الإسلام و العقل، اثر محمدجواد مغنيه است كه در آن، ارتباط اسلام و عقل را از منظر كلامى و جدلى، سنجيده و چهار موضوع مهمّ - خدا، نبوت، آخرت و مهدى منتظر (عجل الله
... ه تعالی فرجه الشریف) - را محور بحث قرار داده است.
نویسنده در مقدمهاش كه تاريخ و مكان نگارش آن را مشخص نكرده، يادآور شده است: «در روايتى از حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم آمده است كه اصل دين من، عقل است. دين حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم ، بر سه پايه استوار است: ايمان به خدا، نبوت و روز قيامت و امامت هم از نبوت منشعب مىشود؛
نویسنده، با انتقاد از اباحرايى نوشته است: «در عصر ما انديشهاى رواج دارد كه ظاهرش رحمت، ولى باطنش عذاب است و آن اين مطلب است كه دين عبارت از اصلاح دل است و ديگر هيچ.
نویسنده باآنكه از نظر فقهى و نويسندگى تواناست، ولى در اين اثر از نظر محتوايى همانند كتاب ديگرش «معالم الفلسفة الإسلامية»، گرفتار برخى از داورىهاى عجولانه در باب مسائل فلسفى شده است؛
بیشتر