جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

تاریخ اسلام تألیف علی‌اکبر فیاض، شرح وقايع تاريخ سياسى اسلام از ابتدا تا سقوط بغداد به سال 656 ق و پايان خلافت عباسى،به نحوى بسيار فشرده و در عين حال جامع است كه در شش بخش سامان يافته: بخش اول با عنوان«عربستان»در جغرافيا و تاريخ عربستان و قوم عرب پيش از اسلام است. بخشهاى دوم و سوم با عناوين«پيغمبر در مكه» و «پيغمبر در مدينه»به شرح حوادث زندگى پيامبر و مسلمانان در مكه و مدينه پرداخته و بخش اخير سال شمارانه تنظيم شده است. بخش چهارم مربوط به عصر خلفاى راشدين و بخش پنجم با عنوان«امويان»دربارۀ دو سلسلۀ سفيانى و مروانى و نيز دعوت عباسى و ابو مسلم است. بخش آخر كه عباسيان نام دارد،شرح وقايع خلافت عباسى است در دوره‌هاى مختلف تافروپاشى آن به دست مغول.كتاب در پايان،فهرست‌هايى مشتمل بر نام اشخاص و جاها وقبيله‌ها دارد.

تاریخ دو اقلیت مذهبی یهود و مسیحیت در ایران، پایان‌نامه دکتری محمدعلی تاج‌پور بوده است که وضعیت تاریخی، دینی و معیشتی دو اقلیت یهود و مسیحیت در ایران تا سال 1344ش (با توجه به تاریخ انتشار کتاب) را مورد بررسی قرار داده است. کتاب حاوی دو بخش است: بخش اول، مباحث مبوط به یهودیت را شامل می‌شود. بخش دوم کتاب نیز که از حجم بیشتری نسبت به بخش اول برخوردار است، به وضعیت عیسویان در ایران و دین و اخلاق آن‌ها پرداخته است. نگاه مؤلف توصیفی و تاریخی است. در بعضی از موضوعات، مانند زندگی حضرتی عیسی(ع) و تعالیم وی بیشتر به منابع اسلامی مانند قرآن استناد کرده است و در برخی موارد که مطالب اناجیل با قرآن در تضاد بوده، مؤلف بیشتردیدگاه قرآنی و اسلامی خود را بیان کرده است. کلیت موضوعاتی که مؤلف در قسمت مسیحیت به آن‌ها پرداخته، شامل این موارد است: تعداد عیسویان ایران و نژاد آن‌ها، حدود ارمنستان زندگی و تعالیم حضرت عیسی، کلیسا، وظایف اخلاقی عیسویان، فرقه‌های مسیحیت، رفتار شاه ایران با عیسویان، تعداد تقریبی عیسویان در شهرهای ایران، تعدا ارامنه در آذربایجان شرقی و غربی، سازمان‌های ورزشی و آموزشی ارامنه، وضعیت اقتصادی طبقات مختلف ارامنه، مراکز مذهبی ارامنه، مهاجرت ارامنه و فعالیت‌های سیاسی آنها.

شرح حکم نهج‌البلاغه نوشته شيخ عباس قمى، (متوفى به سال 1359ه.ق) است که به زبان عربى است که شرحى است، بر حکمت‌هاى نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین(ع). مؤلف محترم ضمن ترتيب حکمت‌هاى نهج‌البلاغه براساس حروف الفباء بر هر کدام از آن‌ها، شرحى کوتاه نگاشته است. تبيين لغات مشکل، توضيح مراد از حکمت و آوردن نمونه‌هايى از اشعار براى تبيين مفهوم حکمت از جمله کارهايى است که مؤلف محترم در اين کتاب انجام داده است. وى در اين کتاب حکمت‌هاى نهج‌البلاغه را به ترتيب حروف الفبا ذکر کرده و آن‌ها را به گونه‌اى موجز و مفيد بيان کرده است. گه‌گاه نيز در ضمن شرح به مسائل مهم تاريخى، ادبى و دينى اشاراتى دارد. او در مواضع بسيار، از کتاب‌هاى شرح ابن ابى‌الحديد و ابن ميثم بحرانى بهره جسته، که مصحّح در جاى خود به آن‌ها اشاره کرده است. روش تصحيح کتاب - آن‌گونه که مصحّح ذکر کرده است - استخراج منقولات و مقابله آن‌ها با منابع اصلى از کتاب‌هاى زبان، ادبيات، تاريخ، حديث و دواوين شعرا است. علاوه بر اين ضبط اعلام و ضبط صحيح متون لغوى و شعرى و اضافه نمودن تعليقات لازم در حواشى کتاب، از جمله کارهاى ديگر مصحح است. در پايان کتاب نيز فهرست جامعى از آيات کريمه، ابيات به ترتيب قوافى، امثال فارسى، اعلام اشخاص و اماکن و منابع و مآخذ ذکر شده است.