جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 30
بازخوانی قرآنی مسئله «ضرب زنان» در آیه 34 سوره نساء
نویسنده:
مرجانه فتحی طرقبه ، عباس اسماعیلی زاده ، غلامرضا رئیسیان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ضرب زنان در آیه 34 سوره نساء، یکی از مسائل پرمناقشه در عصر حاضر است که در رایی مشهور و متاثر از روایات سبب‌نزول، به «کتک‌زدن و تنبیه‌بدنی زن ناشزه»؛ یعنی زنی که از همسر خود اطاعت نمی‌کند، تفسیر شده‌است؛ نظر به دشواربودن پذیرش این دیدگاه، برخی حکم ضرب آیه را - علی‌رغم فراعصری‌بودن همه آیات قرآن‌کریم- تاریخمند و مربوط به عصر نزول دانسته‌، و تعدادی نیز در جهت اثبات موارد دیگری به عنوان معنای مراد برای حکم ضرب کوشیده‌اند که این دیدگاه‌ها نیز برخلاف معنای متبادر از سیاق آیه هستند. بنابراین در پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی سامان‌یافته، تلاش‌گردیده، ضمن تاکید بر میزان و معیاربودن خود قرآن‌کریم در فهم آن، با استفسار از این کتاب‌الهی، به بازخوانی این مسئله پرداخته‌شود. براساس نتایج، همسو فعل «اضْرِبُوهُنَّ» در این آیه بر مطلق تنبیه-ونه منحصرا تنبیه‌بدنی- دلالت دارد. بنابراین در صورت بقای علائم ناسازگاری زن، و پس از اعمال دو مرحله تربیتی مذکور در آیه، در جهت حفظ نظام خانواده، سایر روشهای تنبیهی همچون مادی یا عاطفی اجرایی می‌شود. اما در موارد معدودی،به عنوان آخرین راه‌حل، تنبیه بدنی را نیز می‌تواند شامل شود؛ مشروط به اینکه مرد از تاثیر مثبت آن در بازگرداندن رغبت زن به زندگی، اطمینان داشته و این عمل بغی و ستم به زن، محسوب نشود.
صفحات :
از صفحه 117 تا 130
تحلیل انتقادی آراء تفسیری غلام احمد پرویز درباره آیه 34 سوره نساء
نویسنده:
باب الله محمدی نبی کندی ، اصغر طهماسبی بلداجی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
آیه 34 نساء یکی از آیات پرچالش میان مفسران و اندیشه‌وران اسلامی بوده است که گاه آراء مختلف و متعارضی در تفسیر این آیه بیان شده است. این پژوهش به دنبال بررسی آراء تفسیری یکی از قرآنیان شبهه قاره هند به نام غلام احمد پرویز در ارتباط با این آیه است تا صحت و سقم روش و آراء تفسیری ایشان مشخص گردد. بر همین اساس این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی، آراء تفسیری غلام احمد پرویز را ذیل این آیه مبارک بیان داشته و با بررسی تحلیلی نگره های مفسران و ادله تفسیری دیگر، آراء ایشان را مورد مداقّه و واکاوی قرار داده است. از نتیجه پژوهش برمی‎آید که غلام احمد پرویز با اتکاء به منهج قرآنیان در تفسیر آیات و عدم استفاده جامع از قواعد تفسیری، این آیه مبارک را در مجرای اصلی خود تفسیر نکرده است. تفسیرِ «زن و مرد» در این آیه به مردان و زنان جامعه و نه زن و شوهر، تفسیر «قوامیت» به خدمتگزاری مرد، تطبیق انحصاری «حافظات للغیب» به محافظت از جنین و اطلاق «نشوز » به نافرمانی زنان در جامعه و «ضرب» به مجازات دادگاهی از مهم‌ترین آراء ایشان در ذیل این آیه مبارک است. به نظر می رسد با توجه به سیاق آیه، روایات و معنای مفرداتی واژگان به کار رفته در این آیه مبارک، این آراء با نقدی جدی روبه روست.
صفحات :
از صفحه 154 تا 175
آیۀ 34 سورۀ نساء: تفسیر تطبیقی فضل الرحمن و خامنه‌ای
نویسنده:
اسماعیل دانش ، رخسانه دانش
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
آیۀ «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ» (نساء: 3۴) از مهم‌ترین آیات اجتماعی‌‌ــ‌حقوقی در تبیین نقش و مسئولیت زنان و مردان در خانواده است که با ظهور چالش‌های جدید، نیاز به بازنگری در تفسیر آن افزایش‌یافته است. فضل الرحمان، با روش تاریخی‌ــ‌اجتماعی و نظریۀ دوحرکتی، قوامیت را در چارچوب زمانۀ نزول تفسیر می‌کند. خامنه‌ای، با رویکرد اجتهادی و عقلانیت اسلامی، سعی دارد از قوامیت فهم متناسب با شرایط اجتماعی امروز ارائه دهد. هدف این مقاله بررسی مبانی روش‌شناختی این دو اندیشمند در فهم و تفسیر آیۀ 3۴ سوره نساء است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو دانشور، با وجود تفاوت در مبانی و روش‌ها، اتفاق‌نظر دارند که زن و مرد نسبت‌به یکدیگر برتری ذاتی ندارند. اختلاف‌نظرشان این است که فضل الرحمان بر نقش اقتصادی مردان تأکید دارد و بر این باور است که با شرکت زن در تأمین هزینۀ زندگی، برتری مرد کاهش می‌یابد. خامنه‌ای قوامیت را ناشی از تفاوت‌های طبیعی و مکمل بودن زن و مرد می‌داند و اعتقاد دارد که مردان، بدون برتری ذاتی، مسئولیت تأمین معیشت خانواده را بر عهده‌ دارند.
صفحات :
از صفحه 1 تا 22
تحلیلی از الگوی قرآنی ساختار قدرت در خانواده؛ با تأکید بر آیه 34 سوره نساء
نویسنده:
محمد فولادی وندا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
خانواده به‌عنوان یک سازمان کوچک اجتماعی برای پویایی و کارآمدی خود نیازمند ساماندهی و تدبیر امور است. فرزند آوری و استمرار نسل و تربیت و پرورش فرزندان، هدف اصلی تشکیل خانواده در اسلام است که در این زمینه زنان نقش برجسته دارند. این پژوهش با روش اسنادی و با رویکرد توصیفی، تحلیلی و انتقادی، درصدد بررسی و تحلیلی از «الگوی قرآنی ساختار قدرت در خانواده» و جایگاه هر یک از زنان و مردان در آن است. امروزه نقش سنتی زنان در خانواده، به‌عنوان مادران پرتلاش و مربیان موفق در فرزند آوری و فرزند پروری و نیز نقش مردان پرتلاش در جامعه به‌عنوان تنها متولیان تأمین معاش خانواده دچار تغییراتی شده است؛ ازاین‌رو این سؤال مطرح است که در الگو و ساختار قرآنی خانواده در اسلام،‌ این تغییرات چگونه تحلیل و تفسیر می‌شود و امکانی برای فعالیت‌های اجتماعی زنان وجود دارد؟ یافته‌های پژوهش حاکی از این است که در الگوی قرآنی ساختار خانواده، قوّامیّت به معنای حق مدیریت داشتن، محافظت کردن و سرپرست خانواده بودن بر عهده مردان است. قوامیت مردان در خانواده، هرگز به معنای ولایت و صاحب‌اختیار بودن نیست. همچنین قوّامیّت، فقط در رابطه با زوجیّت مطرح بوده، جنس مرد بر جنس زن قوّامیّتی ندارد، قلمروی آن نیز نه جامعه بلکه محدود به امور خانوادگی است؛ بنابراین رسالت و وظیفه اصلی مردان، کار و اشتغال و تأمین نیازهای معیشتی، مادی و معنوی خانواده است. رسالت و وظیفه زنان تدبیر امور خانواده است. زنان به‌عنوان رکن کلیدی خانواده با لحاظ اولویت اول، می‌توانند وارد عرصه فعالیت‌های اجتماعی شوند.
صفحات :
از صفحه 86 تا 117
ارزیابی تأثیر جنسیّت مفسّر در برداشت از متن؛ مطالعه موردی آیه 34 سوره نساء
نویسنده:
فرزاد دهقانی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
هدف: پژوهش حاضر به دنبال امکان‌سنجی برداشت و خوانش مردانه در آیات حوزۀ زن در طول تاریخ بود و مدل مواجهۀ قرآن با جنسیت زن، متناظر با گفتمان پیش از اسلام را به عنوان مبنای سدّ خوانش جنسیتی بازشناسی کرد. روش: پژوهش حاضر با ابزار گردآوری اسنادی- کتابخانه‌ای و روش توصیفی- تحلیلی و سطح تحلیلِ تحلیل محتوا به سرانجام رسیده است. یافته‌ها: بررسی دیدگاه مفسّران از قرن دوم تا چهاردهم، بیانگر تأثیر جنسیت در برداشت از متن و در نتیجه، خوانش مردانه در مطالعۀ موردی بود؛ به طوری که از قرن دوم تا سیزدهم به سبب گفتمان، دوره و بوم مفسّران، خوانشهای برتری جنسیتی مشهود است و در قرن 14 و 15، به سبب تعدیل گفتمانی، برتری جای خود را به تفاوتهای جنسیتی بدون ملاک برتری داده است. نتایج: توجه مفسّر یه این نکته که جنسیت زن در جاهلیت پایین بوده و خداوند مهندسی مخصوص و سبک فراجنسیتی جایگاه جنسیت زن را ارتقا داده است و در منظومۀ دینی و زندگی زناشویی، اقتصادی و سیاسی برای زن، بر خلاف گفتمان موجود، هویت‌سازی کرده است، می‌تواند سد خوانش جنسیتی باشد. برداشت فراجنسیتی از آیۀ 34 نساء بر اساس سیاق، نافی خوانشهای برتری جنسیتی است.
صفحات :
از صفحه 171 تا 200
بازخوانی قرآنی مسئلۀ «قوّامیت مردان بر زنان» در آیۀ ۳۴ سورۀ نساء
نویسنده:
مرجانه فتحی طرقبه ، عباس اسماعیلی زاده ، غلامرضا رئیسیان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مسئلهٔ قوامیت مردان بر زنان در آیهٔ ۳۴ سورۀ نساء ازجمله مباحث قرآنی است که شبهات و سؤالات بسیاری دربارۀ کارآمدی آن مطرح شده است؛ به‌طوری که برخلاف فراعصری و فراتاریخی‌بودن همهٔ آیات قرآن کریم، برخی آن را تاریخمند و مربوط به عصر نزول یا قابل‌تغییر در زمان حال دانسته‌اند. پر واضح است که چنین نگاهی به آیه و لغو و تعطیلی حکم آن در تغایر کامل با ابدی و ازلی‌بودن همهٔ آموزه‌های قرآن‌کریم است. در پژوهش حاضر، با روش توصیفی‌تحلیلی نشان داده شده است که برداشت‌های نادرست قرآن‌پژوهان از این آیه و تفسیر آن به برتری مردان بر زنان درنتیجهٔ حاکم‌کردن روایات سبب‌ نزول بر فهم آیه حاصل شده است. همچنین با استفاده از دیگر آیات، یعنی با معیار قراردادن خود قرآن کریم، این برداشت حاصل شده است که خداوند در این آیه موکداً به مردان دستور می‌دهد به‌علت تفاوت‌های تکوینی و همچنین بیشتربودن اموالشان، که از تفاوت تشریع سهم‌الارث در مردان و زنان حاصل شده، تکیه‌گاه و حامی زنان باشند. به این ترتیب علل مذکور در آیه، تغییرناپذیر و دائمی و درنتیجه، حکم قوامیت نیز تغییرناپذیر، دائمی و کارآمد برای همیشه خواهد بود.
صفحات :
از صفحه 201 تا 228
تحول معنایی «فضل» در آیه 34 سوره نساء در تفاسیر منتخب از قرون 2 تا 15
نویسنده:
مریم قبادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
دامنه معنایی «فضل» و مشتقات آن، به عنوان یکی از واژه های پرکاربرد قرآن کریم که بیش از 90 بار در آیات مختلف به کار رفته بسیار گسترده است. از آن میان، معانی ارائه شده در تفاسیر برای فضل در آیه 34 سوره نساء، خاستگاه طرح پرسش های جدی در این زمینه شده است. در این مقاله، با استفاده از الگوی معناشناسی تاریخی، ضمن بررسی روند تغییرها در حوزه معنایی این واژه از خلال 40 تفسیر از نخستین آثار تفسیری تا دوران معاصر، کوشیده است با مقایسه و تحلیل این اطلاعات و داده ها و تعیین میزان هم گرایی و واگرایی آنها، زمینه یک گونه شناسی انتقادی را فراهم سازد و با تکیه بر قرائنی درون متنی، مانند: معنای لغوی، سیاق و دیگر آیات، زمینه دستیابی به معنای درست این واژه را فراهم آورد. نتیجه بررسی ها نشانگر آن است که کاربست «فضل» در این آیه، بیشتر ناظر به امور مادی و در گرو تلاش و کوشش انسان است و امتیاز ذاتی برای مردان نیست.
