جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
مرور کلید واژه ها
>
اصطلاحنامه مسایل جدید کلامی current debates in Kalam
>
مسایل جدید دین شناسی
>
مناسبات دین مسائل جدید کلامی)
>
عقل و دین
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
تعداد رکورد ها : 454
عنوان :
سازگاری عقلانیت و دینداری از دیدگاه مصطفی ملکیان
نویسنده:
روحالله پورمطهری ، وحید سهرابیفر
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
مراجع
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
عقلانیت دینی
,
عقلانیت اعتقادات دینی
چکیده :
در تحقیق حاضر، دیدگاه مصطفی ملکیان درباره سازگاری عقلانیت و دینداری سنتی بررسی شده است. بدینترتیب که نخست تعریف عقلانیت و اقسامش از منظر وی بیان میشود، سپس دو برداشت از دینداری، از نگاه او را توضیح میدهیم: دینداری سنتی و دینداری سنجشگرانه. پس از آن، سازگاری عقلانیت با هر یک از این دو دینداری را بررسی میکنیم. ملکیان به لحاظ واقعگرایانه و عملگرایانه، عقلانیت و دینداری سنتی را با هم ناسازگار میداند؛ اما نوع دیگری از دینداری را پیشنهاد میکند که ذیل «دینداری سنجشگرانه» میگنجد و آن را «معنویت» مینامد. به عقیده وی، عقلانیت نهتنها با معنویت سازگار است، که اساساً آن را اقتضا میکند. در نظریه «عقلانیت و معنویتِ» ملکیان، فقط آن دسته از آموزههای نظری متون مقدس دینی پذیرفته میشوند که یا عقل به طور قطعی تأییدشان میکند یا رجحان معرفتی دارند یا گرچه نه به سودشان و نه به سود نقیضشان رجحان معرفتی وجود ندارد، باور به آنها پیامدهای سودمندی برای فرد دارد. همچنین، فقط به آن بخش از آموزههای عملی دینی عمل میشود که عملکردن به آنها به کاهش درد و رنج فرد کمک میکند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 63 تا 84
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
دین، عقل و طبیعت در اروپای مدرن اولیه [کتاب انگلیسی]
نویسنده:
Stuart Brown (auth.) , Robert Crocker (eds.)
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
فلسفه جدید
چکیده :
ترجمه ماشینی: از منظرهای گوناگون، مقالات ارائه شده در اینجا وابستگی متقابل عمیق فلسفه طبیعی و دین عقلانی را در «قرن طولانی هفدهم» که با سوزاندن برونو در سال 1600 آغاز می شود و با روشنگری در اوایل قرن هجدهم به پایان می رسد، بررسی می کند. از نوشتههای گروتیوس درباره قانون طبیعی و دین طبیعی، و رمانهای گمانهزنانه و
لیبرتین سیرانو دو برژرک، تا آثار شناختهشدهتر دکارت، مالبرانش، کودورث، لایبنیتس، بویل، اسپینوزا، نیوتن و لاک، تأکید فزاینده ای بر رابطه عقلانی بین دکترین دینی، قانون طبیعی و مشیت الهی شخصی قرار گرفت. در حالی که شواهدی برای این رابطه ذاتی باید در مکانهای مختلف - در ایدههای موجود در ذهن، در مشاهدات و آزمایشهای فیلسوفان طبیعی، و حتی در تاریخ، تجربه فعلی و آینده بشری پیشبینی شده - یافت میشد. گفتمان های فکری و علمی گسترده تر روشنگری را فعال و شکل داد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
اسلام و ذهن سکولار [کتاب انگلیسی]
نویسنده:
Sayyid Abu'l A'la Mawdudi; Tarik Jan
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
Islamic Research Academy,
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
سکولاریسم
,
عقلانیت دینی
,
عقلانیت اعتقادات دینی
,
فلسفه هگل
,
فلسفه حقوق
,
عقل سلیم (اصطلاح وابسته)
,
فلسفه مارکس
,
اسلام و سکولاریسم
چکیده :
ترجمه ماشینی: "گزیده ای از "تنقیحات" و "تفهیمات" به زبان اردو" «اسلام و ذهن سکولار مجموعه ای از مقالات مولانا سید ابوالاعلا مودودی است که در دهه های 1930 و 1940 نوشته است».
