلامحسین ابراهیمی دینانی
نویسنده:
علی حسینی، مهشاد صیدی پور
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده :
اختیار را در تعریف، برگزیدن آزادی و رجحان دادن چیزی بر چیزی و عشق را حد افراط دوست داشتن بیان کرده‌اند. متکلمان در روزگار صحابه به مناظره درباره اختیار پرداخته که حاصل آن تشکیل دو فرقه قدریه و جبریه بوده است، اولین نظریه‌پرداز شخصی به نام معبد بن عبدالله جهنی بصری که متأثر از سوسن نصرانی بوده دانسته‌اند و گروهی سرمنشأ مباحث اختیار را علی (ع) برشمرده‌اند. گفتگو از عشق نیز از قدیم میان شعرا و عرفا و بزرگان مطرح بوده است. رابعه العدویه یکی از زنان سرشناس در طریقت و عرفان آغازگر حدیث محبت و عشق دانسته شده است. انسان مظهر تام خداوند و مختار است پس به ذات اختیار را دارا است، از دیدگاه دکتر دینانی اختیار شامل نوعی آگاهی است که راه رسیدن به کمال خواهد بود و این کمال هدف انسان به‌حساب آمده است. عشق یک جذبه نیرومند میان عاشق و معشوق به وجود آورده که توانایی انصراف را از عاشق خواهد گرفت اما همین خصوصیت دارای ادراک و آگاهی خواهد بود. باید گفت که رسیدن به مقام عشق بدون برداشتن دو گام اساسی یعنی معرفت و محبت امکان‌پذیر نبوده و نیز باید دانست قهاریت عشق اختیار را نابود نخواهد ساخت و حاصل آن‌که میان عشق و اختیار تعارضی نبوده بلکه عشق زیبایی‌های اختیار را نمایان خواهد کرد. مقاله حاضر رابطه عشق و اختیار را از دیدگاه غلامحسین ابراهیمی دینانی با هدف آشنایی با عقاید این فیلسوف معاصر و دیدگاه کلامی، عرفانی و فلسفی با روش تحلیلی از طریق منابع کتابخانه‌ای مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد.
صفحات :
از صفحه 34 تا 54
مشخصات اثر
معنویت پژوهی در منظومه فکری دکتر دینانی
نویسنده:
احسان ابراهیمی دینانی؛ استاد راهنما: مهدی گنجور
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
یکی از مسایل بنیادی در حوزه علوم انسانی از جمله فلسفه، عرفان، الهیات و همچنین امروزه در روانشناسی و علوم تربیتی مسئله معنویت است. معنویت در واقع کوششی برای پرکردن خلأ معنا در زندگی بشر بویژه انسان مدرن می باشد. اما در این مسئله رویکردهای مختلفی وجود دارد و تعاریف متفاوتی از ماهیت و چیستی معنویت ارائه شده است. این پژوهش به بررسی چیستی معنویت و گستره افق آن، همچنین آثار فردی و اجتماعی اش در منظومه فکری دکتر دینانی می پردازد. استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی، فیلسوف و حکیم مسلمان معاصر، از شاگردان برجسته علامه طباطبایی محسوب می شوند. در دیدگاه ایشان، انسان به محض اینکه اندیشیدن به منشأ هستی و خویشتن را آغاز کرد، پا در وادی بی کران معنویت نهاده است. وی، تنها راه سلوک را ",تعقل", و معبدِ حقیقی را ",عقل", می دانند. از این رو نوشتار حاضر می کوشد به سبک مسئله محور و با روش توصیفی- تحلیلی از نوع استنتاجی به این موضوع بپردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که معنویتِ مد نظر استاد دینانی نه منحصر در شریعت خاصی است، چنان که پیروان ظاهری مسلک ادیان معتقدند و نه به مثابه اخلاق منهای دین است، آن طور که اندیشمندان سکولار ارائه می دهند. معنویت از دیدگاه دکتر دینانی، مساوق عالم معنی است؛ که امری نامتناهی و تشکیکی بوده و بالاترین مرتبه آن در ارتباط و پیوند با حق تبارک و تعالی تحقق می یابد. نتیجه دیگری که از پژوهش حاضر به دست می آید، معطوف به نسبت عقلانیت و معنویت در اندیشه ایشان است. از آنجا که معنویت، تعالی و فرا رفتن از عالم ماده و گام نهادن در وادی بی نهایتِ معنا و عالم حضور است، طریقی جز عقل و آگاهی ندارد. چرا که عقل نیز همچون معنا، امری فراحسی و باطنی است؛ لذا بر اساس سنخیت وجودی بین این دو، دکتر دینانی معنویت را جلوه ای از عقلانیت می دانند. طبق این تلقی هر نوع تعریفی از معنویت از قبیل عرفان های نو ظهور و غیره که با عقل، ناساز گار باشد، باطل بوده و انسان را به سر منزل مقصود نخواهد رساند. معنویت صرفا با تکیه بر عقلانیت می تواند انسان را از کثرت انگاری و دوئیت ها به عالم وحدت که وادی صلح و آرامش است، رهنمون گرداند. در این جهان بینی می توان عشق و معنویت را نیز مساوق دانست. چرا که همان طور که معنویت فرا رفتن از کثرات و رسیدن به وحدت است، عشق نیز گذشتنِ عاشق از خود و فانی شدن در معشوق و در نتیجه به وحدت رسیدن است.
