مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

عنوان :

نحوه ی ارتباط عمل و نظر در حکمت مشاء و اشراق

نویسنده:

صبا چزانی شراهی؛ استاد راهنما: سعید انواری؛ استاد مشاور: قاسم پورحسن درزی

نوع منبع :

رساله تحصیلی

کلیدواژه‌های اصلی :

حکمت اشراق the School of Illumination , فلسفه اسلامی , فلسفه مشاء , عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی) , عقل عملی (وابسته اخص قوه عامله (فلسفه سیاسی)Alʿaql al-ʿamalī(practical intellect)

چکیده :

در تحقیق حاضر به برّرسی رابطه ی دو بُعد وجودی انسان یعنی عقل نظری و عقل عملی پرداخته می-شود؛ بدون شک این مبحث را می‌توان یکی از مهم‌ترین مباحث فلسفی و معرفت‌شناختی دانست؛ که از دیرباز مورد توجه فیلسوفان بوده است.انسان از طریق عقل نظري به کسب معرفت و علم اقدام نموده و با كسب بصيرت، حقايق عالم را خواهد یافت؛ در ادامه ی مسیر به كمك عقل عملي، به اصلاح امور زندگي خود و روابط اجتماعی اش پرداخته و به آن سامان می بخشد. همين تنظيم حالات شخصی و اجتماعی و تزکیه و تهذیب نفس که از طریق عقل عملی میسر می شود، زمينه ساز شناخت و معرفت عالی شده و انسان را به سوی مراتب بالای کمال هدایت می کند.ارسطو دانش را به سه قسمِ نظری، عملی و تولیدی دسته بندی می کند. وی اصالت را با علوم نظری می¬داند؛ زیرا معرفت را دارای ارزش لذاته دانسته؛ و اهمیّت معرفت از منظر وی تا جایی است که نیکبختی را عبارت از «زندگی وقف نظر» می¬داند. وی برای علوم عملی ارزش چندانی قائل نیست زیرا هدف از آن منفعت بردن در زندگی است و لذاته دارای ارزش نمی باشد.از طرف دیگر، ابن سینا، نفس انسان را جوهر بسیطی می داند که دارای دو جنبه است؛ یکی متوجه عالم بالا و مجردات است، که «عقل نظری» نامیده می شود و دیگری متوجه عالم ماده به نامِ «عقل عملی» است. وی این دو جنبه را به اشتراک لفظ عقل می نامد. به نظر می رسد این نام گذاری ابن سینا به جهت تعلیم نوآموزانی است که آشنایی زیادی با مابعدالطبیعه ندارند. وی هدف از هر دوی این قوا را تکمیل نفس انسان می داند. که رابطه ای دوطرفه و یا دیالکتیکی میانشان وجود دارد و هر یک سبب تقویت دیگری می شوند.سهروردی برای دانش نظری صرف ارزش قائل نیست؛ بلکه وی اتحاد عمل و نظر را الزامی دانسته و حکیم متأله را کسی می داند که به علم و عمل آراسته شده باشد. رابطه ی عمل و نظر در نزد وی دیالکتیکی و دو جانبه معرفی می شود؛ که هر یک بدون دیگری بی معنا خواهد بود.هم چنین نحوه ی ارتباط عمل و نظر به نحو عام در فلسفه، نحوه ی تأثیر نظر بر عمل اخلاقی و نحوه ی ارتباط عمل و نظر از نگاه قرآن کریم نیز از مطالب اصلی فصل های این رساله به شمار می آیند.لازم به ذکر است روشی که در این تحقیق به کار رفته، روش تحلیل متنی است.

