جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مسئله «رابطه عقل و دین»، یکی از مباحث مهم جهان اسلام و مسیحیت به شمار می‌آید که همواره معرکه آراء متفکرین بوده و به شکل‌های گوناگون، در حوزه‌های متفاوت فکری با عنوان‌هایی همچون «رابطه عقل و وحی»، «رابطه عقل و ایمان» و «رابطه عقل و دین» مطرح گردیده است. در میان اندیشمندان مسیحی، «سورن کی‌یرکگور»، ایمان‌گرایی و مخالفت با عقل را به شیوه افراطی، پایه ریزی نمود، در میان اندیشمندان شیعی نیز «ملا محمد امین استرابادی»، نحله اخباری‌گری را تاسیس کرد. بنیان فکری هر دو مکتب، بر مخالفت با عقل و کوتاه نمودن دست آن از دخالت در دین، طرح‌ریزی گردیده است. به نظر کی‌یرکگور؛ اساس دین، شورمندی است و شورمندی دینی با عقل و تحقیقات آفاقی در تضاد است، اما استرابادی شان عقل را پایین‌تر از دین و دخالت در احکام آن می‌داند. کی‌یرکگور قائل به عقل ستیزی گزاره‌های دینی است، همچنین می‌گوید: تکیه بر عقل و عقلانی کردن آموزه‌های دینی، باعث زوال دین می‌گردد. استرابادی می‌گوید: دخالت دادن عقل، تکیه بر قیاس و به طور کلی، وارد شدن اصطلاحات اصولی، باعث تحریف دین گردید. استرابادی و کی‌یرکگور با دخالت دادن عقل در دین مخالفت کردند با این تفاوت که کی‌یرکگور در باب اثبات، تبیین و دفاع از گزاره‌های دینی، عقل‌ستیز است ولی استرابادی، داده‌های عقل در امور ضروری و بدیهی دین را می‌پذیرد و در سایر گزاره‌های دین، قائل به خردگریزی آن‌ها است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نقش عقل در اثبات گزاره های دینی از دیدگاه استاد مطهری و علامه جعفری

نویسنده:

شهریار محمودی

نوع منبع :

رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی

وضعیت نشر :

ایرانداک,

کلیدواژه‌های اصلی :

عقل و دین , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , عقل و دین در اسلام , معرفت دینی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری , علامه جعفری: محمدتقی جعفری

چکیده :

عقل به عنوان یک قوه با عت تمایز انسان از سایر حیوانات میشود در عرصه ی دین پژوهی هم عقل نقش بسزایی ایفا میکند و استاد مطهری و علامه جعفری به عنوان دو متفکر عقل گرا به این مساله پرداخته و بحث کرده اند.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

رابطه ایمان و عقلانیت از دیدگاه غزالی و پاسکال

نویسنده:

فهیمه بیگ

نوع منبع :

رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

ایرانداک,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ایمان گرایی (مسائل جدید کلامی) , عقل و دین , عقل و ایمان , فلسفه تطبیقی

چکیده :