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بازبینی جنسیت در فلسفه دین: عقل، عشق و موقعیت معرفتی [کتاب انگلیسی]
نویسنده:
Anderson, Pamela Sue
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
Ashgate Publishing Company ,
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
فلسفه دین
,
فلسفه سیاست
,
فلسفه دین فمینیستی
,
فلسفه جنسیت
,
مردسالاری مسیحی
چکیده :
ترجمه ماشینی: اشتیاق به عدالت و حقیقت انگیزه چالش جسورانه بازنگری جنسیت در فلسفه دین است. این کتاب با کشف راههایی که اسطورههای مردسالاری مسیحی از نظر تاریخی زنان را از تفکر و نوشتن ایدههای خود باز میدارد و آنها را منع میکرده است، زمینه تازهای برای بازبینی شیوههای معرفتی فیلسوفان فراهم میکند. پاملا سو اندرسون هم به دنبال کشف رشتههای برجسته در جنسیتبندی فلسفه دین آنگونه که انجام میشود و هم به دنبال بازنگری جنسیت برای فلسفه امروزی است. ادله ای که فیلسوفان دین معاصر درباره صفات انسانی و الهی اقامه می کنند، از نظر معرفتی جای دارند. با این حال انگیزه تشخیص این موقعیت باید ناشی از توجه به عدالت باشد. این کتاب دیدگاه های ارزشمند جدیدی را در مورد آگاهی روزافزون فیلسوف از موقعیت خود، در مورد جنسیت (اغلب ناخواسته) که به خدا داده می شود، و غیرقابل توصیف ارائه می دهد. هم فلسفه تحلیلی و هم فلسفه قاره ای، نقش همچنان حیاتی عقل در این زمینه، اهداف فلسفه دین فمینیستی، نقش زیبایی و عدالت، بینش عشق و عقل، و جنسیتی که فلسفه دین را به روی تنوع می گشاید.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
دین عقل در عصر جدید: زالمان شاختر-شالومی، هرمان کوهن و سیاست مسیحایی [پایان نامه انگلیسی]
نویسنده:
Scott Kommel Meyers
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
متن کامل پایان نامه
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
عقل گرایی(مقابل تجربه گرایی)
,
آموزههای یهودیت
چکیده :
ترجمه ماشینی : در پایان نامه خود، خواهان ارزیابی مجدد زلمان شاختر-شالومی (1924-2014)، یکی از نمایندگان تأثیرگذار یهودیت عصر جدید و یک شخصیت برجسته در یهودیت آمریکایی هستم. من با پیشنهاد منبع مهم و در عین حال نادیده گرفته شده الهیات او، درک دقیق تری از تبارشناسی فکری یهودیت عصر جدید شاختر-شالومی در آمریکای شمالی پیشنهاد می کنم و توجه را به این احتمال جلب می کنم که او ریشه های عمیق فلسفی و تاریخی در عقل گرایی آلمانی-یهودی دارد. با استناد به شواهد تاریخی، متنی و فلسفی که تا به حال به آن توجه نشده بود، پیشنهاد میکنم که عناصر کلیدی تفکر دینی به ظاهر ضدعقلانی و عرفانی شاختر-شالومی را میتوان از کار یکی از خردگرایان تجدد یهودی سرچشمه گرفت، و خلاقانه آن را دوباره تصور کرد: فیلسوف آلمانی-یهودی هرمان کوهن (1842-1918). من استدلال میکنم که ایده مسیحایی که از «دین عقل» کوهن به ارث رسیده است، ممکن است بهعنوان پایهای اصلی برای آنچه من «سیاست مسیحایی» شاختر-شالومی مینامم عمل کند.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
ملحدان جدید: گرگ و میش عقل و جنگ با دین [کتاب انگلیسی]
نویسنده:
Tina Beattie (تینا بیتی)
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
Darton, Longman and Todd,
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
اثبات وجود خدا
,
عقل و دین
,
فلسفه دین
,
ملحدان
,
عقل و دین در مسیحیت
,
Atheism الحاد - انکار خدا (مجتبوی)
چکیده :
ترجمه ماشینی: از زمان افول تدریجی خود در اواخر قرن بیستم، دین به آگاهی عمومی بازگردانده شده است، به ویژه با اعمال خشونت آمیز، افراط گرایی و اشکال مختلف بنیادگرایی. تینا بیتی استدلال می کند که تهدید تعصب مذهبی با یک تعصب سکولار نه کمتر خشن و جاهل که طبقات روشنفکر را در بر گرفته است منعکس شده است. کاهن اعظم آن ریچارد داوکینز، نویسنده «هذیان خدا» است، اما شاگردان و شرکای آن شامل صاحب نظران و مفسران مهمی مانند A C Grayling و Christopher Hitchens، روزنامه نگار پولی Toynbee و رمان نویسان Martin Amis و Ian McEwan هستند. «آتئیستهای جدید» خواستار گفتوگوی منطقیتر و خلاقانهتر بین مؤمنان و بیایمانان درباره سؤالاتی است که عمیقاً بر زندگی همه ما تأثیر میگذارد و هر خواننده روشنفکر، مؤمن یا غیر مؤمنی را مجذوب خود میکند.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جهان قابل درک: تعامل علم و الهیات
نویسنده:
George V. Coyne, Michael Heller (auth.)
