مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

دیدگاه ابن سینا در خصوص کیفیت تبیین جزئیات وحی و تمسک به قوه متخیله در تبدیل کلیات به جزئیات وحیانی، برای برخی روشنفکران معاصر از جمله دکتر سروش ملهم این معنا بوده که شیخ معتقد به فاعلیت نفس پیامبر در فرایند وحی شده است. مطالعه حاضر با تفکیک تفکر سینوی به دو حوزه مشایی و مشرقی، به واکاوی مدعای مذکور پرداخته است. تفکیک مذکور نشان می‎دهد ابن سینا در حوزه مشایی به جهت اعتقاد به مادیت خیال و ادراکات خیالی، و همچنین فقدان اعتقاد به عالم متوسط خیال منفصل، دست به دامان دستکاری قوه متخیله در تبیین جزئیات وحیانی شده است. این در حالی است که وی در حوزه مشرقی به جهت تاکید بر تجرد خیال و ادراکات آن و همچنین اذعان ضمنی به تحقق عالم خیال منفصل، ذیل کارکردهای متفاوت دو قوه حس مشترک و خیال، تبیینی متفاوت از این مساله ارائه نموده است. از نظر ابن سینا دو قوه حس مشترک و خیال پیامبر به جهت اشتداد وجودی نفوسشان، بر خلاف سایر نفوس بشری می‎تواند صور و ادراکات جزئی متعالی وحیانی را نیز بدون هیچ دخل و تصرفی در خویش حفظ، و در نتیجه کمترین وجهی برای دخالت و دستکاری قوه متخیله و یا تشبیه و تبدیل معقول به محسوس باقی نخواهد ماند.

کتاب حاضر، به بررسی و نقد اندیشه معرفت شناسان نحله معرفت‌شناسی اصلاح‌شده مغرب زمین می‌پردازد. جامعیت این اثر در پرداختن به ابعاد مختلف اندیشه «پلانتینگا» و معرفت‌شناسی اصلاح‌شده و به‌خصوص آثار متأخر «پلانتینگا» در خصوص مسئله تضمین و در ثانی توجه به اندیشه بزرگانی از این مکتب نظیر «جورج ماورودس» و «نیکولاس ولترستورف» است که در زبان فارسی کمتر موردمطالعه و نقد قرارگرفته است. معرفت‌شناسی اصلاح‌شده یکی از شاخه‌های معرفت‌شناسی است که معتقد است اعتقاد به وجود خدا می‌تواند به‌عنوان یک گزاره پایه و بدون دلیل پذیرفته شود. در این نحله که خود را منتسب به «کالوین» می‌دانند، به نظریات شخصیت‌های مشهوری چون «پلانتینگا» و سایرین نیز اشاره‌شده است.