مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

اهتمام به ترویج اخلاق اجتماعی به منظور ایجاد پیوند بین افراد جامعه و هدایت رفتارها و کنش‌های آنان در عرصه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی از جمله پیش نیازهای زیست سالم جمعی است. اجبار آحاد جامعه به مراعات اخلاق اجتماعی توسط حکومت‌ها به منظور کاهش ناهم‌گرایی ناشی از خود‌مداری‌های فردی، می‌تواند از جمله راه های نیل یه هدف مذکور باشد. فرضیه این پژوهش به منظور پاسخ به این سؤال که کاربست عنصر اجبار تا چه اندازه می‌تواند به ترویج اخلاق در تعامل اجتماعی مدد رساند؟ بدین صورت است: با توجه به این که زبان اخلاق از سنخ توصیه‌ای و نه توصیفی است، کاربست ارزشی آن نسبت به نوع امری توسط نهاد قدرت، در تحقق هدف اخلاقی سازی زیست اجتماعی و نهادینه شدن حس مسئولیت‌پذیری افراد، کارآمدی بیشتری دارد. نتائج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد اعمال زور صِرف،بیشتر از آن که مبانی اخلاقی را درونی سازد ،به تظاهر رفتار اخلاقی آحاد جامعه در تعامل با یکدیگر منجر می‌گردد. در واقع، به دلیل پایمال شدن عزت نفس افراد ناشی ازعدم تحقق حس فاعلیت و اراده مندی در مسئولیت‌پذیری اخلاقی، درونی شدن کنش مذکور و باور به مراعات مبانی اخلاق، در اثر رواج ظاهرسازی با مانع مواجه می‌گردد.

مباحث اجتماعی و مشارکت و انحرافات اجتماعی از مسائل حائز اهمیت در مباحث و آموزه‌های الهی می‌باشد. در تعدادی از آیات قرآن و عهدین با شباهت‌ها و تفاوت‌هایی به موضوع مشارکت اجتماعی و احساس آنومی پرداخته شده است. اکنون پرسش آن است که چه موارد و نمونه‌هایی از معنای آنومی در قرآن کریم و عهدین بیان شده است و رابطۀ آن با مشارکت اجتماعی چیست؟ پژوهش حاضر قرآن کریم و عهدین را مورد واکاوی قرار داده و با روش توصیفی ـ تحلیلی مورد بررسی تطبیقی ومقایسه‌ای قرار داده است. نتیجه پژوهش آن است که اگر افراد جامعه اعمال خود را آگاهانه سازمان دهند و با یکدیگر مشارکت داشته باشند و مطیع فرامین الهی و پیامبران خود باشند بسیاری از مشکلات و معضلات خود به خود حل می‌شود و جامعه به سوی خوشبختی و سعادت حرکت می‌کرد. لی در شرایطی که مشارکت و همبستگی متقابل افراد در جامعه از میان برود و عدم اطاعت‌پذیری از فرامین الهی و مخالفت با پیامبران الهی در جامعه رواج پیدا کند، بنابراین افراد نابهنجار شده و این حالت وقتی به صورت عام در جامعه شیوع پیدا کند جامعه دچار آنومی و ناهنجاری یا نابسامانی می‌شود.

تعامل و ارتباط لازمه طبع و سرشت مدنی آدمی است که باوجود تمایز در دین، مذهب، قومیت،نژاد و... اما گرایش ذاتی به زندگی جمعی دارد لذا تحقیق پیش رو به روش توصیفی- تحلیلی به دنبال پاسخگویی به این سوال است که؛ نصوص دینی به چه راهبردهای معرفتی و اخلاقی جهت زیست مسالمت‌آمیز با پیروان سایر ادیان انسان را سفارش و تاکید نموده است؟ یافته ها نشان می دهد که نفس‌الامر نصوص طرفی به دین، مذهب، مسلک و... نمی بندد و عناوین از این قسم ملاک سنجش ارزش‌گذاری آدمی بشمار نمی‌آید بلکه مبنای اصیل کرامت از منظر نصوص دینی اسلام، ذات انسان است که بما هو انسان موضوعیت داشته و برخوردار از جایگاه رفیع و فخیم است که عمل به دستورات دینی تحت عنوان راهبرد لااقل دو ثمره کلی و مهم دارد: الف) انس و الفت میان قلبهای عموم مردم که باوجود عدم اتحاد در قومیت،دین،مذهب و... اما به عنوان شهروند، تحت حاکمیت اسلامی زندگی می‌کنند. ب) در سطح ملی و از جهت سیاسی و اجتماعی رفتار مطابق با توصیه‌های‌ دینی با صرفنظر از مذهب، دین، قومیت و... به تحکیم و حفظ کیان حکومت و تقویت بنیان‌های نظام اسلامی می‌انجامد بنابراین رفتار همراه با عطوفت اسلامی و فارغ از عناوین ثانویه در راستای دستیابی به ثمرات اجتماعی، سیاسی، ملی و جهانی شایسته توجه است.