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
Springer-Verlag Berlin Heidelberg ,
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
جهان شناسی فلسفی
,
جهان شناسی مذهبی
,
عقل و دین
,
عقل و ایمان
,
الهیات
,
فلسفه دین
شابک (isbn):
9783540776260
چکیده :
چکیده ماشینی : چرا دنیای ما قابل درک است؟ این سوال آنقدر پیش پا افتاده به نظر می رسد که کمتر کسی جرات پرسیدن آن را داشته است. در این کتاب به بررسی ریشه های عمیق رمز و راز عقلانیت می پردازیم. تحقیق در مورد عقلانیت جهان بیش از دو هزار سال و نیم پیش آغاز شد، زمانی که چند انسان شجاع سعی کردند جهان را تنها با کمک عقل درک کنند و بافت آرامش بخش اسطوره و افسانه را رد کردند. پس از بسیاری از ماجراهای فلسفی و الهیاتی، مفهوم یونانی عقلانیت پایه های یک شیوه تفکر انقلابی را بنا نهاد: روش علمی، که جهان را متحول کرد. اما با نگاهی به جدیدترین ثمرات عقلانیت جهان - نظریه نسبیت، مکانیک کوانتومی، وحدت فیزیک، گرانش کوانتومی - این سوال مطرح می شود: حدود روش علمی چیست؟ اصل اصلی عقلانیت این است که تا زمانی که به همه چیز پاسخ داده نشده است، هرگز از پرسیدن سوال دست نکشید... "جهان قابل درک کتابی متفکرانه از دو نویسنده است که در فیزیک و نجوم و همچنین در الهیات تخصص حرفه ای دارند. آنها به طور استثنایی از تاریخچه رابطه علم و الهیات آگاه هستند و در طول بحث خود احترام تجربی را حفظ می کنند. شواهد و تقدیم به عقلانیت. حتی با وجود اینکه من با همه نتایج آنها در مورد مسائل بسیار پیچیده موافق نیستم، من تحت تأثیر عادلانه بودن استدلال آنها هستم.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نظریه دینی کانت و رابطه آن با دئیسم انگلیسی: به عنوان مقدمه ای برای ترجمه جدید کتاب «دین در محدوده عقل تنها» کانت
نویسنده:
Theodore Meyer Greene
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
متن کامل پایان نامه
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
الهیات طبیعی
,
فلسفه کانت
,
فلسفه دین
چکیده :
ترجمه ماشینی : ارزش تعهد عمومی کانت در نوشته هایش در مورد دین تردید ناپذیر است. در اینجا او را میبینیم که تلاش شایستهای برای جدا کردن صورت دین از جوهر آن، عنصر گذرا در آن از موجود انجام میدهد. اگرچه امروز راه حل او برای این مشکل را باید بسیار رضایت بخش ارزیابی کرد، و اگرچه او اغلب آنچه را که به نظر می رسد در اصل دین است غیرضروری یا مضر می داند، کانت در همراهی با دئیست های انگلیسی، حداقل بر این نکته تاکید می کند که مهم است. ایده ای که می توان در یک دین بین عناصر ضروری و غیر ضروری تمایز قائل شد. تحلیل او از شکل کلیسایی مسیحیت، آن گونه که او می بیند، علاوه بر این، با تأکیدی که به طور قابل توجهی با مواضع دین پرستانه هماهنگ است، بر دیدگاه های مذهبی خاصی که ارزش بی شک دارند، نتیجه می دهد. کانت در اعتراض به تمام اقتدارات بیرونی در قلمرو اعتقادات دینی، تقبیح هر گونه لب گویی به عنوان جایگزینی برای اطاعت درونی، و تأکید بر جنبه عملی دین، «دین زندگی خوب» را نه تنها ثابت می کند. اخلاص کامل خود را - او همچنین از این طریق خود را با صف طولانی اصلاح طلبان که برای سلامت معنوی هر جامعه دینی ضروری است، شناسایی می کند.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
دین در عصر عقل: ایمان و ارتداد اومانیسم [پایان نامه انگلیسی]
نویسنده:
Shabbir Akhtar
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
متن کامل پایان نامه
زبان :
انگلیسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
الهیات جدید مسیحی
چکیده :