مشخصات اثر

عنوان :

مجموعه آثار استاد شهید مطهری (جلد چهارم از بخش فلسفه) فلسفه ابن سینا (2) ادامه درسهای الهیات "شفا"

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب) , کتابخانه عمومی

مشخصات اثر

عنوان :

سخنرانی حکمت خاقانیه – اثری بدیع در فلسفه اسلامی

سخنران:

غلامحسین ابراهیمی دینانی

نوع منبع :

سخنرانی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

مشخصات اثر

عنوان :

مثل ارسطو فکر کن، مثل شکسپیر بنویس [کتاب عربی]

نویسنده:

بيتر كيف؛ ترجمه: فاطمه غنیم

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

مشخصات اثر

عنوان :

شرح اشارات و تنبیهات

نویسنده:

رضا محمدزاده

نوع منبع :

کتاب , درس گفتار،جزوه وتقریرات , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

مشخصات اثر

عنوان :

ربط حادث به قدیم از دیدگاه ابن سینا و سهروردی، با تکیه بر آثار تمثیلی سهروردی

نویسنده:

اسفندیار غلامی

نوع منبع :

رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

ایرانداک,

کلیدواژه‌های اصلی :

حادث , آفرینش (اِبداع) , نفس ناطقه , برهان وجوب و امکان , معارف اسلامی , حکمت اشراق the School of Illumination , فلسفه مشاء , فلسفه بوعلی , مزاج , نور (حکمت اشراق) , نور(اسماء اول، عرفان نظری) , هنر و علوم انسانی , ابن سینا، حسین بن عبدالله , سهروردی، یحیی بن حبش , هنر و علوم انسانی , تمثیل (فلسفه) , هنر و علوم انسانی , ابن سینا، حسین بن عبدالله , ابن سینا، حسین بن عبدالله , ابن‌ سینا، حسین‌بن عبدالله , تمثیل (فلسفه) , سهروردی، یحیی‌بن حبش , هیولی (فلسفه) , هنر و علوم انسانی , سهروردی، یحیی‌بن حبش , هیولی (فلسفه) , اشراق (فلسفه)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

نظام آفرینش ازدیدگاه فلسفه ی مشاء،برمبنای عقول ده گانه است وآنها معتقدند که این عقول واسطهآفرینش سایر موجودات جهان هستند.سپس آنها به اصل سنخیت یافتن میان علت ومعلول تاکیدمیکنند.ومیگویندکه ازموجودبسیط تنها یک معلول صادر میشود. که منظورازآن عقل اول است وسپس باوجودجهاتی که درعقل اول است عقل دوم وفلک اول به وجود می آیندوبه همین ترتیب سایرعقول وسایرافلاک به وجودمی آیند تانوبت به عقل دهم وفلک نهم می رسدکه ازعقل دهم که نام دیگرآن عقل فعال است عقل وفلکی دیگرصادر نمیشودبلکه صوراجسام عناصرازعقل فعال به وجود می آیند ودر تحقق هیولای مشترک عناصرسه عامل عقل فعال،اجرام آسمانی(افلاک)وصور عناصر دخالت دارند.وپس ازپیدایش عناصرچهارگانه، سایرموجودات عالم کون وفساداز جمله انسان به وجود می آیند. ابن سینا وجودنفس رادرانسان اثبات کرده وحدوث آن را جسمانی می داند.لیکن نظام آفرینش ازدیدگاه سهروردی برمبنای انوارطولیه وعرضیه واشراقات ومشاهدات میان آن ها صورت می پذیرد.واین امربراساس تباین میان موجودات وسنخیت بین علت ومعلول است.سپس سهروردی پیدایش کثرت درعالم رابه واسطه ی نوردوم (صادراول) می داند.وهمین طور بروجود ارباب انواع ومثل عقلانی ونوری تاکیدکرده است ووجوداین انواررادلیل وجودانواع کثیرموجودات مادی می داند ومی گویداین رب النوع ها به مدیریت وهدایت انواع خود میپردازند.سهروردی براساس قاعده ی امکان اشرف ترتیب وجودی موجودات راتبیین می کند که بعدازخلقت موجودات عالی وعالم انوار، نوبت به پیدایش عالم ماده وعناصرمادیمی رسد که ازعناصرچهارگانه ی آب وآتش وهواوخاک، سایر موجودات ازجمله انسان ازاین عناصربه وجود می آیند. اودرآخربه چگونگی حدوث نفوس بشری پرداخته وآنهارا جسمانی الحدوث دانسته است.

مشخصات اثر