هدف از این پژوهش، بررسی نقش خودکفایی در عزّت اجتماعی از منظر دین وعرفان می­باشد. این پژوهش در ردیف پژوهش­های بنیادی و نظری بوده و از نوع پژوهش کیفی می­باشد. برای این منظور ابتدا به مطالعه و مرور ادبیات موضوع و پژوهش­های پیشین پرداخته شد. اسناد و مدارک مرتبط و متون اسلامی مطالعه، تلخیص و واکاوی گردید. پس از تلخیص و واکاوی به کسب شواهد بیشتری مبنی بر نقش خودکفایی در عزّت اجتماعی از دیدگاه های دینی و عرفانی پرداخته­شد و در ادامه به تحلیل مضمون آیات و احادیث و مکتوبات عرفانی در این زمینه پرداخته­شده­است. پس از تعریف عزّت اجتماعی و تحلیل نظریه­ها درباب ارتباط عرفان وسیاست آن را از دین و نظریه­های عرفانی بیان­کرده و به­تبع آن خودکفایی و استقلال و دیدگاه مربوطه در این مورد را مطرح و از عوامل و پیامدهای خودکفایی و استقلال اقتصادی در جهت اهمیت چندجانبه بودن این عناصر و نقش آن­ها در عزّت اجتماعی بحث­شده­است. راه دستیابی به خودکفایی که چیزی نیست جز کار و اشتغال­زایی برای نیروی جوان و فعال جامعه و در راستای دیگر خودکفایی استقلال نظامی و علمی و یکی از دیگری با اهمیت­تر و بانفوذتر است ارائه و این نتیجه حاصل­شد که اصولاً خودکفایی و استقلال سیاسی منطبق بر نظریه های عرفانی و منابع دینی می­باشد.

این یادداشت یافته‌های AI4People، ابتکار عمل یک‌‌ساله‌ای که با هدف ایجاد بنیادهای یک «جامعه‌ AI خوب» طراحی شده است، را گزارش می‌دهد. ما فرصت‌ها و ریسک‌های مرکزی AI برای جامعه را معرفی می‌کنیم؛ ترکیبی از پنج اصل اخلاقی عرضه می‌کنیم که موجب تقویت توسعه و پذیرش آن خواهد شد؛ و ۲۰ توصیه‌ انضمامی- برای ارزیابی، توسعه، تشویق و حمایت از AI خوب- پیشنهاد می‌کنیم که در برخی موارد سیاست‌گذاران ملی یا فراملی می‌توانند مستقیماً آن‌ها را مُتقبل شوند در عین حال که دیگر ذی‌ربطان می‌توانند دیگر موارد را بر عهده بگیرند. اگر این توصیه‌ها پذیرفته شوند، برای استقرار یک جامعه‌ AI خوب در حکم بنیادی استوار خواهند بود.

