مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

دانش مندان دین، این وارثان پیامبر و نگه بانان اسلام ناب محمدی، در طول تاریخ پرفراز و نشیب اسلام، همواره کوشیده اند تا با تفسیری درست از دین، به روشن گری و هدایت مردم بپردازند. آنان در این راه، زحمات طاقت فرسایی را متحمل شده اند تا این آیین نورانی، دچار تحریفات عالم نمایان نشود.آیه اله شیخ محمدتقی برغانی از جمله عالمان راستین مذهب تشیع بوده که در دوران سیاه و تاریک قاجار، چراغ راه مردم شده و ایتام آل محمد را از فرو افتادن در دام شیخیه و سپس بابیه حفظ نموده است. ایشان ابتدا با شیخ احمد احسایی، بنیان گذار فرقه شیخیه، جلسه مناظره تشکیل داد و پس از خلع سلاح علمی وی، او را تکفیر نمود. هم چنین سیدکاظم رشتی، جانشین احسایی را نیز تکفیر کرد. پس از انشعاب شیخیه به بابیه، این بار این عالم آگاه و هوشیار به مبارزه با این فرقه پرداخت و از تهدید و ارعاب بابیه نهراسید و جان شریفش را در این راه گذاشت و شهید شد.

یکی از آثار و نتایج عقاید خاص شیخیه در مورد باب امام عصر، بسترسازی برای پیدایش فرقه ضاله بابیت، به رهبری علی محمد باب شاگرد سیدکاظم رشتی بود. مهم ترین وجه ارتباط میان شیخیه و بابیه، اعتقاد به رکن رابع و بابیت است. رکن رابع آموزه ای است که از ابداعات فرقة شیخیه بوده و پیش از ایشان به این معنا و مفهوم خاص موردنظر شیخیه، در معارف و عقاید شیعة امامی مطرح نبوده است. رکن رابع در اندیشة شیخیه، عبارت از واسطه ای است که خلق را به حجت خدا و امام غایب رهنمون گشته و بدون تصور رکن رابع، وجود امام را لغو و بیهوده می خوانند. ازاین رو، شیخی ها اصول دین را چهار اصل می دانند. توحید، نبوت، معاد و رکن رابع. این دستگاه فکری خاص شیخیه در مورد رکن رابع، زمینه ساز آفرینش محصولی چون ادعای بابیت علی محمد شیرازی شد.

---

در کتاب حاضر سه فرقه انحرافی شیخیه، بابیه و بهائیت مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌اند. ابتدا در خصوص ضرورت بحث از انحرافات عقیدتی مطالبی ارائه شده و پیشینه فرقه‌شناسی گفته شده است. سپس علل و عوامل پیدایش فرقه‌های انحرافی و همچنین تاریخچه پیدایش فرقه‌های اسلامی بررسی شده است. در ادامه در خصوص شیخ احمد احسائی، شکل‌گیری فرقه شیخیه، سیدکاظم رشتی، عقاید شیخیه (در موضوعات توحید، نبوت، امامت، معاد و ...) و مواردی از این دست به طور مفصل مباحثی ارائه شده است. سپس شیخیه بستر پیدایش دو فرقه بابیه و بهائیت معرفی شده است. علی محمد شیرازی، شکل‌گیری فرقه بابیه، عوامل پیدایش و گسترش جریان بابیت، مناظرات شیرازی، چهره‌های مهم بابی، کتاب بیان و ... در خصوص فرقه بابیه تشریح شده‌اند. در ادامه حسینعلی نوری، شکل‌گیری بهائیه، ادعاهای بهاء، شبهات بهائیت پیرامون الوهیت، مهدویت، معاد و ... بررسی شده است. در ادامه احکام فرقه‌های بابیه و بهائیه با اسلام به صورت تطبیقی مقایسه شده و تناقضات و دروغ‌پردازی‌های این فرقه‌ها و همچنین ارتباط آنها با بیگانگان و استعمارگران گفته شده است. در نهایت فعالیت‌های تشکیلاتی بهائیان در دوران مختلف بررسی شده و کتابشناسی بهائیت ارائه شده است.