ترجمه ماشینی : از زمان روشنگری، این یک سؤال واقعی شده است که آیا اعتقاد به خدای سنت توحیدی اخلاقی از نظر فکری قابل دفاع است یا از نظر اخلاقی ضروری است. اغلب گفته میشود که پیشرفتهای اخیر در تفکر علمی و عقلانی، بسیاری از سنتهای توحیدی را به شکلی شرمآور، خارقالعاده و اگر نگوییم کاملاً نادرست و نامنسجم، به سختی قابل باور است. در این پایان نامه، به اعتقاد مسیحی، چندین دفاع از عقلانیت در دنیای مدرن بررسی میشود که با ایمان گرایی آغاز میشود که در واقع معتقد است مسیحیت عقلانی نیست و از این رو نمیتوان آن را به غیرعقلانی بودن محکوم کرد. در نوشته های متفکران ارتدوکس و نو ارتدوکس، ایرادات فلسفی و کلامی بر استفاده از عقل در تعیین جایگاه واقعی و محتوای مناسب الهیات وجود دارد. من استدلال می کنم که ادعاهای دین مسیحی نمی تواند از بررسی عقلانی فرار کند و الهیات مسیحی یک رشته مستقل نیست. یکی از دغدغه های مهم اندیشه مسیحی قرن بیستم، تلاش برای شناسایی جوهر ایمان از طریق جداسازی عناصر مرکزی یا اساسی از عناصر خارجی یا پیرامونی بوده است. چندین موضع فلسفی مدرن در مورد وضعیت باور دینی مسیحی این ادعا را در بر می گیرد که آنچه برای ایمان مسیحی ضروری است، علی رغم نقد سکولار، دست نخورده باقی می ماند. من سه موقعیت از این قبیل را در این پایان نامه بررسی می کنم. از این تعداد، دو مورد از آنها به اختصار بررسی می شود. هر دو به دلایل مختلف به این دلیل که به طرق مختلف، هر دو در حفظ خصلت گزاره ای باور دینی شکست خورده اند، برچسب «تقلیل گرای» داده شده اند. من چیزهای جدیدی برای گفتن در مورد آنها ندارم و بحث من در مورد آنها، در نتیجه، ظاهری است. با این حال، در حین بررسی آنها، استدلال میکنم که سنت خداباوری مسیحی برای سکولاریزاسیون مسیحیت تقلیدهای قابل شناسایی تعیین میکند و این که برای الهیات مسیحی اهمیت هنجاری دارد. سومین موضعی است که من به آن برچسب «تجدیدنظر طلبی الهیاتی» می زنم و این موضوع به طور مفصل مورد بررسی قرار می گیرد. این موضعی است که در میان متفکران دینی سکولار شده که تقلیل گرایی الهیاتی را رد می کنند، رایج است. رویزیونیست های الهیاتی استقلال عقل سکولار را تایید می کنند. به گفته ما، در صورت لزوم، در صورت لزوم، در مواجهه با چالش های فلسفی علمی و عقلانی فعلی، ادعاهای دینی باید کاهش یابد. ادعا می کنند که رویزیونیسم الهیات موضعی عمیقاً مشکل ساز است که نمی تواند دفاع کافی از عقلانیت اعتقاد مسیحی در عصر سکولاریزه ما ارائه دهد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی تطبیقی نقش عقل در فهم معارف دین از منظر ملاصدرا و میرزا مهدی اصفهانی
نویسنده:
نویسنده:موسی اسحقی؛ استاد راهنما:محمدجواد شمس؛ استاد مشاور :سیدفتاح مرتضوی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست منابع فارسی
فهرست منابع انگلیسی
فهرست نوشته ها
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
شناخت صفات الهی
,
عقل و دین
,
حکمت متعالیه
,
مکتب تفکیک
,
عقل و دین در اسلام
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
نقش عقل، در فهم آموزههای دینی موضوعی است که، از دیرباز مورد توجه دین باوران، بوده و پیرامون آن بحث های فراوانی شده است. البته عقل به عنوان ابزار فهم مورد اتفاق همه اندیشمندان میباشد، لکن اختلاف بین دو گروه از اندیشمندان دراین موضوع است که، تا چه اندازه می توانیم عقل را، به عنوان یک منبع معرفتی، در محور آموزههای دینی به رسمیت بشناسیم، در این میان دو عالم برجسته حوزه معرفتی، یعنی ملاصدرا و میرزا مهدی اصفهانی، نظریه های متفاوتی ارائه کردهاند. ملاصدرا سخت مدافع عقل است و نقش آن را در تقویت دین بارز و آشکار می بیند و