مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

در کرسی نقد عقل دینی حجت‌الاسلام اسلامی عقل خودبنیاد مکتب تفکیک را مورد نقد قرار داد و حجت‌الاسلام محمد بیابانی تأکید کرد که تعقل مدنظر تفکیک گرچه با عقل مدنظر قرآن تفاوت دارد، ولی این طور نیست که فقط اختصاص به مؤمنین داشته باشد.

تحلیل کارکردهای عقل از مسائل مهمی است که سبب رشد اخلاق اسلامی می‎شود. کارکردهای عقل در اخلاق اسلامی گاهی به نحو ابزاری است که در منابع نقلی کاربرد دارد و گاهی به نحو مستقل است که در احکام و مباحث کلان علم اخلاق استفاده می‎شود. توجه به کارکردهای عقل زمینه عمق‌بخشی به مفاهیم و گزاره‎های اخلاقی را فراهم می‎کند. هدف پژوهش پیش‎رو ضرورت به‌کارگیری عقل در اخلاق اسلامی به نحو مستقل است. برای رسیدن به این هدف از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است که برخی از یافته‎های پژوهش بدین شرح است: عقل دارای نقش‎های مختلف از جمله تعیین کلیات و فروعات احکام اخلاقی و مسائل کلان علم اخلاق بدین ترتیب است: کشف علل و حِکَم احکام اخلاقی؛ کشف قواعد عام اخلاقی به منظور کشف احکام موارد جزئی؛ تحلیل موضوعات احکام اخلاقی و تشخیص مصادیق موضوعات اخلاقی؛ مشارکت در تنسیق علم اخلاق، تعیین حکم اخلاقی در موارد خلاء حکم.

یکی از عناوین مهم در فلسفۀ دین معاصر معرفت‌شناسی دینی است. این موضوع بیشتر با رویکرد تحلیلی مورد بحث قرار گرفته است. البته با رجوع به فلسفه‌های قاره‌ای نیز تلاش شده دیدگاه‌های فیلسوفان در این خصوص استنباط شود. با رجوع به آثار متفکران در سنت ایرانی‌ـ اسلامی می‌توان این مبحث را به‌خوبی پی گرفت. در این مقاله با روش توصیفی‌ـ تحلیلی به آموزۀ تعلیم که یکی از مهم‌ترین مبانی معرفت‌شناسی دینی شیعۀ اسماعیلیه محسوب می‌شود پرداخته می‌شود. بین اسماعیلیه (باطنیه، تعلیمیه) و امامیه تفاوت بسیار است. اما در یکی از کلیدی‌ترین عقاید، یعنی باور به امام معصوم و تبعیت از او، اشتراک نظر دارند. واکاوی نظریۀ تعلیم و نقدهایی که بدان وارد است می‌تواند به فهم بهتر نظریۀ امامت نزد امامیه مددرسان باشد. همچنین برای فهم معرفت‌شناسی دینی اسماعیلیه فهم آموزۀ تعلیم اهمیتی اساسی دارد. مسئلۀ این پژوهش واکاوی نقد غزالی بر آموزۀ تعلیم است.

ترجمه ماشینی: این کتاب رویکردی فلسفی به دین ارائه می‌کند که هم به تنوع ادیان و هم به ابعاد متعدد و متنوع زندگی دینی اذعان دارد. به جای محدود کردن خود به خداباوری مسیحی، طیف وسیعی از سنت‌های دینی را پوشش می‌دهد و اعتقادات آنها را در چارچوب عمل واقعی زندگی دینی بررسی می‌کند. پس از بیان اهداف دین، این کتاب بر ادعای معرفت تمرکز دارد. ادیان قصد ارائه چه نوع دانشی را دارند؟ در چه اصطلاحی کاناپه شده است؟ فدائیان ادعاهای خود را بر دانش از چه منابعی می گیرند؟ آیا این منابع قابل اعتماد هستند؟ این کتاب به‌جای تلاش برای حل و فصل پرسش‌های قدیمی درباره اعتقادات دینی، مجموعه‌ای از معیارها را در اختیار خوانندگان خود قرار می‌دهد که با استفاده از آنها می‌توانند تصمیم‌گیری آگاهانه در مورد مسائل اعتقادی بگیرند.

ترجمه ماشینی: متخصصان مطالعات اسلامی عملاً هیچ علاقه ای به حوزه تأثیرگذار در حال ظهور علوم شناختی دین (CSR) نشان نداده اند. مقاله حاضر با در نظر گرفتن اینکه چگونه می توان از بینش های CSR برای مفهوم سازی مجدد الهیات کلاسیک اسلامی استفاده کرد، به این مشکل می پردازد. این مقاله به تحلیل تعدادی از موضوعات کلامی از جمله جبر و قرآن مجرد می پردازد. با این حال، بر پنج ادعای كلیدی كلامی اسلامی متمركز است، یعنی (1) خدا یك علت اولی است كه جهان را به وجود می آورد. (2) خدا فاقد بدن انسان نما است. (3) می توان مستقل از کتاب مقدس از طریق فطرت و عقل انسان به معرفتی نسبت به خدا دست یافت. (4) خداوند منفعت و ضرر دارد و بدین وسیله انسانها را پاداش و کیفر و آزمایش و برکت می دهد. و (5) نبوت وجود دارد و با معجزات ثابت می شود. در تحلیل مباحث کلامی پیشین، این مقاله از زبان عربی استفاده کرده است.