چکیدهارتباط میان ایمان و عقل متفکران بسیاری را چه در مغرب زمین و چه در میان متفکران اسلامی به خود مشغول داشته است، از جمله این متفکران غزالی و پاسکال هستند.غزالی بر برتری ایمان بر تعقل معتقد بود و داور نهایی را دین و ایمان می‌دانست چرا که باور داشت به واسطه براهین و استدلال‌های عقلانی نمی‌توان ایمان را توجیه کرد، حتی اگر چنین کاری هم انجام شود، این ایمان عقل‌زده است ونمی‌تواند به ما کمک کند. به همین دلیل غزالی بر جنبه کشف و شهودی ایمان تأکید دارد، هر چند در این میان منکر عقل نیز نیست و آن را به منزله ابزاری در خدمت دین و ایمان معرفی می‌کند.پاسکال نیز همچون غزالی از برتری ایمان بر عقل سخن می‌گوید، و تأکید می‌کند براهین و استدلال‌های عقلانی همچون ابزاری هستند که انسان را در رسیدن به این امر کمک می‌کنند هر چند کافی نیستند؛ و در نهایت به این نتیجه می‌رسد که باورهای دینی موافق عقل هستند. غزالی دیدگاه‌های خود در مورد عقل و ایمان را متناسب با مواضع کلامی خاص خود که به اشاعره بسیار نزدیک است مطرح می‌سازد و بر همین اساس بیشتر بر جنبه‌های عقلانی تأکید می‌ورزد اماپاسکال به سبب اعتقاد به مسیحیت کاتولیک بر جنبه‌های ایمانی تأکید بیشتری دارد. اما آن‌چه اهمیت دارد این‌است که نمی‌توان نقش عقل و برهان را در استحکام پایه‌های ایمان نادیده گرفت. بنابراین مبانی ایمانی از دیدگاه عقل نیز قابل توجیه است و کسی که به ایمان روی می‌آورد ضرورتی ندارد که حکم به درماندگی عقل کند و برناکارآمد‌بودن آن تأکید ورزد.در باب شرطیه نیز، به احتمال زیاد پاسکال در مطرح‌ساختن آن از غزالی تأثیر پذیرفته است، ولی نکته اصلی این-است که هیچ‌کدام شرطیه را به صورت استدلالی مستقل مطرح نساختند، بلکه غزالی به منظور پاسخگویی یه ملحدان و زنادقه در باب حقانیت دین و معاد آن را به صورت بحثی جدلی مطرح ‌ساخته است، پاسکال نیز به منظور اثبات وجود خدا در افرادی که به حالت تعلیق حکم رسیده‌اند به این استدلال تمسک می‌جوید.کلید واژه‌ها: ایمان، عقلانیت، شرطیه، ایمان‌گرایی، دل، محمد غزالی و بلزپاسکال.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

منزلت عقل در هندسه معرفت ديني

نویسنده:

عبدالله جوادي آملي؛ ویراستار: حسین شفیعی

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: انتشارات اسراء,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

عقل و دین , عقلانیت اعتقادات دینی , معرفت شناسی اسلامی , مکتب تفکیک , معرفت‌شناسی دینی , هماهنگی عقل و دین , پرسش های اساسی کلام جدید , عقل در مکتب تفکیک

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

عبدالله جوادی آملی

شابک (isbn):

9789648739053

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نشست پیرامون تعقّل و تدیّن

نوع منبع :

مناظره،گفتگو و میزگرد

منابع دیجیتالی :

صوت عکس

کلیدواژه‌های اصلی :

عقل و دین , معرفت‌شناسی دینی , عقل و دین در اسلام

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

رابطه عقل و وحي از ديدگاه مودودي و شهيد مطهری

نویسنده:

رحمت‌الله افتخاري

نوع منبع :

رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی

وضعیت نشر :

‫قم : ‫مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر تبليغات اسلامي,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

عقل و دین , عقل و ایمان , فلسفه تطبیقی , عقل و دین در اسلام

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

چکیده :