در بسیاری از آثارش، عقل و نقل را هماهنگ می داند، اما در مقابل این تفکر، میرزا مهدی اصفهانی پایههای عقل را در کنار نقل، سست و لنگ میداند. این پایان نامه با روش تحلیلی و توصیفی و مراجعه به منابع کتابخانهای و سایت های معتبر علمی به نتایج زیر رسیده است، عقل در نظرگاه صدرا، از جایگاه بلندی برخوردار است و مهمترین بحثهای ایشان در مساله عقل، در چند نکته است. اولاً؛ عقل قوه قدسیه نفسانی است که محصول آن برهان و یقین است. ثانیاً؛ عقل به دو قسم نظری و عملی تقسیم میشود که از این دو قسم، بیشترین سهم برای عقل نظری میباشد. صدرا با شمارش مراتب عقل نظری، معتقد است نفس ناطقه از عقل هیولانی تا مرحله عقل بالفعل، کمالات علمی را طی میکند و توانایی درک بسیاری از امور عقلی و غیر عقلی را دارد. مرتبه عقل بالفعل، جو هر عقل نوری، است که اشیاء در آن منعکس شده و حضور مییابند. برای عقل عملی نیز مراتب، قائل میشود و کمال عقل عملی را در پاکی و تنزّه از شرور و بدیها و تجرد از تمایلات جسمانی، می داند. ثالثا؛ مهمترین تکیه صدرا، اتصال عقل نظر، به عقل فعال است. رابعا؛ محدوده شناخت و ادراک، مشخص است. صدرا مراتب وجود را سه مرتبه می داند و عقل را از شناخت دو مرتبه عاجز، می داند. یکی مرتبه هیولانی که، فی نفسه ضعیف و جوهر خسیس، است و دیگری ذات واجب، موجودی که در غایت کمال است. لذا عقل حدود خاصی دارد و از آن تجاوز نمیکند. خامسا؛ با ابداع براهین متعدد، خصوصاً برهان صدیقین در مقام اثبات ذات و صفات و لوازم توحید برآمده، از جمله معاد و نبوت و ضرورت نبوت را با عقل نظری تبیین میکند. سادسا؛ صدرا اولین کسی است که توانست بر اساس مبانی حکمت متعالیه، معاد جسمانی را تبیین عقلانی نماید و معتقد است، بدن تحت تدبیر نفس قرار دارد و در آخرت مستحق عذاب و پاداش می شود. سابعا؛ بر اساس مبانی فلسفی خود، از جمله تشکیک در وجود، حرکت جوهری، اتحاد عاقل و معقول، به تبیین حقیقت و ضرورت نبوت میپردازد. از دیدگاه او، نبیّ، انسانی است که با گذر از مرحله حسّ، خیال و عقل، به بالاترین مرتبه عقل نظری و عملی رسیده و نفس نبیّ با صورت معقول و عقل فعال، متحد میشود و این مقام نبوت است. در مقابل این تفکر، میرزا مهدی اصفهانی و جریان موسوم به مکتب تفکیک است که، برای تبیین معارف الهی و نحوه نیل به آن، استفاده از برهان را حجاب اصلی وصول به عمق معارف دین می دانند. نکات قابل ذکر در این بخش، این است که دیدگاه ایشان مشابه اندیشه اخباریگری، است و میگوید هر یقینی ارزش معرفتی ندارد و اینکه عقل در علوم الهی نوری خارج از ذات انسان است که پس از دوران طفولیت واجد آن میشود، و ظهور ذاتی دارد و حسن و قبح افعال، با آن آشکار می شود، از نظر او صرفاً عقل عملی داریم، نه عقل نظری، به عبارت دیگر ایشان کارکرد عقل را، در خوبی ها و بدی ها، بایدها و نبایدها می داند. محصول معرفت فطری مکتب تفکیک، در تقابل با معرفت عقلی، است که برای وصول به آن، فرد باید از تمام استدلالات عقلی جدا بشود و شخص به توسط معرفت فطری به گونه ای روشن، به وجود خداوند، اقرار می کند، بدون اینکه نیاز به براهین پیچیده، باشد. زیربنای این مکتب در اثبات و تبیین ذات واجب و صفات و اسماء الهی، حجیت عقل فطری، است که از آن به نور عقل، هم تعبیر شده است. در بخش نبوت و ضرورت آن، میرزا معتقد است، استماع دعوت نبی به حکم عقل فطری، ضرورت دارد و با بهرهگیری از تعالیم وحیانی، تصریح میکند که رسول خدا به خود خدا، شناخته میشود و خداوند با تذکار به معروف فطری بندگان، برصدق رسولانش گواهی میدهد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
تعداد رکورد ها : 454
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید