جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫ازدواج موقت از نظر اسلام، با ازدواج دائم در ارکان و شرايط تفاوتي ندارد و تشريع آن نيز به‌دليل شرايط مختلف افراد جامعه صورت گرفته است. در مورد متعه به دو دسته از آيات و روايات عام نکاح و خاص متعه مي‌توان استدلال نمود. فقهاي شيعه بر خلاف اهل تسنن، لفظ استمتاع را در آيات به‌معناي متعه مي‌دانند که درباره زنان به‌کار رفته، و در عرف زمان پيامبر اسلام( نيز به‌همين معنا بوده است. علاوه بر اين‌که اجماع علماي شيعه و عقل نيز حکم به مشروعيت آن مي‌کند. در مقابل، اهل سنت دلايلي براي انکار متعه بيان نموده‌اند؛ يکي از اين دلايل، استناد به اجماع است؛ اما در پاسخ مي‌گوييم اولاً اجماع، عام نيست، و ثانياً بر خلاف حکم خدا و رسول او بوده، و چنين اجماعي مشروعيت ندارد. دليل ديگر آنان، استناد به آيات نسخ است؛ اما بررسي‌ها نشان مي‌دهد که نزول اين آيات پيش از آيات متعه بوده، و پيامبر و اصحاب به آن عمل مي‌کرده‌اند. رواياتي هم که از سوي اهل سنت براي اثبات نسخ ارايه مي‌شود، داراي اضطراب متن بوده و با مفاد آيات قرآن منافات دارد؛ اين روايات همچنين با کلام عمر که متعه را تحريم نموده نيز در تضاد است؛ همچنين با روايات منقول از اميرالمؤمنين( و نيز با سيره اهل بيت( در تعارض مي‌باشد. علاوه بر اين‌که هيچ فردي حق تحريم حکم خدا را ندارد. اهل سنت اشکالاتي درباره متعه از قبيل منافات آن با هدف اصلي نکاح يعني توالد و تناسل، تحقير و ظلم به زن، مخالفت با کتاب به‌خاطر نداشتن نفقه، و نفرت طبع سالم از آن، بيان کرده‌اند، که با توجه به حکمت بودن توالد و تناسل، الهي بودن متعه و ظلم نبودن آن، وجود ازدواج‌هاي بدون نفقه و رغبت بسياري از افراد به متعه، اين اشکالات مردود است. به‌علاوه، آن‌ها نکاح مسيار و نکاح به نيت طلاق را جايز مي‌دانند که فرق چنداني با متعه ندارد.

دعا برخاسته از اندیشه، دغدغه و سبک ‌زندگی هر فرد است بررسی ادعیۀ حضرت فاطمه زهرا (س) تا حدودی اندیشه‌های وی را برای ما روشن می‌سازد. ادعیۀ گوناگونی از حضرت فاطمه زهرا (س) نقل گردیده که بخشی از آن‌ها در تعقیبات نماز وارد شده است. قدیمی‌ترین منبع این تعقیبات کتاب "فلاح‌السائل و نجاح‌المسائل" سیدبن‌طاووس (م664ق) و سپس"بحارالأنوار" علامه مجلسی (م 1037ق) می‌باشد که تعقیبات نماز ظهر، عصر، مغرب و عشاء حضرت فاطمه زهرا (س) را که از خود حضرت زهرا (س) صادر شده است، بیان کرده‌اند. در این پژوهش با استفاده از روش "تحلیل محتوای مضمونی" که یکی از روش‌های علمی و دقیق است و با آن می‌توان به یک الگوی جامع از درون‌مایۀ کلام معصوم رسید این تعقیبات به صورت کمّی و کیفی مورد بررسی قرار گرفته است. به‌طور کلی این ادعیه شامل چهار جهت‌گیری «خداشناسی»، «انسان‌شناسی»، «فرجام‌شناسی» و «واسطه‌شناسی» می‌شود که از این میان تمام مضامین دعا مورد تحلیل کمّی واقع شده است اما در تحلیل کیفی تنها به بررسی دو مقولۀ «خداشناسی» و «انسان‌شناسی» که پربسامدترین موضوعات هستند، پرداخته می‌شود. نتایج علمی و سنجش آماری مضامین اصلی این ادعیه حاکی از آن است که مقولۀ خداشناسی شامل صفات جلال و جمال خداوند است و مقولۀ انسان‌شناسی شامل موضوعات نیازهای ‌دنیا و توصیف فقر وجودی انسان می‌شود. قالب‌های بیانی تعقیبات نماز حضرت زهرا (س) عبارت است از: «تسبیح»، «تحمید»، «تکبیر»، «تهلیل»، «مناجات» و «دعا». ایشان در قالب‌های بیانی تسبیح، تحمید، تکبیر و تهلیل به توصیف صفات جلال و جمال خداوند پرداخته‌اند و در قالب‌ بیانی مناجات، به بیان صفات جلال و جمال خداوند و فقر و ضعف خود نسبت به خداوند می‌پردازد، در قالب بیانی دعا نیز نیازمندی‌های خود را که در هر یک از مراحل دنیا، هنگام وفات، عالم برزخ، عالم قیامت و عالم بقا دارند از خداوند مسئلت می‌نمایند. بیشترین توجه‌ حضرت فاطمه زهرا (س) در این ادعیه به نیازهای زندگی دنیایی است زیرا که دنیا را محل بهر‌ه‌گیری برای دیگر مراحل زندگی می‌داند. از دیگر نتایج این پژوهش کشف ساختار هندسی ادعیۀ حضرت فاطمه زهرا (س) است که در هر عصری و برای هر انسانی می‌تواند راهگشا باشد.