‫نوشتارحاضر، ضمن بيان مفاهيم و ماهيت وحي و ديدگاه‌هاي مختلف در اين باره، نسبت بين عقل و وحي را بررسيده و قلمرو و محدوده عقل در فهم وحي از ديدگاه فلاسفه غرب و مسلمانان را تبيين ساخته و انديشه‌هاي دو تن از متفکران اصلاحگر و نوانديش اهل سنت و شيعه (ابوالاعلي مودودي و شهيد مطهري) را در اين زمينه مطرح مي‌کند. نويسنده در چهار فصل به ابعاد گوناگون موضوع تحقيق و نحوه ارتباط آن‌ها با هم مي‌پردازد. فصل اول به کليات و مفاهيم تحقيق اختصاص دارد و واژه‌هاي مربوط به عقل و وحي و مترادف‌هاي آن‌ها و همچنين الفاظ نقطه مقابل‌شان شرح داده شده است. در فصل دوم ماهيت عقل و وحي از منظر شهيد مطهري و ابوالاعلي مودودي بيان گرديده و نظريات فلاسفه غرب و مسلمان در چيستي عقل و کارکردهاي آن و ماهيت وحي و معرفت‌زايي‌اش ذکر شده و آموزه‌هاي اسلام و مسيحيت در اين زمينه مقايسه مي‌شود. نويسنده ديدگاه‌هاي تجربي از وحي را نيز منعکس ساخته و آراي متکلمان و فيلسوفان مسلمان غرب و ابوالاعلي مودودي و شهيد مطهري را در اين زمينه با هم مقايسه نموده است. در فصل سوم محدوديت‌ها و قلمرو عقل و فهم آن از دين و معارف وحياني، از نظر شهيد مطهري و ابوالاعلي مودودي تبيين شده و کارکردها و قلمرو وحي در اعتقادات، احکام فقهي و اخلاق و موانع و آفات عقل از ديدگاه اين دو انديش‌مند بيان گرديده است. ثبوت عقلاني نبوت و عقلاني بودن نبوت پيامبر اکرم( از منظر مودودي و شهيد مطهري، از ديگر مباحث اين فصل به شمار مي‌آيد. در فصل چهارم رابطه عقل و وحي از منظر شهيد مطهري و ابوالاعلي مودودي و خدمات وحي به عقل، استفاده از عقل در فهم نسبي وحي، اثبات اصل دين و حقانيت آن به کمک عقل، ترجيح نقل بر عقل در صورت وقوع تعارض بين آن‌ها و محدوديت عقل در بيان جزئيات دين و سعادت بشر، از منظر اين دو متفکر بيان و ديدگاه‌هاي آنان با هم مقايسه شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

سازگاری وحی و عقل در اسلام

نویسنده:

منافی اناری سالار

نوع منبع :

کتابخانه عمومی , نمایه مقاله

کلیدواژه‌های اصلی :

عقل و دین , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , عقل و دین در اسلام , عقلانیت اسلام

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 15 تا 23

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

کاوشی در اصول عقاید

نویسنده:

محمدسعید طباطبایی حکیم؛ ترجمه: محمدمهدی رضایی

نوع منبع :

کتاب , ترجمه اثر

منابع دیجیتالی :

فهرست معرفی کتاب نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: دار الهلال,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

توحید , کلام شیعه , اصول دین , اصول عقاید , اصول عقاید شیعیان , امامت , نبوت , حسن و قبح عقلی , عقاید شیعه امامیه , قضا و قدر , دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات , علم کلام , تفسیر کبیر : فلسفی و کلامی: فخر رازی , کتب کلام شیعه , بحار الانوار: علامه مجلسی , 01- کافی : شیخ کلینی , مستدرک الوسائل , وسائل الشیعه , تفسیر قمی (روایی) , تفسیر مجمع البیان (اجتهادى‌) , تاریخ طبری , الکامل فی التاریخ , سیره ابن هشام , الطبقات الکبری (طبقات ابن سعد) , تاریخ یعقوبی (منتسب به تشیع) , الغدیر: علامه امینی , عیون اخبار الرضا: شیخ صدوق , تفسیر عیاشی (روایی) , کاوشی در اصول عقاید: سعید حکیم

کلیدواژه‌های فرعی :

اثبات خدا , عقاید یهودیت , 2- قاعدة اللّطف: قاعده لطف , آیات تحدی , تحدی قرآن , توحید فطری , عالم جزا , احادیث فضایل اهل بیت (ع) , اهل بیت(ع) , ضرورت نبوت , عصمت پیامبر (ص) , کرامات اولیاء الله , وجوب وجود امام , عصمت امام (ع) , انتخاب به شورا , حدیث ثقلین , قضیه شورا , عدم سهو النبی(ص) , حدیث اهل بیتی امان , عقل و دین , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) , اعجاز بیانی قرآن , قرآن کریم , عقل , دین مسیحیت (ادیان زنده) , وجوب تعیین امام , تنزه الهی از اتحاد با غیر , اعجاز قرآن , آیه مباهله , حضرت زهرا(س) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

شابک (isbn):

978-964-540-379-7

چکیده :

کتاب «کاوشی در اصول عقاید» ترجمه «اصول العقیدة» اثر آیت‌ الله سید محمد سعید طباطبایی حکیم که از عربی به فارسی برگردان شده است، بحث و بررسی اصول عقاید بر اساس دیدگاهی است که از سوی آیت‌ الله محمد سعید حکیم از مراجع تقلید کشور عراق به رشته تحریر درآمده و مؤلف آن کوشیده است با قلمی ساده و روان اما متین و با دلایلی محکم و مستدل به بحث و بررسی عقاید امامیه پرداخته و شبهات مخالفان را با حکمت و برهان پاسخ گوید. کتاب، کاوشی در اصول عقاید در پنج بخش توحید، نبوت و رسالت، امامت و عدل، حسن و قبح عقلی، قضا و قدر و معاد تنظیم شده که هر بخش به جز بخش پنجم دارای چند فصل و چند گفتار است که بخش اول در دو فصل به اثبات آفریدگار عالم و نفی شریک از خدا می‌ پردازد. در بخش دوم مطالبی همچون نیاز بشر به رسولان، مدت رسالت، قرآن مجید، بشارت پیامبران گذشته، معجزات و کرامت، اسلام، برنامه‌ ای فراگیر،‌ دانش‌ ها و اندیشه‌ های الهی، اصول‌ گرایی و ارزش‌ محوری در اسلام و عصمت پیامبر صلی الله علیه و آله تبیین و در بخش سوم امامت دینی و امامت سیاسی مطرح می‌ شود. بخش چهارم در دو فصل حسن و قبح عقلی و قضا و قدر به بیان معنی «لایُسئل عمّا یفعل و هم یسئلون» می‌ پردازد و بطلان سخن جبرگرایان، بطلان اعتقاد به تفویض، امر بین امرین و لوازم اعتقاد به قضا و قدر را مطرح می‌ کند، اعتقاد واجب درباره معاد، معاد جسمانی و رستاخیز در دنیا از مطالب بخش پنجم این کتاب است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

عقاید استدلالی جلد 1

نویسنده:

علی ربانی گلپایگانی

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست معرفی کتاب

وضعیت نشر :

قم: نصایح,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

توحید , کلام شیعه , عقل و شرع , مسائل اعتقادی , خداشناسی (کلام) , مسایل کلامی , راه‌های خداشناسی , صفات الهی , عقاید شیعه امامیه , شناخت استدلالی خدا , معرفت استدلالی به خدا , براهین خداشناسی , صفات خدا , عقل و دین , علم کلام , کتب کلام شیعه , عقاید استدلالی: علی ربانی گلپایگانی

شماره ديويي:

‏‫‬‭297/4172

چکیده :

کتاب عقاید استدلالی یک دوره مسایل اعتقادی و کلامی بر پایه الهیات اسلامی و از منظر مذهب شیعه امامیه است. عقل و وحی -کتاب و سنت- مرجع داوری نهایی در تصمیم‌ گیری‌ ها و ارزیابی‌ ها بوده است. در این میان، از آراء و اندیشه های متفکران اسلامی، به ویژه اندیشمندان شیعه امامیه، بهره‌ های فراوان برده شده است و به انگیزه حق‌ شناسی و امانت داری مصادر و منابع آراء و اندیشه‌ های دیگران نقل گردیده و احیانا نام آنان در متن پاورقی آورده شده است. بحث‌ های کتاب از نظر ساختاری به روش درسنامه‌ ای تنظیم گردیده است. کوشش شده است نثر کتاب روشن و روان باشد و از اصطلاحات نامانوس و نامفهوم یا ترکیب‌ های کلامی ثقیل و دشوار پرهیز گردد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

تعداد رکورد ها : 454

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.