جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
حاشية شرح التجريد
نویسنده:
جلال الدین دواني، محمد بن اسعد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
اين حاشيه سومين حاشيه ملا جلال بر شرح تجريد قوشچي و پاسخهاي تند و صريح وي به اعتراض جناب صدر دشتكي است.حاشيه اول جلاليه به دنبال حاشيه سوم جناب ملا جلال است.اين نسخه در سنه943ق.در شيراز از روي نسخه ملا جلال الدين دواني كتابت شده است. حاول المؤلف في هذه الحاشية التي هي بعناوين: «قوله - أقول» رفع ما أشكل من «شرح تجريد العقائد» لعلاءالدين علي بن محمد القوشچي (879هـ) و أوضح ما أبهم منه، و في بعض أبحاثها شيء من التفصيل، كما اهتم فيه برد بعض الانتقادات التي وجهها مير الشريف الجرجاني (816هـ) علي شرح القوشچي، و كان ألفه باسم السلطان أبي الفتح خليل بهادر خان بن أبي نصر حسن بيك بهادر خان. (موسوي بجنوردي، حسن) [نشريه 11/936]
حاشية الجديدة علي شرح التجريد الجديد
نویسنده:
جلال الدین دواني، محمد بن اسعد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
جلال الدين دواني حاشيه اي بر شرح تجريد جديد قوشچي نوشت معروف به «حاشيه قديمه» و چون صدرالدين دشتكي شيرازي حاشيه اي بر تجريد نوشت جلال الدين بار دوم حاشيه ديگري نوشت معروف به «حاشيه جديده». در اين حاشيه وي با عناوين «قوله قوله» به دفاع از حواشي اي كه قبلا نگاشته است مي پردازد. ملا جلال ابن حاشيه را كه موسوم به حاشيه جديد است در دفاع از آراي خويش بر حاشيه اول كه از جمله حواشي شرح جديد تجريد به حساب مي آيد، نگاشته است. اين نسخه همان حاشيه دوم ملا جلال بر شرح تجريد است كه در آن به ايرادات صدر الدين دشتكي پاسخ داده است. از اين سه حاشيه به «طبقات جلاليه» ياد شده است. آغاز كتاب: بسمله،و لا حول و لا قوة الا بالله العلي العظيم، اللهم اهدنا الصراط المستقيم و جنبنا عن الباطل الذميم.....فانا قد كتبنا في سالف الزمان حواشي علي الشرح الجديد للتجريد ....نبض في بعض اهل البلد عرق العصبية و الحسد فتصدي لايراد الشبهات و المناقشات المشتملة علي المشاكسات فتوجهنا الي دفعها و رفعها و علقنا فيهما رسايل سميناها " تجريدات الغواشي و تشييدات الحواشي" و هي شايعة بين الطلاب ...ثم بعد مدة وقع لي مرض عافني من الاشتغال بشيء من الا شتغال فضلا عن الجدال..... انجام كتاب: كما سيظهر في الطبيعيات فلندفع الايرادات و في دفع الاخير مناقشة لطيفة فتأمل . شرح و حواشي: حاشية حاشية شرح التجريد (-) حاشية الجديدة علي شرح التجريد الجديد = تجريدات الغواشي دشتكي شيرازي، مير صدرالدين محمد (828-903) حاشية الأجد علي شرح تجريد الاعتقاد دواني، محمد بن اسعد (830-908) تجريدات الغواشي و تشييدات الحواشي = حاشية الحاشية الدوانية الاخيرة دشتكي شيرازي، منصور بن صدرالدين محمد (-948)
حاشية القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
جلال الدین دواني، محمد بن اسعد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
