جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

اثر حاضر شامل 2 کتاب مستقل ولی مرتبط (1-رسالت جهانی پیامبران و 2-برهان رسالت یا تجزیه و تحلیلی از رسالت پیامبر اسلام) است که به ترتیب به تبیین 2 مسأله مهمّ نبوت عامّه و خاصّه (1-مسئولیت جهان‌شمول پیام‌آوران الهی و 2-وجوه گوناکون اعجاز قرآن کریم) می‌پردازد و به صورت استدلالی به برخی از شبهات مطرح، پاسخ می‌دهد.

تحقیقی درباره آموزه «توسل» و مبانی شرعی آن است. نویسنده در این اثر با طرح انواع توسل به تشریح نظر قرآن درباره توسل و رابطه آن با توحید پرداخته است. دلایل گوناگون مخالفان توسل در کتاب مطرح شده و از شرعی بودن آن دفاع شده است. نویسنده برای بررسی اشکالات از روایات مورد قبول اهل‏سنت استفاده کرده است. دیدگاه شریعت اسلامی درباره سوگند خوردن غیرخدا و سوگند دادن خدا به حق اولیا و صالحان مورد بررسی قرار گرفته است.

در واقع این اثر، فصل پنجم کتاب «عقاید اسلامی در پرتو قرآن، حدیث و عقل» است که شامل درس‎های هشتاد‎و‎یک تا یک‎صد از آن کتاب می‌شود و آیت‌الله استادی آن را خلاصه و منتشر نموده است.

در واقع این اثر، فصل دوم کتاب «عقاید اسلامی در پرتو قرآن، حدیث و عقل» است که شامل درس‎های بیست‌و‎یک تا چهل از آن کتاب می‌شود و آیت‌الله استادی آن را خلاصه و منتشر نموده است.

تسليك النفس إلى حظيرة القدس، كتابى است كلامى كه توسط حسن بن يوسف بن مطهر، معروف به علامه حلّى به درخواست فرزندش محمد به نگارش درآمده است. كتاب حاضر به موضوعات ذيل پرداخته است: امور عامّه، تقسيم موجودات، بحث از اقسام موجودات، احكام موجودات، اثبات واجب‌الوجود و صفات او، عدل، نبوت، امامت و معاد. هر يك از اين موضوعات خود مشتمل بر مباحث متعددى است. نویسنده اثر حاضر را به مهم‌ترين مسائل كلامى اختصاص داده و آنها را در قالب‌هاى فلسفى و برهانى مورد بحث و بررسى قرار داده است. اين كتاب بسيار شبيه كتاب «تجريد الاعتقاد» استاد علامه حلّى؛ يعنى خواجه نصيرالدين طوسى است كه خود علاّمه به شرح آن پرداخته و آن را «كشف المراد» نام نهاده است. تفاوتى كه «تسليك النفس» با «تجريد الاعتقاد» دارد بيان ساده و روان آن است و حال آن كه «تجريد الاعتقاد» خواجه از عبارات و متنى صعب و دشوار بهره‌مند است. اما نقطۀ اشتراك استاد و شاگرد در اين دو اثر روش فلسفى و برهانى‌اى است كه در اثبات مسائل كلامى در پيش مى‌گيرند روشى كه نزد متكلمان متأخر مقبوليت يافته است. نسخه‌اى خطى از اين اثر در موزۀ بريتانيا در لندن موجود است. كاتب اين نسخه على بن الحسن بن الرضى الحسينى است كه از كتابت آن در /18صفر716/ق فراغت يافته است. نسخه خطى دوم در كتابخانۀ آيت‌اللّه حكيم در نجف اشرف به شماره 929م نگهدارى مى‌شود. ناسخ اين نسخه ناشناخته است؛ اما تاريخ اتمام استنساخ آن /22صفر722/ق قيد گرديده است. از هر يك از اين دو نسخه خطى، ميكروفيلمى در «مركز احياء التراث الاسلامى» قم موجود است اولى به شمارۀ 1804 و دومى به شمارۀ 689/2. نسخه حاضر در برنامه با تحقيق و پژوهش سركار خانم فاطمه رمضانى در قطع وزيرى با جلد گالينگور در 264 صفحه براى نخستين بار در سال 1426ق توسط انتشارات «مؤسسۀ امام صادق عليه‌السلام» قم، منتشر گرديده است.

