معرفتشناسی، یکی از پایههای اصلی برای شناخت اندیشههای هر شخصی است. اینکه، اندیشمند چگونه به جهان، انسان، جامعه مینگرد و این نگرش، متأثر از چه نوع بینشی است
... ت. معرفتشناسی مردمسالاری دینی، مبتنی بر معرفتشناسی توحیدی بوده که درآن، عقل و وحی از منابع اصلی شناخت میباشند. هستیشناسی مردمسالاری دینی نیز، مبدأ و مقصد همهی موجودات هستی را خداوند میداند. همچنین انسان و جامعه نیز در این نظام، دارای دو بعد تصور میشود: بعد مادی و بعد روحانی، که بعد مادی، به عنوان ابزاری برای رسیدن انسان به بعد معنوی میباشد. لذا، نظام مردمسالار دینی متأثر از همین معرفت، به حکومت، مردم و قانون، مینگرد. در این پژوهش، ما با قراردادن مبانی معرفتشناسی مردمسالاری دینی به عنوان چارچوب نظری، سعی در بررسی معرفتشناسی مردمسالاری دینی، در اندیشهی امام خمینی (ره)، هستیم. لذا سوال ما در این پژوهش ایناستکه، نظام معرفتشناسی مردمسالاری دینی، چه جایگاهی در اندیشهی امام خمینی (ره) دارد؟ در پاسخ به این سوال، بایدگفت که، معرفتشناسی مردمسالاری، در اندیشهی امام خمینی (ره)، متأثر از نوع معرفتی ایشان به انسان، جامعه و هستی میباشد. معرفتشناسی امام خمینی (ره)، متأثر از معرفتتوحیدی بوده، که در آن منبع اصلی شناخت همانند نظام مردمسالار دینی، وحی و عقل است، بنابراین، نوع نگاه امام خمینی (ره)، به حکومت، قانون و مردم، متأثر از این نوع نظام معرفتی میباشد. در اندیشهی امام خمینی (ره)، حکومت به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف عالی در نظر گرفتهمیشود. ایشان، حکومت را متعلق به خداوند دانسته و معتقد استکه، تنها حاکم هستی خدا و کسانی که برگزیدهی او هستند، میباشند. همچنین، در حکومت، باید قوانین الهی پیادهشود و مردم نیز میتوانند با توجه به مقتضیات زمان و مکان شکل حکومت مورد نظر خودرا انتخابکنند. ایشان همچنین، معتقداست که در دوران پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع)، حکومت از جانب خداوند به ایشان اعطا شدهاست، ولی در زمان غیبت، این فقها هستند که، حق مشروع حکومت بدانها سپرده شدهاست. لذا معرفتشناسی مردمسالاری در اندیشهی امام خمینی (ره)، متأثر از معرفتشناسی مردمسالاری دینی میباشد. مبانی معرفتشناسی توحیدی امام خمینی (ره)، نیز در شکلگیری جمهوری اسلامی ایران تأثیر گذاشتهاست و قانون اساسی در این نظام بر اساس معرفتشناسی امام (ره)، بنا نهاده شدهاست.
بیشتر