مشخصات اثر
خواجه نصیرالدین طوسی: دیدگاه‌های فلسفی استاد غلامحسین دینانی
نویسنده:
تحقیق و تدوین: اسماعیل منصوری‌لاریجانی
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
صفحات اول کتاب
وضعیت نشر :
تهران: انتشارات سروش,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی , غلامحسین ابراهیمی دینانی
مشخصات اثر
فلسفه و کلام (گفتگو با دکتر اعوانی و دکتر دینانی)
نویسنده:
مسعود رضوی
نوع منبع :
مقاله , مناظره،گفتگو و میزگرد
منابع دیجیتالی :
متن
مشخصات اثر
زمان تاریخی و زمان فلسفی بروایت استاد ابراهیمی دینانی
نویسنده:
معصومه قربانی اندره سی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
ادراک زمان ادراكي عقلی است که ذهن انسان براحتی ميتواند آن را به ثانیه، دقیقه و... تقسیم کند و اندازه¬گیری نماید. اما وقتی از حقیقت زمان سخن بمیان می¬آید، در واقع با معمايي پیچیده و دشوار مواجه میشویم. حل این معما در میان حکما و اندیشمندان باعث بروز اختلاف‌نظرهای گسترده شده تا جاییکه گروهی مدعی وجود زمان هستند و گروهی منکر آن. استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی ازجمله حکمای معاصر است که زمان را امری وجودی ميشمارد. او با تحلیل و تقریر مجدد نظر بسیاری از حکما، به بررسی مسئلة زمان پرداخته است او از سويي معتقد است همه چیز در عالم هستی توسط آگاهی انسان به ظهور و بروز میرسد و از سوي ديگر، ارتباط زمان و انسان را چنان محکم میداند که جدايي آن معنی ندارد. دینانی برای زمان دو بعد قائل است، یکی بعد مادی زمان که در جهان مادی است و دیگری جنبة مثالی آن که در حقیقت راهی بسوی عالم معنا شناخته ميشود و در عین مادی بودن، مثالی است. بنظر وی، زمان در بعد مادی همان مقدار حرکت است، و زمان در عالم اندیشه، همان صورت فهم بشر.
صفحات :
از صفحه 155 تا 184
مشخصات اثر
اعوانی درباره علامه طباطبایی، ابراهیمی‌دینانی، محقق‌داماد، اردکانی، دادبه و دیگران چه می‌گوید؟
شخص محوری:
غلامرضا اعوانی
نوع منبع :
مناظره،گفتگو و میزگرد
منابع دیجیتالی :
متن
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
چکیده :
غلامرضا اعوانی، استاد سابق گروه فلسفه دانشگاه شد بهشتی، چهره ماندگار سال ۱۳۸۲، عضو پیوسته فرهنگستان علوم، رئیس انجمن حکمت و فلسفه ایران و رئیس سابق موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و… آثار و تألیفات سترگ و ستودنی از خود به‌جای گذاشته است و همچنان به‌عنوان یک آکادمیسین پرتلاش و دلسوز به کار خود ادامه می‌دهد و همواره بخشی از بار فرهنگی ایران‌زمین را در دهه‌های اخیر بر دوش داشته است. در گفت‌وگوی زیر نظر اعوانی درباره موضوعات مختلف پرسیده شده که دین‌آنلاین گزیده نظرات وی را درباره برخی شخصیت‌های فلسفی و دینی را برگزیده است:
مشخصات اثر
تحلیلی از ویژگی‌های صفات افعال الاهی
نویسنده:
جعفر شانظری، مهدی منصوری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF چکیده
وضعیت نشر :
شیراز: دانشگاه شیراز,
چکیده :
شناخت خداوند یا همان مبدأ هستی همواره یکی از دغدغه‌های اصلی بشر بوده است. از این‌رو بخش عمده‌ای از آموزه‌های ادیان آسمانی نیز در پاسخ به این دغدغه، به توصیف او اختصاص یافته است. اما از آن جهت که شناخت ذات او به دلایل عقلی و نقلی امکان‌پذیر نیست، حکمای الاهی و متکلمان و آموزه‌های وحیانی شناخت خداوند را در قلمرو صفات دانسته‌ و صفات الاهی را به صفات معرِّف ذات و صفات مفسر فعل الاهی تقسیم نموده‌اند. همان‌طور که صفات معرّف ذات و برگرفته از ذات کامل الاهی دارای ویژگی‌هایی است، صفات فعلی نیز که برگرفته از افعال الاهی است، دارای ویژگی‌ها و معنای خاصی است. دراین مقاله، برآنیم تا به‌لحاظ نظام معنایی، تفسیری هماهنگ و معنادار از صفات فعل ارائه داده، ویژگی‌های خاص صفات فعلی را از دیدگاه متکلمان و حکماء مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم.
صفحات :
از صفحه 69 تا 100
مشخصات اثر
  • تعداد رکورد ها : 142