مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫كتاب اضواء على متشابهات القرآن نوعى كتاب تفسيرى است كه به تفسير آيات متشابه ومشكل قرآن پرداخته است. اين مشكلات ظاهرى آيات از نظر نحوى، بلاغى، علمى، فلسفى ويا بعضاً غرابت لفظى ويا تعارضات ظاهرى با آيات ديگر بوده است. نويسنده كتاب توضيحات خود را در قالب سؤال وجواب ريخته يعنى با بيان اشكال ظاهرى آيه در قالب سؤال در جواب خود به رفع آن اشكال مبادرت نموده است. در اين كتاب سؤالات به ترتيب نظم وتدوين قرآنى (يعنى از سوره حمد تا سوره ناس) مطرح شده كه اين مطلب باعث جامعيت وشمول خاصى براى كتاب شده است. به گونه‏اى كه كتابهايى كه تاكنون در مجازات، مشكلات ومبهمات قرآن نوشته شده‏اند كمتر از اين جامعيت برخوردارند. شيوه كار ما به اين صورت بوده كه ابتدا سؤال وجواب مؤلف كتاب را ترجمه كرده وسپس با مراجعه به تفاسير در مورد جواب سؤال مؤلف تحقيق نموده‏ايم كه بدين صورت يا جواب مؤلف تأييد شده ويا نقد ورد شده است ودر حالت سوم ممكن است وجوه وجوابهاى تفسيرى ديگرى بر نظر مؤلف افزوده شده باشد. البته در تكميل برخى سؤالات نقد وتتميمى را آورده‏ايم كه اين نقد يا با الهام از تفاسير ويا با توجه به قرائنى كه در آيات ديگر وروايات موجود مى‏باشد وبعضاً با اتكا به استدلالهاى عقلى است در قسمت نقد وتكميلى كه از خود افزوده‏ايم همواره جانب امكان واحتمال را گرفته‏ايم وبه صورت قطع آنرا نياورده‏ايم منابع اصلى ما در بررسى جوابها دو تفسير ارزشمند نمونه والميزان مى‏باشد همچنين در تتبع وجوه تفسيرى از نقلهاى موجود در دو تفسير »مجمع البيان« و»تبيان« بيشتر استفاده شده است. سعى شد در درجه اوّل از تفسير قرآن به قرآن نهايت استفاده شود وروايات پيامبر وائمه نيز در تحكيم وتأييد تفسير به كار رفته‏اند علاوه بر اصل ياد شده بر اصول زير نظر بوده است. 1) اصل عدم ترادف در قرآن. 2) اصل تضمين كه در عين ايجاز مشكلات تفسيرى فراوانى را حل مى‏كند. 3) اصل عدم پذيرش، رعايت فواصل در آيات به اين معنا كه خداوند تنها حفظ سجع وآهنگين بودن آيات را مد نظر نداشته است. 4) اصل عدم پذيرش، حروف زائد در قرآن زيرا هر حرفى در بيان معنى خاص خود است. آيات قرآنى با شماره سوره وآيه آورده شده‏اند براى ترجمه آيات از ترجمه آيت اللَّه ناصر مكارم شيرازى استفاده شده است. اشعارى نيز كه در متن جواب كتاب به عنوان سند آمده‏اند ترجمه شده‏اند. گرچه از محاسن كتاب جامعيت آن از اين نظر كه از همه جاى قرآن سؤالاتى مطرح شده به ميان آمد اما جرح واشكالى كه مى‏توان بر كتاب وارد كرد به قرار زير است. 1) وجود سؤالات تكرارى، 2) آوردن بعضاً سؤالاتى با درجه اهميّت كمتر كه مى‏توانست سؤالات مهمتر وارد شود، 3) عدم دقت ايشان در گزينش برخى نقلهاى تاريخى به طورى كه مى‏توانست نقلهاى قوى‏ترى را بياورد.

