مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

عنوان :

نعمت‌الله جزایری

نوع منبع :

مدخل اعلام(دانشنامه اعلام)

منابع دیجیتالی :

متن

مشخصات اثر

عنوان :

صراط مستقیم : نقد مبانی مکتب تفکیک براساس تقریر حجت الاسلام و المسلمین سیدان

نویسنده:

محمدحسن وکیلی

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF معرفی کتاب فهرست

وضعیت نشر :

مولف,

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه اسلامی , علم کلام , کتب فلسفه اسلامی

کلیدواژه‌های فرعی :

ملاصدرا , عقل و نقل , هستی شناسی(فلسفه) , اصول عقاید , معاد شناسی(کلام اسلامی ذیل فرجام شناسی) , شناخت , معاد(کلام) , معاد جسمانی , معاد روحانی , معاد در متون دینی , نقد و بررسی , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , هستی شناسی اسلامی , فلسفه الهی , حکمت متعالیه , صراط , جایگاه عقل , مکتب تفکیک , مکتب اخباری (اهل حدیث شیعه) , جایگاه نقل , صراط دنیا و آخرت ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

کتاب «صراط مستقیم» نوشته محمد حسن وکیلی، نقد مبانی مکتب تفکیک بر اساس تقریر حجة الاسلام و المسلمین سیّدان است. در این کتاب که بحثی است درباره «صراط» به عنوان نمونه فهم یکی از اهل تفکیک از فیلسوفان، طرح و سپس نقد شده است و به خوبی روشن شده است که: اولا: ‌چقدر مدعیان فلسفه ستیزی از فهم عبارات حکما عاجزند، در حدی که گاه از عبارات، نقیض مقصود نویسنده را می‌ فهمند. ثانیا: دغدغه حکیمانی همچون ملاصدرا، شرح روایات عمیق معارفی است، کاری که هیچ فلسفه ستیزی بدان نپرداخته است و صدرا در این باب جلودار و پرچمدار است. ثالثا: لسان روایات اهل‌ بیت (ع) در ساخت‌ های گوناگون و با مخاطبان مختلف، مختلف است و یک سطح انگاشتن روایات از نظر ژرفای مضمون، سطحی‌ نگری و ساده اندیشی است. رابعا: بزرگانی هم چون صدرالمتألهین نه فهمشان از وحی از اصحاب تفکیک ضعیف‌ تر و نه دلسوزیشان برای دین و مکتب تشیع از آنان کمتر و نه تلاششان برای ترویج مذهب از آن‌ ها کمرنگ‌ تر است. نکته حساس این کتاب علاوه بر نقد مبانی اصلی این گرایش، این بود که تلاش شد اثبات شود مطالب مرحوم صدرالمتألهین رضوان الله علیه، شرح روایات اهل بیت علیهم‌ السلام است و بدون استفاده از فعالیت‌ های ایشان اصلاً روایات قابل فهم نیست. کتاب در چهار فصل و یک خاتمه نوشته شده است: جایگاه نقل، بررسی آیات و روایات در مساله صراط، تقریر فرمایش مرحوم صدرالمتاهلین، نقل و نقد عبارات کتاب معاد، جایگاه عقل. ضمیمه کتاب نیز مکتب تفکیک روش فقهای امامیه یا اخباریان است که اصول چهارگانه مکتب تفکیک در تقریر آیت الله سیدان شامل تقسیم عقل به بین و غیر بین، تقدیم نقل بر عقل غیر بین، لزوم رجوع به آیات و روایات در تفاصیل عقاید، انفتاح باب علم در روایات معارفی بررسی شده است.

مشخصات اثر

عنوان :

سيد نعمت الله جزايري

نوع منبع :

مدخل اعلام(دانشنامه اعلام) , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه pdf نسخه متنی

مشخصات اثر

عنوان :

مکاتب ضد مکتب عقل و فلسفه

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه pdf نسخه htm

مشخصات اثر

عنوان :

شأن و کارکرد عقل در تفسیر قرآن از دیدگاه نص گرایان

نویسنده:

حمید آریان

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

کلیدواژه‌های اصلی :

اشاعره , نص گرایی , تفسیر قرآن , تفسیر قرآن , اهل ‌حدیث , نقش عقل در تفسیر قرآن , اخباری ها , 8- اهل حدیث (فرق اسلامی) , مکتب تفکیک , مکتب اخباری (اهل حدیث شیعه)

چکیده :

