مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

هدف: یکی از مسئله‎های مورد دغدغۀ معلمّان و مربیان این است که چگونه می‎توانند در موقعیت‎های عملی، از آموخته‎های نظری خود (که معمولاً کلّی و ناوابسته به موقعیت هستند) استفاده کرده و بتوانند به درستی تشخیص دهند که به‌صورت خاص، چه باید کنند؟ در میان اندیشنمدان تعلیم و تربیت مدرن، برخی به پیش‎بینیِ یک قلمروی معرفتیِ واسطه میان نظریه‎های کلی و عمل تربیتی یا پیشنهاد مجموعه‎ای از دستورالعمل‎ها برای پیمودن این فاصله پرداخته‎اند و برخی نیز، بعضی از ویژگی‎های شخصیتی معلم را به‌عنوان عامل پل زدن میان نظریه و عمل معرفی نموده‎اند و برخی رویکردها نیز از اساس، توجه اندکی به این چالش داشته‎اند. پژوهش حاضر می‎کوشد با بررسی و تحلیل دیدگاه‎های فیلسوفان مسلمان درباره‎ی پاره‎ای حقایق انسانی مرتبط همانند انواع و مراتب علوم، فعل ارادی انسان و مقدمات آن، عقل عملی و ملکات عملی، به استخراج مهم‎ترین شایستگی‎های مورد نیاز مربی برای گذار از نظریه به عمل تربیتی بپردازد. روش تحقیق: روش استفاده شده در پژوهش، روش تحلیل محتوای کیفی است. یافته‌ها: براساس یافته‎ها، مربی علاوه بر مجموعه‎ای از شناخت‎های کلّی، نیازمند شایستگی‎هایی همانند تجربه‎ی عملی، تروّی (به‌معنای کلّی توانایی تأمل و اندیشه‎ورزی در یک موقعیت عملیِ جزئی)، برخورداری از ملکات اخلاقی و حرفه‎ای مرتبط و همچنین تقواست. آنچه شکاف میان نظر تربیتی (که همیشه از جنس دانش حصولی و غالباً کلّی است) و عمل تربیتی (به‌معنای تشخیص مصداقی در موقعیت عمل) را پر می‎کند، شخصیتی برخوردار از این مجموعه شایستگی‎هاست که توانایی شناساییِ شایسته‎ترین اقدام را داراست.

نوشتار حاضر با الهام از آيه 25 سوره مبارکه حديد، مداري خاص در چارچوب دين ارائه مي‌دهد و ضمن نقد انديشه‌هاي الحادي، به انديشه ناب قرآني مي‌پردازد و نشان مي‌دهد که قرآن کريم به عنوان منشور و نماينده دين کامل، مدار حرکت تربيتي انسان را در سيستمي منظم و متشکل از علم، فطرت، عقل و اعتدال تبيين مي‌نمايد. مدار حرکت تربيتي انسان ششمين لازمه از لوازم شش گانه حرکت نفس بشري است و در ادامه مباحث فرآيند تربيت مطرح شده است.

این اثر گامی نو در جهت ارائه رهنمودهای حکیمانه قرآن و اهل‌بیت علیهم‌السلام بانظمی نوین درباره بهداشت روان سالمندان از منظر قرآن و حدیث که همراه با نکاتی آموزنده از شماری از سالمندان نمونه گرد آمده است. این کتاب از چهارده فصل تشکیل‌شده و به موضوعاتی از قبیل نعمت عمر طولانی، زمینه‌سازی برای موفقیت در سالمندی، برکت‌های عمر طولانی و نیکوکاری، عوامل طولانی شدن عمر، عوامل کوتاه شدن عمر، حقوق سالمند، ترغیب به رعایت حقوق پدر و مادر به‌ویژه در سالخوردگی، بایسته‌های سالمند، ناشایسته‌های سالمند، احکام سالمند، هشدار به سالمند تبه کار، عوامل پیری زودرس، پیامدهای آسیب‌های پیری و فرتوتی، راه نمایی های برخی سالمندان و ... با توجه به آیات و روایات ائمه علیهم‌السلام مطالبی را به سمع و نظر خوانندگان می‌رساند.

کتاب حاضر در خصوص حکمت‌های نهج‌البلاغه با رویکرد سیاسی ـ تربیتی علی (علیه‌السلام) مباحثی را تهیه و تدوین نموده است. در این پژوهش ابتدا با عنوان مشارکت با توانگران، زمینه بی‌نیازی افراد دیگر جامعه را آماده کرده و فرق عدل و احسان را بیان کرده و به ثمره احسان اشاره می‌نماید. در ادامه نگارنده سخت‌ترین آزمون را در حکمت 252 بررسی و آثار و نتایج شوم خصومت را به بحث می‌گذارد. در پایان نوشتار مذکور نشانه‌های ستمکار را در حکمت 351 برشمرده و به روزنه‌های امید اشاره و بزرگ‌ترین عیب را موردبررسی قرار می‌دهد. تبریک نوزاد در حکمت 355 از مباحث جالب‌توجه در این مجموعه به شمار می‌رود.

کتاب حاضر درباره حکمت‌های نهج‌البلاغه با رویکرد اندیشه سیاسی تربیتی امیر المومنین (ع) مباحثی را تشریح و تنظیم نموده است. در این اثر نخست با عنوان چرا ورشکستگی اخلاقی به تبیین حکمت 359 پرداخته و خودسازی را در پرتو عبرت اندیشی در تشریح حکمت 366 به بحث می‌گذارد. نویسنده در ادامه به آینده‌نگری علوی پرداخته و اهمیت و ضرورت پرهیزگاری را واکاوی نموده و ضرورت حفظ زبان و سکوت کردن را مورد سفارش قرار می‌دهد. در پایان این پژوهش به مسئولیت سنگین دانشمندان در حکمت 479 اشاره کرده و بدترین دوستان و علامت جدایی را در حکمت‌های دیگر موردتوجه قرار می‌دهد. نشان نابخردی در حکمت 364 از سرفصل‌های قابل بیان در این نوشتار می‌باشد.