جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب درباره ولایتی است که اهل بیت علیهم السلام دارند منتها مصنف می نویسد که ولایت تشزیعی ائمه قابل بحث نیست و همه قبول دارند که آنهایند که تشریع می کنند و احکام را به ما نشان می دهند منتها بحث سر این است که آیا آنها ولایت تکوینی هم دارند یا نه؟ ایشان مطالبی بیان می کند و سوالاتی که از ایشان شده است را در قالب سوال و جواب های متعدد در این کتاب پاسخ می دهد.

کتاب مومن الطاق در بخش اول کتاب بحثی درباره مومن الطاق و معنی آن مطرح می شود، در بخش دوم مسند مومن الطاق، در بخش دیگری معارف توحیدی مطرح می شود، در بخش دیگر کتاب معارف امامت و ولایت را می بینیم که بیان می کند، در بخش دیگری از کتاب روایات احکام فقهیه مطرح می شود و طهارت ، صلاه ، صوم و حج و... ذکر می شود. وصایای امام صادق علیه السلام بخش دیگری از کتاب حاضر می باشد، نکاتی از بعضی از سوره های قرآن هم در بخش دیگری از کتاب مطرح می شود. در بخش دیگری از کتاب مناظرات و احتجاجات مومن الطاق را بیان می دارد.

كتاب حاضر شامل دو كتاب «معرفت نبى» و «معرفت امام» است که به بررسی مفاهیم اساسی همچون امامت‌شناسی و نبی‌شناسی بر مبنای آیات و روایات می‌پردازد. اعتقاد به نبی و توجه به جوانی آن طرح تاریخ زندگی ،نام و با دو سیره و رفتارشان در قرآن مجید نمایانگر مهمی واقعیت و حرکت بر مدار و محور نبوت است که تمامی مردمان را به سوی خداوند فرا خوانده اند. از این رو مطالعه در ابعاد مختلف موضوع نبوت از جمله لزوم نبوت ، هدف رسالت ، ویژگیهای پیامبران ، خاتمیت حضرت محمد (ص) و مسئله تداوم رسالت امری حیاتی است که در این کتاب با تکیه بر آیات و روایات و الهام اصلی از خطبه یکم نهج البلاغه به آن پرداخته شده است. بخش نخست این اثر به معانی لغوی و اصطلاحی نبوت، ضرورت و فلسفه وجودی آن، تفاوت رسالت و نبوت، نبوت عام، نبوت خاص، ویژگی های انبیاء و رسولان، ادله نبوت پیامبر اسلام (ص) و اعجاز قرآن اختصاص یافته است. بخش دوم نیز معنای لغوی و اصطلاحی امامت، ولایت تکوینی و تشریعی، شئون امامت، صفات و ویژگی های امامت، عصمت و قدرت و بررسی ابعاد مختلف علمی امامان همراه با معرفی آثار ایشان را شامل می شود. البته نویسنده در ابتدای کتاب معرفت خدا، هدف خلقت، انسان با نبود پیامبر و ارتباط خداشناسی و نبی شناسی را مدنظر قرار داده است و سپس به مباحث معرفت نبی و معرفت امام پرداخته است.

بررسى اسناد و دلالات خبر متواتر و معروف ثقلين به پيوست حديث سفينه به همان مفاد

این نوشتار، گزیده ای از سخنان حضرت آیت الله مصباح یزدی در دفتر مقام معظم رهبری است که در ماه رمضان 1431 ایراد فرمودند. در واقع موضوع این سخنرانی ها درباره خطبه حضرت زهرا می باشد.

از جمله احادیث مشهور میان مسلمانان شیعه و سنی، حدیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله است که در آن اهل بیت خود را به عنوان کشتی نجات (سفینه) امت اسلامی معرفی می نماید. این حدیث به طرق مختلف و تعابیر گوناگون در کتب معتبر حدیثی شیعه وارد شده است. به عنوان نمونه شیخ طوسی در کتاب امالی خود این روایت را از طریق ابوذر غفاری نقل می کند: «...حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَسْوَدِ، عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ، عَنْ حَنَشِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، عَنِ النَّبِيِّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ)، قَالَ: إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي فِيكُمْ كَمَثَلِ سَفِينَةِ نُوحٍ (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، مَنْ دَخَلَهَا نَجَا، وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ».[۱](... ابوذر از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می کند که فرمود: مَثَل اهل بیت من در میان شما مانند کشتی حضرت نوح است، هر کس به این کشتی داخل شود نجات می یابد، و هر کس سوار نشود و از آن دوری و تخلف ورزد غرق و نابود می گردد). این جلد از کتاب درباره این حدیث گرانقدر و پیرامون آن می باشد.

در مقدمه، به بیان این نکته پرداخته شده است که مباحث مربوط به مبحث ولایت در فقه اسلامی، از مهم‌ترین مباحثی شمرده می‌شود که اهتمام ویژه‌ای را در احادیث نبوی و آیات قرآنی، به خود اختصاص داده است؛ به‌گونه‌ای که به‌روشنی و وضوح، نشانه‌ها و علائم ولایت معصوم(ع) را می‌توان در آنها یافت؛ چه اینکه معصوم پیامبر(ص) باشد یا خلیفه و جانشین منصوب از طرف وی. نویسنده پیش از پرداختن به مطالب کتاب، به بحث از امکان علم غیب نزد ائمه اهل‌بیت(ع) پرداخته و علت انکار آن را از سوی سلفی‌ها خاطرنشان شده و اجمالا پاره‌ای از عقاید و تفکرات آنان در زمینه توحید و شرک را به چالش کشیده است. وی سپس از واقعه غدیر خم و اجتماع هزاران نفری مسلمانان در آن روز و در آن شرایط سخت در صحرای میان مکه و مدینه به امر پیامبر(ص)، یاد کرده و آیات مربوط به این واقعه و اکمال دین همراه با شأن نزول و روایاتی را که در ذیل آنها صادر شده تشریح نموده و خاطرنشان کرده که همه اینها بدین منظور بوده که پیامبر(ص) به امر خداوند ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) را به مردم اعلام نماید. نویسنده در بحث تقسیم ولایت می‌نویسد: ولایت به دو قسم تقسیم می‌شود: قسمی از آن متعلق به عالم ملک و ملکوت و تکوین بوده و «ولایت تکوینی» نام دارد و قسمی دیگر، مربوط به وضع تشریعی و عالم تشریع بوده و «ولایت تشریعی» نام گرفته است. بخش اول کتاب، به مباحث مربوط به ولایت تکوینی اختصاص یافته است. نویسنده در ابتدای این بخش، به این نکته اشاره دارد که کسی معتقد نیست که امور عالم، خارج از اراده باری تعالی می‌باشد، بلکه سرچشمه و منشأ تمامی امور، خداوند بوده و کسی این امر را انکار نخواهد کرد جز متکبران و معاندان؛ اما بااین‌حال، امکان این امر نیز وجود دارد که خداوند، بعضی از بندگان خویش را تکریم نموده و برخی از امور را به ایشان تفویض نماید تا در برخی از امور، به قدرت و اذن و اراده او، تصرف نمایند و این همان کرامت اولیاء الله و محبان خداست که در موارد متعددی، در قرآن کریم، بدان اشاره شده است که از جمله آنها عبارتند از: ماجرای انتقال تخت بلقیس توسط عاصف بن برخیا؛ زنده شدن پرندگان به درخواست حضرت ابراهیم(ع)؛ زنده شدن مردگان توسط حضرت عیسی(ع). نویسنده در ادامه، به مباحث مربوط به ولایت تکوینی و پیامدهای سیاسی آن و نیز مشکل معرفت‌شناختی مدرنیته پرداخته و به این سؤال پاسخ داده است که آیا ولایت تکوینی به معنای اعجاز می‌باشد یا نه. قرائت عرفانی ولایت تکوینی در مفهوم شیعی (تفاوت میان ولایت و نبوت از دیدگاه عارفان)؛ مباحث ریشه‌ای ولایت تکوینی در مفهوم اهل سنت (مساوی بودن ولایت تکوینی با معجزه در مفهوم اهل سنت) و بررسی نظریات بزرگانی چون تفتازانی، شهرستانی و آلوسی و قرائت تجربی ولایت تکوینی و علم حدیث، از جمله مباحث مطرح‌شده در این بخش می‌باشد. در بخش دوم، به مباحث مربوط به ولایت تشریعی پرداخته شده است. نویسنده ابتدا به بررسی دلیل ولایت تشریعی نزد شیعه امامیه (که عبارت است از اینکه پیامبر(ص) در حدیث معروف ثقلین، کتاب خدا و اهل‌بیت(ع) را قرین و همراه یکدیگر معرفی نمود که تا قیامت از یکدیگر جدا نخواهند شد و تمسک به آن دو مایه نجات و رستگاری و تخلف از آنها، مایه گمراهی و ضلالت است و این اشاره پیامبر(ص) به عدم افتراق و جدایی این دو از یکدیگر، دلیل است بر ملازمت آن دو با هم و هر نوع خللی بر یکی، مساوی است با خلل بر دیگری و از آنجا که قرآن، کلام باری تعالی بوده و باطلی در آن راه نخواهد داشت و نیز معصوم و مصدر احکام الهی است، پس ناگزیر عترت نیز چنین می‌باشند) پرداخته است. و جعل تشریعی و حق تشریع را توضیح داده. و سپس شبهات مطرح‌شده در این زمینه را تحت عناوین وحدانیت خداوند، غلو و... مورد بحث و بررسی قرار داده است. و سرانجام، اقسام ولایت تشریعی را توضیح داده است که شامل دو قسم زیر می‌باشد: تفویض بعضی از احکام به پیامبر(ص) از سوی خداوند؛ رعایت سیاست مردمان و جامعه از طرف پیامبر(ص). در پایان، به توضیح، بررسی و نقد دیدگاه اهل سنت پیرامون ولایت تشریعی پرداخته شده است

در این مجلد، حدیث غدیر را از حیث روایت و دلالت، بررسی و صحت و تواتر این حدیث و دلالت آن به امامت امیر مؤمنان(علیه السلام) را اثبات نموده و شبهات پیرامون حدیث غدیر را با موشکافی و شکیبایی، پاسخ گفته و در کنار اینها نکات و فواید ادبی، رجالی، حدیثی، تفسیری، تاریخی و کلامی فراوان و نابی را به خواننده عرضه کرده است.