مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

دانشمندان مسلمان در تبیین صفات خبری روش‌هایی از قبیل؛ تاویل، تشبیه، توقف و اثبات بلا کیف را مطرح کرده‌اند. محمد ‌بن اسحاق بن خزیمه فقیه و محدث بزرگ اهل سنت(233-311ق.) در کتاب التوحید، با ذکر انبوهی از آیات، روایات و استدلالها، به اثبات صفات خبری پرداخته است. سوال این است که مستندات، استدلال‌ها و تحلیل‌های ابن خزیمه چیست و با چه نقدهایی مواجه است؟ فرضیه ما این است که مستندات او شامل آیات، روایات و استدلالهای شبه کلامی بوده و با اشکالات و ناسازگاری‌های متعددی روبروست. کتاب التوحید ابن خزیمه، همواره به عنوان یکی از منابع دست اول و اصیل عقاید ظاهر گرایان و به ویژه وهابیت به شمار آمده و این کتاب تاکنون به صورت مستقل مورد بررسی و نقد قرار نگرفته است؛ از این رو بررسی و نقد نظریه تشبیهی ابن خزیمه و مستندات او می‌تواند در دفاع از توحید ناب و دفع باورهای انحرافی تاثیر گذار و مفید باشد. با مطالعه و کاوش در کتاب ابن ‌خزیمه و پردازش به شیوه توصیفی-تحلیلی، این نتایج حاصل شد. در بعد هستی شناسی صفات و اثبات صفات خبری بر خداوند، تبیین ابن خزیمه مبتنی بر اصالت معنای ظاهری آیات و روایات و مخالفت با تاویل صورت گرفته است. بر این اساس، ابن خزیمه برای اثبات هر کدام از اعضا وجوارح جسمانی برای خداوند بابی گشوده و همچون مشبهه حشویه، خدایی انسان‌گونه به تصویر کشیده است. تبیین او از برخی آیات، با معنای ظاهری آیات دیگر متعارض نشان می‌دهد؛ همچنانکه روایات او نیز با معنای ظاهری روایات دیگر ناسازگار است. برخی روایات کتاب التوحید نیز ضعف سندی دارند. در بعد معناشناسی صفات، ابن خزیمه در اکثر ابواب کتابش همچون باب اصبع، رجل، ساق، قدم، عرش، ضحک و تکلم، روایات را با همان معنای ظاهری و تشبیهی رها کرده و متعرض بیان معنای غیر تشبیهی نشده است. او در برخی از ابواب همچون باب وجه، ید و عین، با تکیه بر استدلالهای شبه کلامی همچون قدم وحدوث، قوت و ضعف و... تلاش کرده است تا صفات خداوند را متمایز از صفات انسان قلمدادکرده و دیدگاه خود را بلاتشبیه معرفی کند. ابن خزیمه با این استدلالها نه تنها توفیقی در رفع تشبیه نداشته، بلکه به جسم انگاری دامن زده است. از دیگر تعارضات مهم کتاب التوحید می‌توان به استفاده مکرر از تاویل در آیات و روایات در عین تخطئه اهل تاویل و رد آن از جانب ابن خزیمه، اشاره کرد.

کتاب حاضر از موضع سلفیه و وهابیت به رد ادعای اجماع متکلمان در مسائل عقیدتی و کلام پرداخته و تمایز و اختلاف دیدگاه آنان و دیدگاه سلف را به زعم خود بررسیده است.

در ابتدای اثر زندگی نامه مصطفی طباطبایی مطرح شده و سپس وضعیت خانوادگی و اجتماعی، ویژگی های شخصیتی و اعتقادی و تألیفات وی ذکر شده است. در بخش نقد و بررسی آرا و عقاید مباحثی در زمینه تنزل جایگاه قرآن و تضعیف روایات و منابع روایی شیعه، تحریف نظریه ولایت فقیه، برداشت نادرست از مفهوم ولایت فقیه و بی توجهی به روایات و اتهام اختلاف میان فقها در اصل ولایت فقیه مورد نظر قرار گرفته است تضعیف جایگاه فقه امامیه و موضوع اجتهاد و تقلید از دیگر بخش های این کتاب است. در فصل تضعیف جایگاه پیامبران، امامان و اولیای الهی به انکار عصمت و دفاع ناشیانه از تاریخ اسلام و سیره رسول الله (ص) پرداخته شده است. مخالفت با ادعیه و زیارات، دشمنی با شعرا و عرفا، انکار تقیه و مخالفت با آن، همراهی با استعمار و صهیونیسم، بدعت، شرک و خرافه پرستی و انکار ضرورت امامت و ولایت علی (ع) را از دیگر فصول این کتاب می باشد. این کتاب پژوهشی درباره شبهه شناسی افکار ضد شیعی است که با تلاش پژوهشگر حجت الاسلام محمد ملک زاده نگارش شده و هدف اصلی نویسنده ارائه پژوهشی عمیق در زمینه بررسی افکار و عقاید جریان شبه سلفی در تاریخ معاصر ایران برای پاسخی مستدل و علمی به این افکار است. وی یکی از فعالان مذهبی در عرصه تبلیغ و ترویج عقاید شبه سلفی یا شبه وهابی در ایران معاصر است.