این مقاله به امکان و شرایط نقش آفرینی عقل در تفسیر قرآن از دیدگاه نص گرایان میپردازد و هدف آن، واکاوی مدعا و اعتبار سنجی ادلة آنان دربارة شأن عقل در تفسیر قرآن است. مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی به مسئله میپردازد و در مقام بررسی رویکردی عقلی ـ انتقادی دارد.مفسران نص گرا بر محور بودن ظاهر نصوص دینی، در فهم مراد خدا از آیات تأکید دارند و برای عقل حداکثر نقشی ابزاری قائل اند. اهل حدیث با تأکید بر نص گرایی افراطی، جایگاهی برای مدرکات عقلی در فهم آیات قائل نیستند. اشاعره عملاً نصوص دینی را مقدم میدارند و اخباریها در نفی اعتبار و کارایی عقل دیدگاهی مشابه اهل حدیث دارند. اصحاب مکتب تفکیک نیز تنها عقل فطری را، طبق اصطلاح خاص خود، در تفسیر معتبر میدانند و عقل برهانی را معتبر نمیشمارند. نص گرایان چهار دسته دلیل برای اثبات مدعای خود اقامه کرده اند که هیچیک از آنها نافی اعتبار عقل در تفسیر قرآن نیست. و ادعای آنان را ثابت نمیکند.

مشخصات اثر

عنوان :

پیامدهای دو جریان اصولی گری و اخباری گری در سازمان روحانیت و تحولات دوره قاجاریه

نویسنده:

جهانبخش ثواقب,سروش آزادبخت

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

مشخصات اثر

عنوان :

جستارى در باب اخباریگرى و نسبت آن با رهیافت و منظومه معرفتى میرزا مهدى غروى اصفهانى (بخش یکم)

نویسنده:

حسن طارمى

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

کلیدواژه‌های اصلی :

محمدامین استر آبادی , میرزا مهدی اصفهانی , اخباری , اصولی , یوسف بحرانی , محمد باقر وحید بهبهانی , مکتب تفکیک , مکتب اخباری (اهل حدیث شیعه)

چکیده :

نگارنده سه معنا براى کلمه اخبارى بیان مى کند: یکى معناى قرن چهارم که تمام مورخان از جمله طبرى سنّى و برقى امامى را در برمى گیرد. دوم اطلاق کلى که هر محدّثى را شامل مى شود و مانند صدوق و مجلسى و حرّ عاملى. سوّم جریانى که در برابر علم اصول فقه ایستاده که در طول قرن یازدهم تا سیزدهم بر حوزه هاى شیعى اثرگذار بودند. این دوره با مولى محّمد امین استرآبادى آغاز شده و به شیخ یوسف بحرانى پایان مى گیرد. نگارنده که آراى استرآبادى را بر اساس کتابش "" الفوائد المدینة "" بررسى و گزارش مى کند، بر آن است که میرزا مهدى اصفهانى به عنوان شاگرد میرزا محمّد حسین نایینى نظام معرفتى فقاهتى داشته و نمى توان او را اخبارى به معناى سوم دانست.

مشخصات اثر

عنوان :

نکاتى در باب فقهاى اصولى و اخبارى شیعه و تعامل آنها

نویسنده:

محمداسماعیل مدرس غروى

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

کلیدواژه‌های اصلی :

اجتهاد , فقیه , اخباری , فقاهت , اصولی , فقیه , اجتهاد , آراء و نظریه ها , محمداسماعیل مدرس غروی , افقهیّت , مکتب اخباری (اهل حدیث شیعه)

چکیده :

بحث و نزاع علمى بین دانشمندان اصولى واخبارى، از دیرباز مطرح بوده و در این میان افراد نادانى نیز بوده اند که در جهت طعن و لعن گروه دیگر کوشیده اند. اختلاف مردم در درجات ایمان و مراتب نورانیّت، از اختلاف در اصل طینت مى باشد و این اختلاف درجات در باب اصول، معارف و فروع احکام نیز مشاهده مى شود. برخى در حدّ فقیه و گروهى افقه بودند. فقها در عصر غیبت با مشکلاتى چون تقطیع روایات، اغتشاش اسناد و حدوث تعارض بین روایات مواجه هستند. علما و فقهاى اخبارى، به نصوص اخبار اعتماد و اکتفا کردند و علما و فقهاى اصولى، قواعداصولى را براى تدبّر و ژرف نگرى در احکام و روایات مطرح کردند. حق آن است که بین بزرگان این دو گروه اختلافى نیست و در این میان گروهى جاهل در هر دو طرف سخنانى ناروا گفتند. البته برخى دانشمندان اصولى از طریق اعتدال خارج شده و به حجیّت ظن معتقد شدند و برخى دانشمندان اخبارى نیز شیوه اعتدال را رها کرده به قطعیّت تمام روایات واخبار معتقد شدند، در حالى که وجه اختلاف اخبارى با اصولى، اختلاف فقاهت با افقهیّت است که از دوره حضور امامان معصوم : مطرح بوده است.

مشخصات اثر