در اين حاشيه كه با عناوين « قوله - قوله »‌ مي باشد مطالب يكي از حاشيه ها را نيز در نظر دارد كه با عناوين « قوله في الحاشيه » گاهي گفتگوهائي در آن دارد. بيشتر اين حاشيه توضيحي و در بعضي مطالب رد وايراد مي نمايد . (‌ سيد احمد اشكوري ) از : ؟ در اين حاشيه نسبتاً مفصل كه با عناوين « قوله - قوله » بر متن تجريد و عناوين « قول الشارح » بر شرح شمس الدين اصفهاني مي باشد، توضيح مطالب و رد و ايراد و گفتگو در نظريات خواجه و اصفهاني را در بر دارد ( سيد احمد اشكوري ) علاء‌ الدين علي قوشچي متوفي در 879 شرحي مزجي بر تجريد العقايد خواجه نصير طوسي نگاشته كه در برابر شرح شمس الدين محمود اصفهاني (متوفي 749) شرح جديد نام گرفته و حاشيه هاي بسيار بر آن نگاشته شده است «عبدالحسين حائري». از آن جمله دانشمند جلال الدين دواني بر شرح تجريد قوشچي حاشيه اي بسيار خوب نوشت و بنام سلطان يعقوب بايندري آق قونيلو (883-896) يا برادر او سلطان ابوالفتح خليل بيك (882-883) كرد و ميان دانشجويان، شرح قديم نام گرفت ( همين حاشيه). و فيلسوف صدرالدين محمد دشتكي (828-903) هم حاشيه اي زيبا بر آن شرح نوشته و به سلطان ايلدرم بايزيدخان دوم (886-918) و مولي بن مؤيد ارمغان داد و در آن از دواني خرده گرفت. اين بود كه دواني در رد دشتكي حاشيه جديد را نوشت. بار ديگر دشتكي حاشيه دوم خود را نوشته و در آن فريفتگي هاي دواني و گرايشي كه دانشجويان بسخنان وي دارند و پيشرفتهائي را كه پسر خود او غياث الدين منصور كرده است ياد نمود و آنرا بنام همان بايزيد كرد. باز دواني حاشيه اجد خودرا در رد او نوشت . اين حاشيه ها را طبقات جلاليه و صدريه نامند. پس از مرگ دشتكي پسر او غياث الدين (م 948) بياري پدر برخاسته و حاشيه اي بنام تجريد الغواشي در رد بر دواني نوشت . «محمد تقي دانش پژوه» در نسخه شماره 467 آستان قدس در حاشيه صفحه 191 آمده : من ههنا الي آخر الكتاب ليس في اكثر الحواشي القديمة و تدعي بالملحقات اللارية، و بنا به استظهار فهرستنگار از اين عبارت معلوم مي شود كه تراوش قلم محشي تا اوائل مبحث فلكيات بوده و از آنجا تا آخر نسخه ملحقات لاري (گويا كمال الدين حسين لاري شاگرد دواني) مي باشد. حواشي دواني تا فصل اول از مقصد دوم (=اجسام) بيشتر نيست . كمال لاري كه شاگرد دواني بوده تعليقات استاد را تا مبحث مزاج ادامه داده و تعليقات خود را متمم اثر استاد ساخته . اين متمم در برخي از نسخ و از جمله نسخه برلين، آستان قدس، و دانشگاه، وجود دارد . «عبدالحسين حائري» بر اين حاشيه حواشي بسياري نوشته شده كه برخي از آنها در ايران داراي نسخه است و برخي خير كه عبارت است از: 1- حاشيه جمال الدين محمود بن يعقوب شيرازي (قرن 10) 2- حاشيه قوام الدين حمزه نسابه حسني حسيني شيرازي( قرن 11) 3-حاشيه حيدر بن محمد خوانساري ( 1050ق) « هدية العارفين؛ معجم التراث الكلامي 3/21» 4-حاشيه ميرزا محمد باقر بن ابومحمد معزالدين حسني حسيني رضوي (قرن 11)، ظاهرا نامبرده دو حاشيه بر اين حاشيه نگاشته است. 5- حاشيه ميرزا جان دهلوي باغنوي (994ق) 6- حاشيه كمال الدين حسين بن ميرزا علي مشهور به چلبي (زنده در 996ق). كه يك نسخه از آن در ايران شناخته شده 7- حاشيه سلطان العلماء حسين بن رفيع الدين محمد حسين مرعشي (1094ق) « الذريعه 6/68» 8- حاشيه مولي جلال الدين استرآبادي صدري (قرن 10) 9- حاشيه ملا عبدالغفار بن محمد بن يحيي جيلاني (قرن 11ق) «الذريعه 6/57» 10- حاشيه ملا عبدالله يزدي ( 981ق) 11- حاشيه ميرزا عبدالله بن ميرزا عيسي افندي تبريزي (1130ق) « الذريعه 6/68» 12- حاشيه شاه فتح الله بن حبيب الله شيرازي (997ق) 13- حاشيه مولي عطاء الله گيلاني رودسري بن محمد سعيد ( قرن 11) « الذريعه 6/68 و 116» 14- حاشيه آقا حسين بن جمال الدين محمد خوانساري (1098ق) 15- حاشيه مولي شمسا، شمس الدين محمد گيلاني (قرن 11ق) « الذريعه 6/69» 16- حاشيه مدقق شيرواني، محمد بن حسن (1098ق) 17- حاشيه مير معزالدين بن فخرالدين مشهدي (قرن 11ق) « الذريعه 6/69» 18- حاشيه مير محمد معصوم بن حسين قزويني (1091ق) « الذريعه 6/69» 19- حاشيه قاضي نورالله مرعشي شوشتري (1019ق)، در بحث جواهر است « الذريعه 6/69» 20-حاشيه كمال الدين حسين بن محمد بن فخر بن محمد بن علي لاري (قرن 10ق) 21- حاشيه مير صدرالدين محمد دشتكي شيرازي ( 903ق) 22- حاشية التشكيك از محقق سبزواي، محمد باقر بن محمد مؤمن ( 1017 - 1097ق) ترديد است كه اين حاشيه بر بحث تشكيك شفاست و قسمتي از حاشيه او بر اين كتاب، يا حاشيه او بر بحث تشكيك حاشيه قديم دواني بر شرح تجريد است. 23- حاشيه شريف گيلاني، قاسم بن عزيزالدين (قرن 10) 24- حاشيه ابوالقاسم بن محمد گلپايگاني (1092ق) 25- نقد الحواشي از محمد هادي بن معين الدين شيرازي ( قرن 11) 26- حاشيه عبدالخالق قاضي زاده كرهرودي (قرن 10ق)، در بحث جواهر است. اين رساله را برخي به ميرزاجان باغنوي، برخي از ملا عبدالله يزدي و برخي از قاضي زاده كرهرودي دانسته اند. او نيز حاشيه اي بر الهيات شرح تجريد دارد. «درايتي» در برگ اول كتاب حاشيه بر حاشيه ميرزا جان آمده و معلوم نشد كه چيست. (جعفر اشكوري) هذه النسخة كاملة و بين عبارتها و عبارات النسخة السابقة تفاوت حيث يري التلخيص في السابقة . (انصاري محمد باقر) تعليقات علي كتاب في الحكمة يبدء من بحث المعاد بعناوين «قوله - قال» و النسخة ناقصة الاخر. دومين است و به نام سلطان فارس و عراق . ( محمد تقي دانش پژوه ) حاشيه نخست دواني است با عناوين «قوله-قوله»بر شرح جديد قوشچي(-879ق) بر كتاب «تجريد الاعتقاد»خواجه نصير طوسي. دواني آن را به سلطان يعقوب بايندر آق قويونلو (883-896ق)يا برادرش ابوالفتح خليل بيك ين حسن بيك بهادرخان(882-883ق)تقديم كرده است.اين حاشيه كه به «حاشيه قديم»شناخته مي شود تا اوايل مبحث فلكيات است و شاگردش كمال الدين حسين بن محمد لاري تا اوايل مبحث مزاج(حدود 7برگ)به آن ملحق كرده و به «الملحقات اللاريه» معروف است. آغاز كتاب: آغاز: يا من وفقنا لتجريد الكلام في تقرير عقائد الاسلام...قوله في الحاشية قيل لم يرد به معينا الخ، اقول مراده بالزيادة في الجملة الزيادة بوجه ما و ذلك ليس معني ثالثا كما ظنه... آغاز ملحقات لاريه: قوله و فيه نظر لانه يجوز أن يكون الخ. فيه نظر، لانهما يخرج عن اجبارها بالحركة الدورية و ان لم يخرج بالتاليف. انجام كتاب: انجام (1): و ان كان اشتمالها علي التعسف ظاهرا لانهما يرجعان الغلط في المصنف ره تمت انجام (2): و اخري بمجموع ذلك الثوابت و ما تحته بحركتها الغربية و اخري بمجموع الجوزهر و المايل يحركها بالحركة الشرقية. تمت الحاشية الموسومة بالقديم انجام ملحقات: اعني افناء المتحلل الرطب و ابقاء اليابس ثم استدل عليه بنمط آخر و اطال الكلام فيه علي ما هو دأبه. [مدرسه صدر خواجو ص 68 ؛ آيت الله جليلي 84؛ الذريعة 6/117و 6/116و 4/352 ؛ كشف الظنون تجريد ؛ كتابخانه مجلس شورا 5/126و 5/493 و 32/335 ؛ فهرست كتابخانه آستان قدس ج 1 (حكمت و كلام) ص 38 ش : 113 ؛ دانشگاه تهران 13/3010 و 13/3272 و 8/213 و 9/899 و 3/233و 16/271 و 17/204 ؛ آستانه قم ص 107-108 ؛ مدرسه فيضيه 1/84؛ چهل ستون ص 319 ؛ آستان قدس 1/95 ؛ كتابخانه جمعيت نشر 1111 ؛ مدرسه معمارباشي ص 114 ؛ معجم التراث الكلامي : 3/63 ؛ كتابشناسي تجريد الاعتقاد : 64-68 ؛ کتابخانه جامع گوهرشاد 3/1452 ؛ فهرست آستان قدس 4/80-81 و 11/103-105 ؛ كتابخانه ملي 9/70؛ الهيات تهران ص 523؛ مجلس شورا 5/118-122 و 24/408 و 10/908؛ كشف الظنون : تجريد ؛ ذريعه 6/67-69 ؛ فهرست نسخ عربي برلين ش : 1727-1729؛ دانشگاه تهران 3/232-233 و 13/3069 و 16/347 و 16/480 ؛ كتابخانه آستان قدس ج 1 ش : 112 ؛ كلام و حكمت و ج 4 ش : 503 و 504 ؛ كتابخانه مدرسه آخوند ص 1313 ؛ فيلم دانشگاه 2/190 ؛ آستان قدس 11/101 و104 شماره 1205 ؛ مرعشي 1/104 و 25/88 و 24/81 و 37/180 ؛ دانشگاه بوعلي ص 50؛ کشف الظنون 1/349؛ علامه طباطبايي 2/148 ؛ دانشگاه تهران 3/232 و 16/234 ؛ فهرست آستان قدس رضوي 11/103 ؛ كتابخانه ملي 7/259 ؛ الهيات تهران ص 260 ؛ نشريه 3/420 و 7/541 و 11/200 و 11/503 ؛ عمومي مراغه ص 42 ؛ فهرست الفبائي استان قدس ص196 ؛ شيخ علي حيدر 1/196 و 1/197 و 2/198 و 2/26 ؛ مكتبة اميرالمؤمنين 2/377؛ التراث العربي 2/301-302؛دانشگاه اصفهان 2/426؛ شورا 44/16 ؛ رايانه آستان قدس] شرح و حواشي: حاشية حاشية شرح التجريد (-) حاشية شرح التجريد و الحاشية القديمة للدواني (-) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد (-) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد (-) حاشية حاشية الجلالية علي شرح التجريد (-) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد (-) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد = حاشيه بر حاشيه قديم ملا جلال بر شرح جديد تجريد يزدي، ملاعبدالله بن حسين (-981) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد = حاشيه حاشيه بر حاشيه قديم تجريد ميرزا جان باغنوي، حبيب الله بن عبدالله (-994) حاشية التشكيك علي الحاشية القديمة علي التجريد = التشكيك محقق سبزواري، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) حاشية حاشية التشكيك = التشكيك محقق خوانساري، حسين بن محمد (1016-1099) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد محقق خوانساري، حسين بن محمد (1016-1099) حاشية القديمة علي شرح التجريد الجديد دشتكي شيرازي، مير صدرالدين محمد (828-903) حاشية الجديدة علي شرح التجريد الجديد = تجريدات الغواشي دشتكي شيرازي، مير صدرالدين محمد (828-903) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد شيرواني، محمد بن حسن (1033-1098) حاشية الجديدة علي شرح التجريد الجديد دواني، محمد بن اسعد (830-908) حاشية الأجد علي شرح تجريد الاعتقاد دواني، محمد بن اسعد (830-908) حاشية شرح التجريد الجديد (جواهر) قاضي زاده كرهرودي، عبدالخالق (995-1037) تجريدات الغواشي و تشييدات الحواشي = حاشية الحاشية الدوانية الاخيرة دشتكي شيرازي، منصور بن صدرالدين محمد (-948) تعليقات علي الشرح الجديد للتجريد = النفس و الهيولي دشتكي شيرازي، منصور بن صدرالدين محمد (-948) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد گلپايگاني، ابوالقاسم بن محمد (-1092) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد حسني حسيني، حمزه بن محمد (-11) ملحقات لاري لاري، كمال بن محمد (-10) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد = حاشيه حاشيه شرح جديد تجريد العقائد لاري، كمال بن محمد (-10) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد شيرازي، محمود بن يعقوب (-10) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد شيرازي، شاه فتح الله بن حبيب الله (-997) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد اصفهاني، حسين بن ميرزا علي (-10) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد شريف گيلاني، قاسم بن عزيز الدين (-10) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد استرآبادي، جلال الدين محمد بن زين العابدين (-10) حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد حسني، محمد باقر بن ابومحمد (-11) نقد الحواشي شيرازي، محمد هادي بن معين الدين (-11)
سبع رسائل
عنوان :
نویسنده:
محمد بن‌ اسعد دوانی، اسماعیل‌ بن‌ محمدحسین خواجوئی، محقق: احمد تویسرکانی
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
وضعیت نشر :
تهران: مرکز پژوهشی ميراث مکتوب,
رسالة في إثبات الواجب للدواني ویلیها مناقشة علمیة جادة مع عادل ضاهر
نویسنده:
جلال الدین دوانی, عادل ضاهر؛ تحقیق: محمد أكرم أبو غوش
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
عمان - اردن: دار النور المبین للدراسات والنشر,
رسالة في اثبات الواجب (مخطوط)
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
کلیدواژه‌های اصلی :
رسالة في إثبات الواجب (مخطوط)
نویسنده:
محمد بن أسعد (أحمد) الدَّوَّاني، الباطني، ت 918 هـ/ 1512م
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
کلیدواژه‌های اصلی :
حاشية على شرح رسالة اثبات الواجب للدواني (مخطوط)
نویسنده:
محمد بن حسن بن علي التيمي البكري الشاذلي
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب) , حاشیه،پاورقی وتعلیق
وضعیت نشر :
عربستان: مكتبة الملك عبدالعزيز,
چکیده :
رسالة اثبات الواجب یکی از آثار جال الدین دوانی است و این اثر، حاشیه برآن است که به صورت خطی است.
نهایة الکلام فی حل شبهة «کل کلامی کاذب»
نویسنده:
ملاجلال الدین دوانی,احد فرامرزقراملکی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
تحقیق الزوراء: شرح اثر عرفانی فلسفی علامه دوانی
نویسنده:
کمال بن محمد اللاری؛ تصحیح و تعلیق: سعید رحیمیان
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب) , شرح اثر , حاشیه،پاورقی وتعلیق , ترجمه اثر , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
قم - ایران: آیت اشراق,
چکیده :
رساله زوراء علامه دوانی (حاوی نظریه مهم و اساسی ارجاع علیت فلسفی به تشأن و ظهور) را می‌توان حلقه وصلی بین عرفان نظری و فلسفه دانست. همچنان که واسطه العقد بین «مکتب فلسفی شیراز» و «حکمت متعالیه صدرالمتألهین» به شمار می‌رود که در نهایت به تبیین فلسفی تجلی و ظهور بجای علیت و تهیه پشتوانه نظری نیرومندی برای عرفان مکتب ابن‌عربی ـ در حکمت متعالیه ـ انجامید. این رساله شرح فخرالدین کمال ابن محمدلاری از شاگردان برجسته علامه دوانی و از دست‌پروردگان مکتب فلسفی شیراز بر شرح علامه بر متن زوراء است. نویسنده این کتاب را از «مقدمه، ترجمه رساله الزوراء، تمهید (فی تعریف العلة الحقیقة)، تذکرة و استبصار (فی أن المعلول شأن من شئون العلة)، تبصرة ( فی أن المعلول اعتباری محض)، تشبیه (فی أنه کیف یکون الشیء موجودا باعتبار و معدوم بالاخر)، تنبیه (فی إثبات ذات واحده للوجود (الحق المتعال) و ان ما سواه من شؤونه)، تذکرة أخری (فی اتحاد الممکنات فی المعدومیة) و تنبیه (فی أن زوال المعلول هو ظهور العلة بوجه آخر)» گردآوری کرده است. در مقدمه آمده است: «هر چند مشهورترین قول علامه دوانی در فلسفه و الهیات، مسلک او در باب وجود و ماهیت است که به (ذوق‌التاله) یا (ذوق‌المتألهین) نامبردار شده است اما از آنجا که مهمترین اثر او که مبین حقیقت مسلک وی و به منزله پلی بین فلسفه و عرفان نظری محسوب می‌شود و در اواخر عمر وی نیز به نگارش درآمده همانا رساله زوراست که حاوی نظریه مهم و اساسی ارجاع علیت فلسفی به تشأن و ظهور مطرح در عرفان می‌باشد، می‌توان مهم‌ترین قول وی را نیز همین نظریه دانست.» از دیگر مباحث این کتاب «إزاحة وهم مما سبق و انارة [افادة] فهم فیما یلحق، بسط وطاء (الامتداد الزمانی شأن من شوؤن العلة له احاطة بالجمیع)، تشبیه (فی أن التدریج أنما ینشأ من القصور فی الادراک)، کشف غطاء (فی المسائل الثلاث: احاطه علم الحق بالاشیاء)، تذکرة (فی بیان ظهور حقیقة واحدة بصور مختلفة جزئیة)، تبصرة (فی أن صورة الشیء غیر حقیقته) و تنبیه (وجه الانطباق و الموازاة بین العوالم و مشاهدة الواحد)» است. در این کتاب همچنین به «شک و تحقیق (فی کیفیة تلبس الحقیقة الواحدة بصور مختلفة)، تشبیه‌ (فی تنظیر