از جمله مسایل مورد توجه پژوهشگران در عصر حاضر، مساله سلفی گری و مبانی فکری سلفیان در جهان اسلام است. نادیده گرفتن تفاوت ماهوی سلفیان به ویژه تکفیری و جهادی با دیگر فرق و مذاهب اسلامی و پیامدهای مخرب رفتارهای نابهنجار آنان در عرصه بین الملل بر اساس رهیافت اعتقادی ایشان، ضرورت کاوش در رابطه با گونه های مختلف سلفی گری و نیز بررسی مبانی فکری آنان در حوزه های مختلف را طلب می کند. در این اثر برای نخستین بار علاوه بر طرح گونه های مختلف سلفی گری عصر حاضر، مبانی عام سلفیان،‌ همچنین مولفه های فکری سلفیان جدید با رویکرد جهادی بر اساس دلایل عقلی و نقلی مورد پذیرش اندیشمندان مسلمان عامه و خاصه، مورد نقد و بررسی عالمانه قرار گرفته است.

سپاه صحابه و لشکر جهنگوی از گروه‌های تکفیری پاکستان هستند که رویکرد خصمانه‌ای به مخالفان خود دارند و در دو سه دهه فعالیت آنان، شاهد جرم و جنایت زیادی از آنان در پاکستان هستیم. این گروه‌ها با حمایت مالی برخی از دول خلیج فارس، همچون عربستان و امارات متحده عربی، با راه انداختن جنگ‌های نیابتی، تلاش در پیشبرد اهداف شوم غرب در منطقه می‌کنند. همواره گزارش‌های متعددی از فعالیت‌های افراطی تکفیری آنان، متن رسانه‌های خبری می‌گردد. این نوشتار در آغاز به بررسی تاریخ پیدایش، افکار و عقاید، جنایات، حامیان مالی و سیاسی گروه، و در نهایت به بررسی اجمالی از گروه منشعب شده از آن، به نام «لشگر جهنگوی» پرداخته می‌شود.

ترجمه ماشینی: جنبش سوروری سازمانی است که توسط محمد بن صور زین العابدین، یک سوری از ملیت «حوران» تأسیس شد و در روزهای آغازین تشکیل آن به سازمان «اخوان المسلمین» تعلق داشت، اما پس از اختلافاتی که بین او پیش آمد، از آنها جدا شد. و رهبران این گروه در سوریه در آن زمان در نتیجه اختلاف نظرها و تمایل به تحکیم اصول جدید، در حالی که گزارش های دیگر حاکی از جدایی وی از این گروه پس از فاجعه اخوان المسلمین در دهه شصت بود که نماینده آن بود. فشارهای امنیتی بر این گروه. درست است که عربستان سعودی در مفهوم پویایی سیاسی فاقد هر گونه تشکیل حزب است، اما بخشی از دنیایی است که با جریانات فکری و نظام های فرهنگی در گردش است و به دلیل بعد بزرگ سلفی در جامعه عربستان، تشکیلات سلفی از درون جامعه به وجود آمدند. همان جریان سلفی عام با سازمان ها، اهداف و مبانی ایدئولوژیک متفاوت و در میان این جریان ها، جنبش سوروری که آمیزه ای از سلفی گری و اخوان است. شاید اولین سفر محمد صور زین العابدین به عربستان سعودی برای تدریس برخی از علوم در مدارس متوسطه به او کمک کرد تا ایده های خود را گسترش دهد، که برخی گزارش های مطبوعاتی نشان می دهد که در آن زمان در آنجا پذیرفته شده بود. محمد سرور قبل از اختلاف با اخوان المسلمین در دمشق و خروجش از سوریه به عربستان سعودی به عنوان معلم در سوریه مشغول به کار بود و در منطقه قاسم - مرکز عربستان - ساکن شد که سنگر دعوت سلفی ها، به ویژه مسلمانان به شمار می رود. شهر بریده استخدام سور در حرفه معلمی عاملی کلیدی بود که به او کمک کرد تا با شرایط منطقه آشنا شود و با فرهنگ و خلق و خوی مردم آن منطقه آشنا شد و شروع به گسترش افکار خود کرد که بسیاری از آنها حامل جهادی انقلابی بودند. فکر. برخی گزارش ها حاکی از آن است که برنامه درسی سوری حد وسطی بین سلفی گری جهادی از یک سو و سلفی گری مکتبی و اخوانی از سوی دیگر است، شاید انگیزه حضور محمد سور در عربستان سعودی این باشد که بعدها به یکی از مکان هایی تبدیل شد که اعراب چه معلم و چه کارگر و چه کسانی که برای ادای حج و عمره به ملکوت می روند به آنجا می روند. به دلیل محدودیت های امنیتی مقامات پادشاهی از یک سو و همچنین بررسی های فکری انجام شده توسط بخش بزرگی از رهبران جنبش در عربستان سعودی، مانند روشنفکران، سورریه در حال حاضر در پادشاهی سعودی رو به کاهش است. بررسی هایی که توسط عید القرنی، یکی از مهم ترین رهبران این سازمان در عربستان سعودی انجام شده است.

ترجمه ماشینی: سلفی گری جامی یکی از بارزترین جریان های سلفی است که با وفاداری فراوان، بر اساس اصل سماع و اطاعت از حاکم، به حاکمان پایبند است، شاید اولین محیطی که این جریان در آن ظاهر شد، یعنی «پادشاهی عربستان سعودی». به دکترین سلفی قدرت گسترش آن و ریشه هایی که بر آن استوار است، در گسترش افکار و اهداف خود داد.