صفحات :
از صفحه 227 تا 250
تفسیر تطبیقی علامه طباطبایی و الحبری از نشوز در آیۀ ۳۴ سورۀ نساء
نویسنده:
نگار کریم پور ، محسن بدره
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مفهوم «نشوز» در آیۀ ۳۴ سورۀ نساء یکی از مسائل پربسامد حقوق زن در قرآن است. یکی از نواندیشانی که به این آیه توجه ویژه‌‌ای دارد عزیزة الحبری است. المیزان علامه طباطبایی، یکی از مهم‌ترین کتب تفسیری شیعه، نیز تفسیر این آیه را در بر دارد. این مقاله، با روش تفسیر تطبیقی، به این می‌پردازد که علامه طباطبایی و الحبری چه تفسیری از نشوز در آیۀ یادشده به دست داده‌اند و این تفاسیر چه شباهت و اختلافی با یکدیگر دارند. علامه طباطبایی شخصیت زن را با مرد برابر می‌شمارد و اعتقاد دارد که نمی‌توان نگاه غرض‌ورزانه‌ایی به زن روا داشت؛ بنابراین، تصورات عوامانه دربارۀ ضرب زنان در اندیشۀ وی جایگاهی ندارد. الحبری، بیشتر با تأکید بر روایت پیامبر اکرم (ص)، به نشوز می‌پردازد که حضرت آن را به فاحشۀ مبینه، یعنی زنا، تفسیر می‌کند و در نتیجه، دایرۀ نشوز را بسیار مضیق‌تر می‌نماید.
صفحات :
از صفحه 125 تا 149
تفسیر فمینیستی دینی یهودی و اسلامی از کتب مقدس: آدم، زن و جنسیت [مقاله انگلیسی]
نویسنده:
روث رودد: Ruth Roded
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ترجمه ماشینی: از دهه‌های 1970 و 1980، فمینیست‌های مذهبی یهودی و اسلامی - که از فمینیست‌های یهودی و مسلمان پیشین فاصله داشتند - به تفسیر مجدد روایات و آیات مشکل‌ساز و حتی زن‌ستیزانه در کتاب مقدس عبری و قرآن پرداختند. تحلیل تطبیقی ​​تفسیر فمینیستی آنها از داستان آفرینش، شباهت های قابل توجهی را در هدف، روش و حتی نتایج نشان می دهد. تفسیر مجدد فمینیستی مذهبی از عبارات موازی در کتب مقدس که جنسیت را تعریف می کنند - «او بر شما حکومت خواهد کرد» (پیدایش 3: 16) و «مردان مسئول (قوامون) زنان هستند» (قرآن 4:34) با روش شناسی های نوآورانه و پویا، همراه با پایه گذاری در «سنت» انجام شده است. با این حال، اصطلاح قوامون برای مسلمانان معاصر بسیار برجسته تر از یمشول برای یهودیان است. مفسران فمینیست دینی یهودی و اسلامی به مسائل زبانی، راهبردها، برخی روش ها و استفاده از منابع ثانویه مشابهی پرداخته اند، اما روش شناسی های ابداعی که آنها ایجاد کرده اند متفاوت است. در پایان، من برخی از تفاوت‌های بین مفسران فمینیست یهودی و اسلامی را در رابطه با پیشینه و محیط آنها و همچنین اهمیت داستان خلقت و عبارت جنسیتی برای زندگی آنها برجسته خواهم کرد. من همچنین به برخی نوآوری ها در روش های تفسیری و برخی از پیامدهای تلاش آنها اشاره می کنم.
راهی نو در ترجمه قرآن: نگاهی به زندگی و روش ترجمه لاله بختیار
نویسنده:
زهرا مبلغ
نوع منبع :
مقاله , مدخل مفاهیم(دانشنامه مفاهیم) , مدخل اعلام(دانشنامه اعلام)
منابع دیجیتالی :
  • تعداد رکورد ها : 30