حدّ مصرف بهینه از مسائلی است که سال هاست در مکاتب مختلف مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفته است. «رهبانیت در مصرف»، «مصرف حداکثری به منظور حداکثرسازی لذت و مطلوبیت افراد، سازمان ها و جوامع» و «مصرف حد میانه» و «حد مصرف عقلانی» از پیشنهاداتی است با توجه به انگیزه ها و اهداف مکاتب مختلف توسط نظریه پردازان مطرح شده است. از این رو شناسایی ابعاد مدل بهینه مصرف از دیدگاه اسلام، جایگاه ویژه ای دارد.این تحقیق در صدد آن است که با بررسی منابع اسلامی، گونه های مختلف شاخص های مصرفی تأیید و یا رد شده از دیدگاه اسلام را بررسی کرده و محدوده مصرف عقلانی در این مکتب را معرفی کند. لذا سؤالی که در این نوشتار به دنبال رسیدن به پاسخ آن هستیم این است که محدوده مصرف عقلانی در اسلام چگونه است.استراتژی این پژوهش کیفی و روش استفاده شده در آن تحلیل تماتیک است و متون و اسناد کتابخانه ای در این زمینه مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت مدل مفهومی استخراج شده، در سه محور مصرف افراطی، مصرف عقلانی و مصرف تفریطی به همراه مؤلفه های آن ها معرفی شده است. مؤلفه های مصرف افراطی عبارت از اسراف، تبذیر، اتراف، اضاعه و حرص، مؤلفه های مصرف متعادل عبارت از عدالت، انصاف، قوام، قناعت و شکر و مؤلفه های مصرف تفریطی عبارت از اقتار، بخل و امساک، لئامت و عسر و حرج می باشند. جهت دستیابی به این مؤلفه ها، شریعت اسلامی قواعدی را مورد استفاده قرار می دهد که این قواعد عبارتند از قاعده نفی عسر و حرج، قاعده لاضرر و قاعده عدم افراط و عدم تفریط.

ترجمه ماشینی: اگر حقیقت گفته شود، این جلد و پیشینیان مستقیم آن باید در زمره بلندپروازانه‌ترین، اگر نه صرفاً پرمدعا، تلاش‌های غیرقابل تصور، حداقل در علوم اجتماعی قرار گیرند. عناوین جلد و فصول، که نویدبخش تلفیق تجربیات احساس عدالت و پیوند عاطفی افراد در روابط نزدیک است، به اندازه کافی ساده و معقول به نظر می رسد. با این حال، چیزی که آنها نمی توانند بیان کنند، این واقعیت ساده است که ما در علوم اجتماعی انسانی هیچ درک محکمی از هیچ یک از این دو تجربه اساسی نداریم - آنچه ما گاهی اوقات "عشق" و "عدالت" می نامیم. برای شروع، حتی به عنوان «دانشمندان» متعهد به درک مبتنی بر گزاره‌های سیستماتیک که مفاهیم قابل مشاهده عمومی را به هم پیوند می‌دهند، در مورد ماهیت پیوندهای عاطفی که افراد را در روابط نزدیک پیوند می‌دهد -عشق، صمیمیت، مراقبت، پاسخگویی متقابل، یا احساس عدالت، اتفاق نظر روشنی نداریم. انصاف، شایستگی، و در تلاش های ما برای عدم استحقاق. و ما دائماً در مقابل این تجربیات پیچیده و متحرک به دلیل تمایل مداوم به تقلیل آنها به مظاهر "هیچ چیز جز" فرآیندهای روانشناختی یا حتی بیولوژیکی آشنا هستیم - "پاداش های ثانویه"، "ژن های خودخواه". پس چرا این حجم ? اگرچه پاسخ‌های زیادی برای این سؤال وجود دارد، احتمالاً کلیدی‌ترین آنها این است که مسائل اساسی آنقدر مهم و جذاب هستند که در گذشته‌ی نزدیک شاهد رشد موازی نسبتاً چشمگیری در علاقه دانشمندان علوم اجتماعی به این دو حوزه-عدالت و روابط نزدیک بوده است.

ترجمه ماشینی: موضوع رفتار اجتماعی (مانند انصاف، همبستگی و نوع دوستی) اخیراً در رشته‌های مختلف، از اقتصاد، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی تا زیست‌شناسی، دوباره به مرکز توجه تبدیل شده است. اکنون این یک واقعیت کاملاً پذیرفته شده در همه علوم انسانی است که رفتار انسان همیشه با خودخواهی و انگیزه های خودخواهانه اداره نمی شود. متأسفانه، این توضیح نمی دهد که چرا انسان ها نیز آشکارا خودخواهانه عمل می کنند و نسبت به رنج دیگران کور هستند. این کتاب پاسخی به معما است. این پژوهشگران پیشرو در جامعه‌شناسی و روان‌شناسی را گرد هم می‌آورد تا خودپرستی و نوع‌دوستی انسان را نه تنها با استفاده از حوزه مطالعاتی‌شان، بلکه با آوردن پژوهش‌هایی از اقتصاد و زیست‌شناسی توضیح دهند. از آنجایی که این کار تحقیقات بسیاری از رشته های مختلف را گرد هم می آورد، شرح کاملی از همبستگی و رفتار اجتماعی ارائه شده است.