مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫اين پاياننامه روايات تفسيرى امام صادق(ع) ذيل آيات 91 تا پايان از سوره اعراف و آيات 1 تا 39 از سوره انفال را گردآورى و نقد كرده است. مطالب آن در سه فصل آمده است. فصل اول با عنوان كليات به تعريف موضوع و بيان روش تحقيق و تعريف مصطلحات دلالى و سندى و معرفى فرقههاى فاسدالاعتقاد اختصاص دارد. در فصل دوم، روايات تفسيرى امام صادق همراه با نقد سندى و دلالى آمده است. در فصل سوم راويان احاديث معرفى شدهاند.

---

‫قرآن براي اخلاق حکومتي رهبران الهي جايگاه ويژه‌اي قائل است. اين پژوهش در شش فصل به اين موضوع پرداخته است. رهبران الهي جلوه‌هاي برتر اخلاق و فضيلت هستند و اخلاق و سياست هم نسبت به هم از ارتباطي ناگسستني برخوردارند؛ از اين رو، در حکومت ديني، اخلاق از جايگاه خاصي برخوردار بوده است. حضرت موسي عليه السلام، طالوت عليه السلام، داوود عليه السلام، سليمان عليه السلام، يوسف و پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم ، از پيامبراني بودند که حکومت داشتند. رهبران الهي الگوهاي اخلاق و فضيلتاند؛ ابراهيم عليه السلام الگوي بندگي و ايمان به خدا، يوسف عليه السلام الگوي پاکي و پاکدامني، داوود عليه السلام الگوي توجه به خدا و سپاسگزاري دائمي، سليمان عليه السلام الگوي زهد، و پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم الگوي اتحاد و همگرايي بود. اهداف رهبران الهي عبارت است از: دعوت به توحيد، معاد، عبوديت خداوند، تعليم کتاب و حکمت، اجراي عدالت. همچنين هدف آنها، آزادي انسان‌ها از انواع اسارت است. آنها با هر ظلم و فسادي در جامعه مبارزه مي‌کنند و مهم‌ترين ويژگي آنها خداخواهي و اخلاص است. رهبران الهي امانتدار مردماند، با مردم همراهي و همدردي مي‌کنند، به مردم خدمت رساني مي‌کنند، متواضعاند، شرح صدر دارند و در مسير تعليم و تربيت مردم تلاش مي‌کنند. آنها کارگزاران حکومتي را به تقوا، رعايت عدالت، احساس تعهد و مسئوليت، و زهد و ساده زيستي دعوت ميکنند. همچنين بر کارگزاران نظارت دارند و آنها را بر اساس معيارهاي اخلاقي انتخاب مي‌کنند. با کارگزاران رفق و مدارا دارند و با کارگزاران متخلف و مفسد برخورد مي‌کنند. رهبران الهي در برخورد با مخالفان، صبر و استقامت دارند و در اصول، صراحت و قاطعيت دارند و سازش ناپذيرند. در عين حال، براي هدايت و جذب مخالفان تلاش مي‌کنند. آنها بدي‌ها را با خوبي پاسخ مي‌دهند؛ در عين حالي که شجاع اند و از غير خدا ترس ندارند. از ارتباط رهبران الهي با مخالفان و چگونگي برخورد و تعامل و رفتار آنان با مخالفان، مي‌توان به موارد يادشده پي برد.

‫امتحان الهى آدمى عبارت از زمينه سازى براى تكامل اوست. اين موضوع در اين پايان نامه و تحت اين عنوان ها بررسى شده است: انسان و خصوصيات او، امتحان و حكمت آن، عموميت امتحان، دامنه امتحان، حاصل امتحان و ملاكهاى سنجش.

‫در اين پاياننامه، ابتدا شرحى مختصر از زندگانى مولانا آمدهاست، آنگاه آثار برجستهاى كه درباره مولانا و مثنوى نوشته شده، معرفى شدهاند؛ سپس مفاهيم لغوى و اصطلاحى تأويل و تفسير، مرز ميان تأويل و تفسير، علوم لازم براى تفسير و اين كه چه كسانى به تأويل قرآن علم دارند، بررسى شدهاند؛ و ضمن بررسى تأويلات گروههاى سهگانه شيعه، صوفيه و اخوانالصفا شرايط تأويل در نزد مولانا بيان شدهاست. مبحث اصلى پاياننامه را تأويل و تفسير آيات تشكيل مىدهد. ابتدا آيات قرآن تفسير، آنگاه ديدگاه مولانا درباره آنها بيان شدهاست."