جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

از مهم ترین و چالش برانگیزترین مباحث کلامی، مسئلۀ امامت است. استفاده از روش نوین برای اثبات آن، گامی مهم در زمینۀ عقائد اسلامی به‌شمار می‌رود. شهید صدر در اثبات اصل امامت، رویکردی نوآورانه داشته و علاوه‌بر روش‌های سنّتی عقلی و نقلی، از روش حساب احتمالات نیز بهره گرفته است. ایشان برای اثبات امامت امیرالمومنین علی(ع)، سه احتمال برای جانشینی پیامبر(ص) مطرح می‌کند: غفلت، واگذاری به شورا، و تعیین شخصی برای رهبری. شهید صدر با تحلیل این احتمالات، اثبات می‌کند که تنها احتمال قابل پذیرش، تعیین علی بن ابی‌طالب(ع) به عنوان جانشین است. همچنین، در بحث امامت حضرت مهدی(عج)، ایشان با بررسی نمونه‌های تاریخی و پذیرش امامت در سنین کودکی توسط مردم، آن را امری ممکن و قابل قبول می‌داند. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی-تحلیلی، به تبیین و بررسی این روش نوآورانه شهید صدر در اثبات امامت پرداخته و از شبهات دکتر شریعتی که ذیل مسئلۀ امامت به دیدگاه شهید صدر مطرح شده بود، پاسخ داده است. این نقدها بیشتر به‌دلیل فهم ناقص از مطالب شهید صدر بوده؛ زیرا شهید صدر پیش‌تر به برخی از شبهاتی که دکتر شریعتی مطرح کرده، پاسخ داده بودند؛ اما دکتر شریعتی از آن غفلت کرده است

نظریات علمی قضایای عام و تعمیم یافته ای هستند که از تکرار مشاهدات خاص ،عمومیت و تعمیم خود را با استقرا بدست آورده اند.در خصوص این سیر از خاص به عام و تعمیمی که دراستقرا هست رویکردهای مختلفی مطرح شده برخی با رویکرد عقلی این تعمیم را بواسطه قیاس و یک سری قضایای پیشینی عقلی تبیین نموده اند، نماینده این رویکرد ،منطق ارسطویی است و برخی دیگر با رویکرد تجربی و حسی نگرشهای مختلفی به این تعمیم داشته اند ، دسته ای این تعمیم را به واسطه استقرای گسترده تر و شاملتر یقینی و قابل اعتماد و دسته ای این تعمیم را بر عدم آن ترجیح داده و آن را بشکل مرجوح پذیرفته اند ولی دسته دیگر این تعمیم را غیر منطقی ، و آن را رد کرده اند وتفسیری روانشناختانه به مسئله استقرا داشته آن را عادت ذهن دانسته و هیچ گونه ارزش منطقی برای آن قائل نیستند. شهید صدر با بررسی این رویکرد ها وتدقیق در اشکالات ،برخی از آنها را وارد دانسته، رویکردی مختص به خود ارائه می دهد این رویکرد را "رویکرد ذاتی معرفت" نام می نهد ایشان در این رویکرد در راستای توسعه و نمو معرفت، نتیجه گیری را به دو شکل می داند "توالد موضوعی" و "توالد ذاتی " و بیان می دارد که اشکال منطق ارسطویی در تبیین تعمیم استقرا این است که صرفا با توالد موضوعی نتیجه گیری می کندمی داند درحالی که بخش اعظم نتیجه گیری با توالد ذاتی انجام می گیرد .این نحوه از نتیجه گیری تنها اختصاص به رویکرد مطروحه خودش دارد

((رهبری بر فراز قرون))، پژوهشی است درباره امام مهدی (عج) که طی 8گفتار به چاپ رسیده است .نگارنده در این کتاب با استفاده از روش‌های عقلی، کوشیده است به شبهات و پرسش‌هایی که در خصوص شخصیت حضرت مهدی (عج)، قیام جهانی وی، و غیبت آن حضرت مطرح شده، پاسخ گوید .این نوشتار، ترجمه‌ای است از کتاب ((بحث حول المهدی نوشته شهید سید محمد باقر صدر)) .کتاب با موضوعاتی از این قبیل تدوین شده است :((چگونه برای حضرت مهدی این عمر طولانی امکان‌پذیر است؟))، ((اعجاز و عمر طولانی))، ((اصرار بر رهبری این شخص خاص که نتیجه‌اش تعطیلی قوانین طبیعی است چرا؟)) و ((شایستگی‌های رهبر منتظر چگونه به کمال می‌رسد؟)) .

در این کتاب به بررسى جايگاه تشيع در اسلام، پرداخته شده است.