مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب «منتهى الآمال فى ذکر تواریخ النبى و الآل» یکى از آثار مرحوم شیخ عباس قمى است که در زمان خود از کتب ارزشمند درباره زندگى چهارده معصوم علیهم‌ السلام بوده و همچنان ارزش خود را حفظ کرده است؛ زیرا مؤلف به تفصیل از زندگى آن بزرگواران سخن گفته و مطالب خود را بر اساس منابع معتبر و فراوان تدوین نموده است. منتهى الآمال از چهارده باب تشکیل شده که هر یک به زندگى یکى از معصومین پرداخته است. هر باب هم فصل‌ هایى دارد که به ترتیب از احوال شخصى، مختصرى از مناقب و فضائل، حوادث خاص مربوط به هر امام، فرزندان و خانواده، روات و اصحاب مى‌ پردازد. چنانکه انتظار مى‌ رود زندگى پیامبر، امیر مؤمنان و بخصوص امام حسین علیهم السلام بخش بیشترى از این کتاب را به خود اختصاص داده است. در جلد حاضر به فضایل و شرح حال پیامبر اکرم (ص)، حضرت فاطمه (س)، امام علی (ع)، امام حسین (ع)، امام حسن (ع)، و اصحاب ایشان پرداخته شده است.

کتاب «مناقب آل أبي طالب عليهم السلام» نوشته محمد بن علی بن شهرآشوب مازندرانی است. مولف در این کتاب از مناقب و فضایل پیامبر اکرم (ص)، ائمه اطهار (ع) و صحابه سخن گفته است. جلد اول با بیان احوال پیامبر صلی الله علیه و آله شروع می گردد و به مباحثی همچون: بشارت به نبوت آن حضرت، تاریخ و احوال پیامبر صلی الله علیه و آله، معجزاتی که از آن حضرت صادر گشته، اسماء و القاب ایشان، معراج آن حضرت می پردازد.

کتاب «موسوعة أهل البیت علیهم السلام» نوشته علی آشور، که به بررسی زندگی چهارده معصوم در بیست جلد می پردازد. جلد اول و دوم این کتاب به موضوع پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص) می پردازد. برخی از عناوین مرتبط با جلد اول شامل: وجوب الاعتقاد بجمیع الانبیا، نسب النبی محمد (ص)، خاتم النبیین، رسائل النبی الاعظم (ص) الی الملوک، مولد النبی و غیره می باشد.

کتاب «سيرة سيّد الأنبياء و المرسلين محمد (ص) جامع المحامد کلّها» نوشته رسول جعفريان است. در این اثر سخن از سیره نبوی، بزرگداشت شعائر الهی و نعمتی است که مسلمانان از آن غافل مانده و یادگاری از آن رحمت هدیه شده به جهانیان است. نویسنده با بکارگیری سبکی نو در بیان سیره پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم اثر خود را آکنده از نکاتی نو و دانسته هایی کرده که بیانگر پژوهشی عمیق است.

آینه در میان آثار عارفان مسلمان نمودی فراوان داشته است. براساس مستندات تاریخی، سابقه استفاده نمادین از آینه، در تبیین مسأله توحید عرفانی، به حضرت علی بن موسی الرضا(ع) می‌رسد. این واژه درآراء و متون منظوم و منثور عرفای اسلامی، برای بیان تجلّی و ظهور حضرت حقّ و توضیح مسأله مهم وحدت وجود به کار رفته است. آینه به عنوان یک نماد عرفانی، در آثار عین‌القضات همدانی و مولوی نیز بسیار مورد توجّه واقع شده است. به‌طور کلی می‌توان کاربرد آینه در آثار این دو عارف را، در سه بخش وجود‌شناسی عرفانی، جهان‌شناسی عرفانی و انسان‌شناسی عرفانی، تحلیل و بررسی کرد. توجه عین‌القضات به آینه، بیشتر برای بیان ناتوانی عقل درشناخت حقّ، وابستگی اشیاء به حقّ، جایگاه انسان کامل و صفت آینگی انسان است؛ اما مولوی به نحو بسیار گسترده‌تری از این مفهوم، بهره برده و نحوه بیان متفاوتی نیز نسبت به عین‌القضات داشته است. او علاوه بر تأکید بر نقش انسان کامل و آینگی او، به مباحثی درحوزه عرفان نظری از اسماء و صفات حق، وحدت وجود و تجلی حقّ در اشیاء، به عوالم وجود نیز اشاره کرده است و از نور و رنگ نیز سخن گفته است که مرتبط با نماد آینه است.

النبى الأعظم من كتاب الغدير جلد اول از مجموعه «سلسلة الغدير الموضوعية» است. در اين مجموعه، كتاب گرانسنگ «الغدير» علامه امينى به نحو موضوعى و با زبان عربى، بازنويسى شده است. جلد اول اين مجموعه به معرفى پيامبر گرامى اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) اختصاص يافته است. نويسنده از مجموعه ارزشمند «الغدير» بخش‌هايى را كه مرتبط با پيامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) بوده گرد آورده است. در مقدمه كتاب، حول پنج مطلب سخن گفته شده است كه عبارتند از: سال پيامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم)، اركان اسلام، سوم پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در كلمات مخالفين، مظلوميت پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) سپس به موضوعات ذيل پرداخته شده است: فضيلت پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)، همسران پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)، استحباب نامگذارى فرزندان به نام پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم)، كلمات و رواياتى كه مستلزم پائين آوردن جايگاه نبوت است، اجتهاد در مقابل نصّ پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، سلسله كذّابين و جاعلان حديث، مجموعه‌اى از احاديث موضوعه درباره فضيلت پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و نيز مناقب خلفاء و معاويه، احاديث موضوعه در موضوع خلافت، جريان رحلت پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و آنچه بر اهل بيت ايشان بعد از آن گذشت، داستان حجةالوداع و جريان غدير خم، روايت اين حديث شريف از ميان صحابه و تابعين، طبقات روات از علماء و نويسندگان كه درباره حديث غدير سخن گفته‌اند، انكار وفات پيامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از سوى عمر، داستان غصب فدك، داستان سقيفه و... موضوع زيارت حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) و توسل به ايشان و كلمات شريفه حضرت از ديگر موضوعاتى است كه در اين كتاب بدان‌ها پرداخته شده است. در قسمت دوم مقدمه كه حول اركان اسلام است، محقق كتاب به اين مساله مى‌پردازد كه چرا ولايت اساس و اصل در اسلام قرار گرفته است و در ادامه بحثى را در اصرار مخالفين بر مخالفت شديد بر اهل بيت (علیهم السلام) و شيعيان آنها، ارائه مى‌كند. در بخش چهارم از مقدمه، به اين مطلب پرداخته شده است كه رسول مكرم اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) در زمان خويش هم مظلوم بودند.