مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

در برهان الحادی اختفای الهی اعتقاد بر این است که قصور عمدی خداوند در ارائه شواهد اطمینان­بخش سبب شده تا برخی جست­وجوگران صادقِ او در وضعیت ناباوری منطقی قرار گیرند. از نظر شلنبرگ این مسئله شاهدِ نقضی بر عشق مطلق خداوند بوده و در ادامه از نبود چنین صفتی، نبود آن ذات را نتیجه می­گیرد. از نظر او تجارب دینی اطمینان­بخش و ارائه شواهد تجربی بیشتر می­تواند مانع از بروز چنین وضعیتی شود، اما ملاصدرا در حکمت متعالیه خود با تحلیل ویژگی­های وجود و ماهیت و در نهایت طرح برهان صدیقین معتقد است خداوند وجود است و نه موجود و با توجه به رابطۀ علّی وجود و موجود، همه موجودات از مظاهر وجود هستند. تحلیل احکام سلبی وجود نظیر غیر نداشتن، ­ثانی ­نداشتن، ماهیت نداشتن، ضد و مثل نداشتن و برخی احکام ایجابی نظیر بساطت، بی­حدی و مفهوم بودن وجود، می­تواند پرده از راز اختفای الهی بر دارد. از این­رو، برخلاف دیدگاه اصالت ماهیتی شلنبرگ، انسان­ها با کثرت شواهد و مظاهر وجود خداوند مواجه بوده و طرح براهینی نظیر برهان اختفاء ناشی از عدم شناختِ درست ویژگی­های خداوند و بالتبع انتظارات نادرست معرفتی نسبت به اوست. از مزایای دیدگاه صدرا می­توان به تبیین ظهور الهی در عین بطون او، استفاده از مبانی بدیهی و عقلی، تطابق با الهیات سنتی ادیان، ارائه تصویری مناسب از رابطه خدا و جهان، اصلاح و تعدیل انتظارات معرفتی انسان­ها از خداوند و سهولت فهم اشاره کرد. در این نوشتار سعی شده تا دو تقریر قیاسی بدیع مبتنی بر دیدگاه­های صدرا ارائه شود تا مبتنی بر نتایج آنها، اشتباهات معرفتی دیدگاه شلنبرگ آشکار گردد.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.

دوره هفت جلدی «درس گفتار حکمت» از بهترین شروح فارسی شرح منظومه سبزواری، اثر آیة الله منتظری.