مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب حاضر درباره حکمت‌های نهج‌البلاغه با رویکرد اندیشه سیاسی تربیتی امیر المومنین (ع) مباحثی را تشریح و تنظیم نموده است. در این اثر نخست با عنوان چرا ورشکستگی اخلاقی به تبیین حکمت 359 پرداخته و خودسازی را در پرتو عبرت اندیشی در تشریح حکمت 366 به بحث می‌گذارد. نویسنده در ادامه به آینده‌نگری علوی پرداخته و اهمیت و ضرورت پرهیزگاری را واکاوی نموده و ضرورت حفظ زبان و سکوت کردن را مورد سفارش قرار می‌دهد. در پایان این پژوهش به مسئولیت سنگین دانشمندان در حکمت 479 اشاره کرده و بدترین دوستان و علامت جدایی را در حکمت‌های دیگر موردتوجه قرار می‌دهد. نشان نابخردی در حکمت 364 از سرفصل‌های قابل بیان در این نوشتار می‌باشد.

کتاب حاضر در خصوص حکمت‌های نهج‌البلاغه با رویکرد سیاسی ـ تربیتی علی (علیه‌السلام) مباحثی را تهیه و تدوین نموده است. در این پژوهش ابتدا با عنوان مشارکت با توانگران، زمینه بی‌نیازی افراد دیگر جامعه را آماده کرده و فرق عدل و احسان را بیان کرده و به ثمره احسان اشاره می‌نماید. در ادامه نگارنده سخت‌ترین آزمون را در حکمت 252 بررسی و آثار و نتایج شوم خصومت را به بحث می‌گذارد. در پایان نوشتار مذکور نشانه‌های ستمکار را در حکمت 351 برشمرده و به روزنه‌های امید اشاره و بزرگ‌ترین عیب را موردبررسی قرار می‌دهد. تبریک نوزاد در حکمت 355 از مباحث جالب‌توجه در این مجموعه به شمار می‌رود.

مقالۀ حاضر، در ابتدا جریان‌‌های تکفیری و پیامدهای گسترش آن را به صورت اجمالی بررسی کرده است. در ادامه به بررسی نقش علمای جوامع اسلامی، به‌عنوان منادیان اسلام و مروّجان این آیین صلح و دوستی میان بشریت، پرداخته است و راهکارهایی را، در دو بُعد دینی و فرهنگی، به‌‌منظور عبور جهان اسلام از بحران‌ جریان‌های تکفیری، ارائه داده است. نتیجه‌گیری مقاله آن است که نظر به تلاش دشمنان برای ایجاد اسلام‌هراسی و ترسیم چهره‌ای غیرواقعی از مسلمانان در اذهان عمومی، علمای جوامع اسلامی، می‌توانند نقش مهمی را ایفا کنند. علما، به‌عنوان یکی از متولّیان فعّالیت‌های دینی و فرهنگی، می‌توانند در جلوگیری از ترویج خشونت و افراطی‌گری و مقابله با جریان‌های تکفیری نقش بسزایی داشته باشند. عالمان جهان اسلام می‌توانند زمینۀ لازم را برای رفع سوء‌برداشت‌ها و کاهش نزاع‌های بیهوده ایجاد کنند و نهایتاً بسترهای صلح و امنیت را فراهم سازند.

موضوع سیاست خارجی به‌طور عام و اصول سیاست خارجی به‌طور خاص، در آموزه‌های قرآن کریم قابل پی‌جویی است؛ از این‌رو می‌توان آنچه امروزه در سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی دنبال می‌شود را با آیات قرآن کریم سنجید. در این پژوهش با استفاده از روش‌های تحلیل محتوا و معنی‌شناسی،اصل «حکمت» در اندیشه سیاسی و قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای مبنای تحلیل و تبیین قرار گرفته است.نخست پس از تحلیل اصل حکمت در قرآن و گردآوری مقولات و مؤلفه‌های این اصل، در گام پسین، آنها را با مقولات و نتایج حاصل از بیانات آیت‌الله خامنه‌ای مقایسه کرده، شباهت‌ها، تفاوت‌ها و میزان تناظر آن‌ها سنجیده شده است. بر اساس یافته‌های پژوهش، حکمت قرآنی و حکمت در سیاست خارجی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای جدای از یکدیگر نیستند؛ زیرا کسی که بهره‌ای از حکمت قرآنی داشته باشد، اندیشه او مستحکم می‌شود و چنین کسی در سیاست خارجی بر اساس خِرَد عمل می‌کند نه بر اساس احساسات. همچنین فرد حکیم از نظر قرآن، حقایق عالم را درک می‌کند و به مصالح و منافع آگاه است و مسلماً چنین کسی در سیاست خارجی به منافع و شرایط لازم و بهره‌هایی که باید از رابطه با دنیا گرفت، آگاه است.