تبرک، توسل، بدعت، اثر آیت‌الله جعفر سبحانی (متولد 1308ش)، کتابی است پیرامون سه موضوع مهم «تبرک»، «توسل» و «بدعت» و پاسخ به شبهات مطرح‌شده پیرامون آن‌ها. کتاب دارای سه بخش اصلی است. نویسنده در بخش نخست، با استناد به قرآن و سنت نبوی به اثبات تبرک و انواع آن پرداخته است. وی معتقد است از آیات و احادیث اسلامی استفاده می‌شود که تبرک به آثار پیامبران(ع)، یک رسم رحمانی در میان پیروان شرایع پیشین بوده و پیوسته به آثار آنان تبرک می‌جستند و انتظار رحمت و خیر فراوان از خداوند متعال از طریق این وسایل داشته و آثار انبیا را وسیله‌هایی برای نزول رحمت از جانب خداوند می‌شمردند. در پایان این بخش، دلیل مخالفین تبرک همرا با پاسخ آن، نقل شده است؛ از جمله آنکه تبرک نوعی عبادت است و عبادات توقیفی است. در پاسخ، چنین بیان شده است که اولا تبرک مطلقا خواه در مورد مشروع و خواه در غیر مشروع، از مقوله عبادت به معنی پرستش نیست؛ ثانیا بر فرض که تبرک از مقوله عبادت باشد، ولی در صورتی بدعت شمرده می‌شود که دلیل بالخصوص یا به‌نحو عموم بر مشروعیت آن نباشد؛ آیا این همه آیات و روایات در اثبات مشروعیت آن کافی نیست؟. در بخش دوم، با استناد به نص قرآن و روایات شریف، به اثبات توسل و معرفی انواع توسل پرداخته شده است که عبارتند از: توسل به اسما و صفات خداوند، به قرآن کریم، به اعمال نیک خود انسان، به دعای برادر مؤمن، به دعای پیامبر(ص) در حال حیات و پس از درگذشت ایشان[۳]. این بخش با بیان ادله مخالفین و جواب مستدل به آن‌ها به پایان رسیده است. بخش سوم، به مبحث بدعت اختصاص یافته و در آن، به موضوعاتی همچون ارکان بدعت (افزودن یا کاستن احکام دینی، اشاعه در میان مردم و نبودن دلیل عام یا خاص)، بدعت حقیقی و نسبی، نمونه‌های بدعت و عوامل پیدایش بدعت پرداخته شده است. در انتهای این بخش، روش‌های بنیادین برای پیشگیری از بدعت توضیح داده شده است که عبارتند از: هشدار نسبت به بدعت و بدعت‌گذاران، گزارش از وجود دروغ‌پردازان در میان امت، تصمیم بر نگارش حدیث تاریخی، پیروی از اهل‌بیت(ع) و پی‌ریزی نظام امر به معروف و نهی از منکر

الهیات و معارف اسلامی در صدویک درس، خلاصه یک مجموعه اعتقادی شش جلدی به قلم آیت‌الله جعفر سبحانی (متولد 1308ش) است که توسط رضا استادی تنظیم شده است. در نگارش این کتاب، کمال دقت از نظر ساده‌نویسی و پرهیز از پیچیده‌گویی انجام گرفته که معلمان دینی به‌راحتی بتوانند این کتاب را تدریس نمایند. آن‌گونه که در ابتدای کتاب آمده آیت‌الله سبحانی یک دوره عقاید اسلامی را به‌صورت استدلالی و در سطح عالی در شش جلد تنظیم و منتشر می‌کند. گروهی از علاقه‌مندان درخواست می‌کنند که این کتاب به‌صورت خلاصه و فشرده نیز ارائه شود. ایشان این درخواست را با رضا استادی مدرس حوزه علمیه قم در میان می‌گذارند و کتاب در شش بخش خدا و نظام آفرینش، خدا و صفات جمال و جلال، خدا و پیامبران، خدا و پیامبر اسلام، خدا و امامت، خدا و معاد و هر بخش در بیست درس خلاصه و تنظیم می‌شود‏. در این کتاب کوشش شده است که برای اثبات عقاید اسلامی از روشن‌ترین براهین بهره گرفته شود و از هر نوع برهان پیچیده که برای نوع افراد یقین‌آفرین نیست، پرهیز گردد‏. اولین پرسش مطرح‌شده در کتاب این است که چرا درباره خدا به بحث و بررسی می‌پردازیم؟ بشر در طول تاریخ به وجود صانعی برای جهان اعتقاد داشته و این عقیده از عقاید کهن و راسخ او بوده است و نیز در طول تاریخ مردانی پاک و دور از هرگونه آلودگی را می‌شناسیم، که خود را سفیران و پیامبران الهی معرفی نموده‌اند و در انجام رسالت خود از هر نوع فداکاری و جانبازی دریغ نکرده‌اند؛ تا آنجا که گروهی از آنان جان و زندگی خویش را در راه ارشاد و هدایت مردم از دست داده‌اند‏. کتاب با این عبارت به انتها می‌رسد: در آخرت کیفر و پاداش به اصطلاح معروف وجود ندارد، بلکه انسان است و عمل وی و این عمل به گردن او بسته است و از او جدا نمی‌گردد و هرگونه صحنه‌ای برای او پیش آید، خود وی با کمال اطلاع و آگاهی ساخته و پرداخته است و احدی جز او مسئول عمل او نیست‏. توجه: تعداد دروس ارائه‌شده در این کتاب، صدوبیست‌ویک درس است، ولی در صفحه اول و نیز در شناسنامه کتاب، نام آن چنین درج شده است: «الهیات و معارف اسلامی در صدویک درس»، که قطعا اشتباه است.

خداوند حکیم جهان را بر پایه سبب و مسبب آفریده است. بحث سبب و وسیله برای رفع احتیاجات مردم نه تنها شرک نیست بلکه عین توحید است چون ما از کسی که به او توسل می کنیم و حاجت می خواهیم به او مقام الوهیت که نمی دهیم بلکه این عین فرمایش حق تعالی است که فرمود: وابتغوا الیه الوسیله. این کتاب ارزشمند درباره بحث مهم توسل و مسائل پیرامون آن و پاسخ به شبهات مطرح شده می باشد.