‫مسئله اساسی در این پژوهش یافتن راه صحیح تربیت کودک است. برای پاسخ به این مسئله با تتبع در آیات و روایات معصومین(ع) مشخص شد که آنها ما را به پیروی از شیوه‌های الگوهای مطمئن در عرصه گفتار و عمل فراخوانده‌اند. در پژوهش حاضر شیوه‌های این الگوهای حسنه از آیات و روایات استخراج و استنباط شده است. تربیت کودک در سیره و کلام آن بزرگواران در سه مرحله هفت ساله سیادت، اطاعت و وزارت بیان شده است. اساس کار ما بررسی ویژگی‌ها، اصول و شیوه‌های دو مرحله نخست در ابعاد دینی، اخلاقی، جسمی، جنسی و اجتماعی است. در این راستا پس از تبیین مختصری از تاثیرمتقابل دو عامل وراثت و محیط در تربیت به مراحل تربیت و ویژگی‌های بارز کودک در دو مرحله نخست پرداخته‌ایم. در بررسی‌های انجام شده مشخص شد که از ویژگی‌های بارز کودک در مرحله نخست فعالیت و فرماندهی است و از ویژگی‌های بارز او در مرحله دوم مسئولیت‌پذیری و تادیب است. از آنجا که شیوه‌های الگوها بر پایه اصولی کلی است که از ویژگی‌های عمومی آدمی متبادر شده‌اند، به چند اصل کلی متناسب با دو مرحله نخست همچون عزت، آراستگی، فضل، عدل و... نیز پرداخته شده است. مبحث اصلی ما بررسی شیوه‌های تربیت کودک در ابعاد مختلف است. این شیوه‌ها در هر بعد تربیتی پس از بیان میزان رشد کودک در فهم مفاهیم اساسی مربوط به آن بعد حتی الامکان به تفکیک هر مرحله بررسی شده است. در بعد دینی به کار بستن شیوه‌هایی چون زمینه‌سازی، تزیین کلام و... ما را در ایجاد رفتار متکی به ضوابط مذهب در کودک یاری می‌رساند. در بعد اخلاقی با بهره‌گیری از شیوه‌هایی چون شیوه الگویی، تغافل، تلقین و... مفاهیم اخلاقی پسندیده را در کودک باید به صورت زیر بنایی درآورد. شیوه‌های بعد جسمی در راستای سلامت و ورزیدگی تن او زمینه ساز رشد و کمال معنوی اوست. در بعد جنسی با تامین نیازهای روحی و روانی کودک و پرورش حیاء و عفاف در او و... در صدد پیشگیری از بیداری نابهنگام غریزه جنسی و تعدیل آن هستیم. شیوه‌های بعد اجتماعی حسن معاشرت و راه‌های برخورد مناسب با چهره‌های مختلف را می‌آموزد. مقصد نهایی و مشترک تربیت کودک در ابعاد مختلف بررسی شده این است که کودک از بدو تولد و حتی قبل از آن به گونه‌ای ساخته شود که همه رفتارهای او جهت‌گیری شده به سوی خداوند باشد. واژگان کلیدی: تربیت، کودک، شیوه، الگو، اصول تربیتی، تربیت دینی، تربیت اخلاقی، تربیت جسمی، تربیت جنسی، تربیت اجتماعی

معناشناسی از جمله علومی است که به شناخت دقیق واژگان و کشف معانی نهفته ی آن ها در متون مختلف می پردازد این دانش در اواسط قرن 19 پا به عرصه گذاشت ظاهراً ماکس مولر و میشل بریال از جمله واضعانِ این دانش بودند معناشناسی هر واژه ای با در نظر گرفتن روابط مفهومی میان واژگان آن متن به دست می آید فرهنگ لغت ها فقط بخش جزئی و منفکی از معنی واژگان را در اختیار پژوهشگران قرار می دهند در نتیجه برای بررسی معنای دقیق واژه مورد نظر (مثلاً ضرب) در قرآن کریم و روابط معناشناختی آن و تبیین جایگاه آن در آیات مختلف به این پژوهش روی آوردیم پژوهش حاضر درصدد است از طریق شناسایی کاربرد تاریخی و توصیفی واژه ضَرَبَ، تطور و توسعه معنایی این واژه را پیش از اسلام و پس از آن تعقیب کند تا به درک هر چه بهتر مفهوم آن نائل آید لذا با اهتمام به کاربردهای «ضَرب» با توجه به بافت آیه، سیاق آیات قبل از آیه ی مورد نظر و فضای آیاتی که بعد از آن آیه قرار می گیرند و سایر عناصر تشکیل دهنده همچون واژگان متقاربه المعنی ، وجوه آن را مشخص کند که نهایتاً به کشف اصول کلی حاکم بر معانی آیات نه تنها مراد ظاهری آیات، با روش توصیفی – تحلیلی دست یابد. واژه ضرب یکی از واژه های قرآنی است که 57 بار به آن اشاره شده است درک معانی مختلف آن منوط به بافتی است که در آن لحاظ شده است. حاصل بررسی و تحلیل معناشناسی در این پژوهش نشان داد که سیر معنایی این واژه با توجه به بافت معنایی آیاتِ قرآن، معانی متعددی چون زدن، سفرکردن (به قصد تجارت یا جهاد و جنگ)، پایکوبی، رویگردانی، مَثَل زدن برای بیان و توصیف و... دارد همچنین همه روابط معنایی بررسی شدند از جمله رابطه ترادف این واژه با کلماتی مانند وکز، اقتتال و ... و همنشینی آن با ترکیب ضرب...مثلاً یا ضرب فی الأرض و سایر روابط نیز مورد بررسی قرار گرفت که همه این ها تأثیر شگرفی در مشخص کردن معنای آیات داشت.

---