ما ذکر بالوجود الذهنی)، زیادة کشف (فی أن للحقایق صعودا و نزولا مع النفس، رمز (التمایز و الکثرة بالنفس و فی النفس و إنها عین)، تنبیه (النفس مادة جمیع الصور و کتاب جامع و اسم اعظم محتد لکثراته) و تکلمه (تنظیر النفس الرحمانی بالنفس انسانی و تبیین وحده المبدأ و المرجع) پرداخته شده است. این رساله حاوی بیست فصل و یک خاتمه و وصیت (سفارش) است، فصل‌های این رساله با نام‌های مختلف از جمله تمهید ـ تذکره ‌ـ تبصره ـ تشبیه ـ تنبیه ـ رمز ـ کلمه ـ کشف غطاء ـ بسط وطاء ـ شک و تحقیق ـ زیادة کشف و ازاحة وهم از یکدیگر متمایز شده‌اند. در اینجا خلاصه‌وار به محتوای هر یک از فصول بیست‌گانه اشاره می‌شود: 1 ـ تمهید: در تعریف علت حقیقی شیء و تبیین دو وجه مجعولیت و عدم مجعولیت ماهیت. 2 ـ تذکره و تبصره: در اینکه معلول شیئی از شؤون علت است. 3 ـ تبصره: در اینکه معلول اعتباری محض است. 4 ـ تشبیه: در اینکه چگونه یک چیز به یک اعتبار موجود است و به اعتبار دیگر معدوم و عدم. 5 ـ تنبیه: در اثبات ذات واحد وجود (حق متعال) و اینکه دیگران شؤون و وجوه آن‌اند. 6 ـ تذکره: در اتحاد سنخ ممکنات در معدوم‌بودن. 7 ـ تنبیه: اینکه زوال و معدوم بودن معلول عبارتست از ظهور علت به گونه‌ای دیگر. 8 ـ ازاحه وهم: در اینکه نسبت اول (حق) متعال به ثانی (اولین صادر) اصل و مادر همه نسبت‌هاست بی هیچ مانندی. 9 ـ بسط وطأ: در اینکه امتداد زمانی نیز شأنی از شؤون علت است که به دیگر شؤون (جز مراتب عالیه و مجرد) احاطه دارد. 10 ـ تشبیه: در اینکه تدریج تنها از تنگی و کوتاهی ادراک ناشی می‌شود. 11 ـ کشف غطاء: در بیان سه مسئله: درجه احاطه علم حق به اشیاء ـ نحوه وجود حوادث در ذات آنها ـ نسخ. 12 ـ تذکره: در تبیین نحوه ظهور حقیقتی واحد به صورت‌های مختلف جزئی و کلی بر ابزارهای ادراکی مختلف. 13 ـ تبصره: در اینکه صورت شیء غیر از حقیقت آن است چون حقیقت چه بسا به صورتهای گوناگون در‌آید. 14 ـ تنبیه: در وجه انطباق و موازات بین عوالم، مشاهده واحد در کثرت‌ها و ظهور اعمال و تجسم آنها. 15 ـ شک و تحقیق: در اینکه چگونه حقیقت واحد واجد دو یا چند صورت می‌باشد. 16 ـ تشبیه: در تنظیر مطلب پیشین به وجود ذهنی که در آن جوهر در ذهن به صورت عرض ظاهر می‌شود. 17 ـ زیادتی کشف: در اینکه حقایق همراه با نفس صعود و نزول دارند و اینکه حقیقتی واحد می‌تواند به صورت مادی یا مجرد ظاهر می‌شود. 18 ـ رمز: در اینکه تمایز و کثرت بالنفس و فی النفس است و اینکه عین واحد در اعیان جلوه‌های متعدد در اذهان دارد. 19 ـ تنبیه: در اینکه نفس، ماده جمیع صور و کتاب جامع و اسم اعظم و محل انگیزش کثرت و تعدد است. 20 ـ تکمله: تشبیه نفس رحمانی به نفس انسان و تبیین وحدت مبدأ و مرجع: بر آن اساس.