مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

فلسفه و تاریخ فلسفه یکی هستند. ما نمی‌توانیم به یکی از این دو فارغ از دیگری بپردازیم. بنابراین، اگر کسی می‌خواهد فهم کافی از مسائل، پرسش‌ها و موضوعات معین در زمینۀ فلسفه داشته باشد، ضروری است که پیشینۀ آن‌ها را بداند. در این میان، کانت مهم‌ترین فیلسوف دوران مدرن و کتاب نقد عقل محض(۱۷۸۷) یکی از مهم‌ترین کتاب‌های فلسفی تاریخ فلسفه تا به امروز است.[۱] کانت چهره‌ای بنیادی در چند قرن گذشته در سنت غربی است. او، به ویژه در نقد عقل محض، دیدگاه‌های پیشگامانش در اوایل دوران مدرن (خردگراها و تجربه‌گراها) را ترکیب کرد و قسمت عمدۀ دستور کار آیندگان در قرون نوزدهم، بیستم و بیست و یکم (ایده‌آلیست‌، پراگماتیست‌، نئو‌کانتی، تحلیلی و قاره‌ای) را تعریف کرد. تا به امرزو، معرفت‌شناسان، فیلسوفان زبان و متافیزیک‌دانان مشغولِ موضوعاتی بوده‌اند که به طور محوناشدنی توسط کانت صورت‌بندی شده‌اند. همچنین حتی زمانی که کانت خود به صورت‌بندی آن‌ها نپرداخته است، منابع مفهومی او، درست به همان اندازه برای روشن‌سازی آن‌ها کفایت می‌کنند. در این زمینه، این عبارت به اُتو لیبمن[۲] نسبت داده شده است که : “هر کس می‌تواند موافق و یا مخالف کانت فلسفه‌ورزی کند، اما هیچ‌کس نمی‌تواند بدون در نظر گرفتن کانت فلسفه‌ورزی کند.”[۳] از این رو لزوم ارائۀ راهنمایی به علاقه‌مندان فلسفه به منظور خوانش این کتاب، به خصوص برای افرادی که از طریق دوره‌های دانشگاهی و آکادمیک نمی‌توانند به چنین امکانی دست یابند، ضروری به نظر می‌رسد. این جلسات به تدریس برخی از مباحث مهم کتاب نقد عقل محض، به عنوان راهنمایی مقدماتی، به منظور فهم بهتر متن این کتاب به هنگام مطالعه اختصاص دارد. لازم به ذکر است که دورۀ اول درس‌گفتار حاضر، با تغییراتی، در طی شش جلسه برای دانشجویان کارشناسی ارشد فلسفه علم دانشگاه اصفهان در ذیل درس فلسفۀ غرب نیمسال دوم ۱۳۹۷ و همچنین در هشت جلسه، در تابستان و پاییز سال ۱۳۹۸ در خانۀ حکمت اصفهان برگزار شده است. مهم‌ترین موضوعات مورد بحث در این درس‌گفتار: ۱) درآمد: چرا کانت؟ چرا نقد عقل محض؟؛ ۲) مفاهیم ضرورت، کلیت اکید، کلیت تجربی، پیشینی، پسینی، تحلیلی، ترکیبی، شناخت محض، عقل محض و نقد عقل محض، شناخت استعلایی و فلسفه استعلایی؛ ۳) حسیات استعلایی: صور محض شهود تجربی (مکان و زمان)؛ ۴) منطق استعلایی: قوۀ فاهمه و انواع حکم؛ ۵) معقولات دوازده‌گانه و شاکله؛ ۶) علیت، هیوم و کانت؛ ۷) قوۀ تخیل و متافیزیک تجربه؛ ۸) قوۀ عقل؛

ترجمه ماشینی : فردریش ژاکوبی در عصر طلایی تاریخ روشنفکری اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم جایگاهی بی نظیر داشت. با این وجود، گستره و سبک اندیشه و بیان آن همواره چالش‌های تفسیری را به همراه داشته است که همچنان مانع استقبال او می‌شود. این جلد به معرفی و ارزیابی جایگاه محوری ژاکوبی در تاریخ اندیشه ها می پردازد. این کتاب نقش او را در تسریع پایان روشنگری از طریق نقد عقل، چگونگی شکل‌دهی او به دریافت فلسفه انتقادی کانت و توسعه متعاقب آن ایده‌آلیسم آلمانی، تأثیر او بر توسعه رمانتیسم و مذهب از طریق تأکید بر احساس، و تأثیر او در شکل گیری ظهور اگزیستانسیالیسم. این جلد به عنوان منبع معتبری برای یکی از مهم‌ترین چهره‌های تاریخ روشنفکری مدرن اروپا و در عین حال کمتر مورد توجه قرار گرفته است. همچنین درک ما از فیشته، هگل، کی یرکگور و دیگران را در پرتو تأثیر و تأثیر او بازنمایی می کند.

ترجمه ماشینی: فلسفه برای قرن‌های متمادی در جهان اسلام شکوفا شد و امروزه نیز یکی از ویژگی‌های مهم زندگی فرهنگی است. دایره المعارف زندگینامه فلسفه اسلامی که اکنون در جلد شومیز موجود است، تمام فیلسوفان، متکلمان و عرفای اصلی و بسیاری را که در توسعه آن سهیم بوده اند، پوشش می دهد. این اثر برجسته به روز شده با مدخل هایی در مورد بیش از 300 متفکر و مفاهیم کلیدی در فلسفه اسلامی، شامل جدول زمانی، واژه نامه و کتابشناسی مفصل نیز می شود. ارجاع به انواع تحقیقات نظری که غالباً با فلسفه مرتبط بودند، مانند علوم اسلامی، نحو، کلام، حقوق و روایات، فراتر از فلسفه است. هر مکتب فکری عمده، از فلسفه مشاء کلاسیک گرفته تا عرفان صوفیانه، بازنمایی می‌شود و مدخل‌ها در طول زمان از سال‌های اولیه ایمان تا دوره مدرن را شامل می‌شود. دایره المعارف زندگینامه فلسفه اسلامی با حضور گروهی بین المللی از نویسندگان آسیای جنوب شرقی، شبه قاره هند، خاورمیانه و شمال آفریقا، اروپا و آمریکای شمالی، امکان دسترسی به ایده ها و افرادی را فراهم می کند که تقریباً 1400 سال از سنت فلسفی اسلامی را تشکیل می دهند.