مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب حاضر داراي سه بخش است و هر بخش داراي سه فصل. رسالت بخش يکم؛ آنست که مفاهيم و کليات را روشنايي بخشد و البته در همان بحث اول بر مکتب تفکيک طعني ناصحانه زده و ضرورت حکمت داني و فلسفه ورزي در فهم دين را بيشتر آشکار سازد. در بخش دوم ساختار و ساختمان معرفت تشريح شده است. بخش سوم به يکي از نقاط بحث‌انگيز معرفت‌شناسي مي‌پردازد تا شايد برخي خطاهاي عالمان مغرب زمين در مبحث سنجه صدق و معيار مطابقت برملا گردد.

تحلیلی فلسفی و تجربی از مسأله ادراک و کیفیت آن است. در این نوشتار ابتدا به بحث در مورد دیدگاه فلسفه حکمت متعالیه در مورد ماهیت ادراک حسی و ارتباط آن با ادراک عقلی پرداخته شده و پس از آن از منظری فیزیولوژیکی به این مسأله نگریسته شده است. نویسنده به روند شکل‌گیری ادراک در فرزند ادمی از ابتدای تولد و بعد از آن اشاره نموده و فرآیند شکل‌گیری ادراکات حسی را از مرحله جنینی تا مراحل مختلف رشد در انسان‌ها، مورد بحث و بررسی تجربی قرار داده است. وی در همین زمینه به نقش مغز و سیستم عصبی بدن انسان در فرایند تفکر و ادراک اشاره نموده و ساختار شکل‌گیری ادراک در مغز را بررسی کرده است. سپس از منظری فلسفی به مقوله ادراک به ویژه ادراک حسی نگریسته و دیدگاه ملاصدرا را در این زمینه منعکس کرده است. وی در همین راستا به ارتباط بین نفس و ادراک، وجود ذهنی و نسبت آن با ادراک حسی، حقیقت علم، رابطه ادراک فیزیولوژیک با ادراک فلسفی و رابطه بین نفس با بدن از منظر ملاصدرا پرداخته و تحلیلی از آن بر اساس حرکت جوهری ارایه شده از سوی وی، مطرح نموده است.

کتاب با بحثی درباره حکمت و فلسفه در یونان و تاثیر آن بر جوامع دیگر به ویژه ایران و فرهنگ اسلامی آغاز می‌شود ;سپس مطلبی تحت عنوان "اقامه گفت و گو بین فلسفه اسلامی و فلسفه غربی "مطرح می‌گردد، آن گاه مختصری از احوال و آثار "آیت‌الله مهدی حائری یزدی "معرفی می‌شود و در پی آن متن "تحفه الحکیم "اثر آیت‌الله محمد حسین اصفهانی درج می‌گردد که منظومه‌ای است در باب مقولات فلسفی، از جمله" "تعریف وجود"، "اصالت وجود"، "تکثر وجود"، "قضایا و جهات آن"، "جهات اعتباری"، "حدوث و قدم"، "قوه و فعل و اقسام آن"، "وحدت و کثرت"، "مباحث علت و معلول"، "مباحث جوهر و عرض"، "کم و کیف "و "اثبات واجب‌الوجود ."