جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

شخصیت که از ریشه ی یونانی «persona» به معنای نقاب و ماسک، أخذ شده است اصطلاحاً اشاره دارد به ویژگی های بیرونی قابل مشاهده ی رفتارهای افراد و میزان تأثیر گذاری و تطابق خواسته ها و انتظارات اجتماعی آنها. اما چون یک مفهوم انتزاعی است تبیین معنای علمی آن نه تنها دشوار است بلکه به دلیل ارائه تعاریف متعدد و مختلفی از سوی روان شناسان که ریشه در جهان بینی و نگرش آنها به ماهیت انسان و شرایط فرهنگی و اجتماعی آنان دارد، تاکنون توفیقی در ارائه ی تعریفی واحد و قابل قبول از سوی نظریه پردازان شخصیت، حاصل نشده است. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی ـ تحلیلی صورت گرفته است با جستجوی در آثار صدرالمتألهین و با تکیه بر مبانی هستی شناختی و انسان شناختی، هدف، یافتن معنای «شخصیت» است. نتیجه ی حاصل، حکایت از این دارد که همه افراد انسان فطرت واحد اما شخصیت های متفاوتی دارند. طبیعت و فطرت واحد داشتن به معنای مستوی الخلقه بودن آنهاست اما «شخصیت» همان «شاکله وجودی» است که بر مجموعه ای از صفات طبیعی و اکتسابی ویژه ی هر فرد اطلاق می شود که تعیین کننده ی خط مشی او در زندگی است. کمالات اکتسابی که براساس افکار و اعمال حسنه یا سیئه و تحت تاثیر عوامل محیطی و تربیتی و وراثتی، شکل دهنده ی ساختار وجودی انسان می گردد و رفتار وی تابع و هماهنگ با همین شخصیت شکل گرفته ی اوست و همانگونه که بر اساس حرکت جوهری، وجودش دائما در جریان و تحوّل است خویشتن شکل گرفته او نیز همانند رودخانه سیّالی خواهد بود که اگرچه شکل و موجودیت کلی آن ثابت است اما همانند وجودش در سیر استکمالی خود در جریان و تغییر و تحوّل خواهد بود.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 37 تا 53

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

واکاوی آموزه‌های دینی به مثابۀ راهبرد بنیادی دستیابی به سلامت روان

نویسنده:

فرانک بهمنی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , دین شناسی روان شناختی , روانشناسی(مسایل جدید کلامی) , روانشناسی دین

چکیده :

مقدمه: مهمترین وظیفۀ علم کلام تحکیم آموزه‌های دینی در افراد، برای نیل آنان به قرب الهی است. یکی از روش‌های موثر برای رسیدن به این هدف، تبیین کارکردهای آموزه‌های دینی و بیان نتایج استفاده از راهبردهای آن در زندگی فردی و اجتماعی است که موجب یکی شدن دین با ضرورت‌ها و نیازهای افراد می‌گردد؛ سلامت روان اولین و مهمترین ضرورت و نیاز در زندگی انسان است که بهره‌مندی و بهره‌برداری از سایر توانایی‌ها را برای انسان ممکن می‌سازد؛ از این رو پژوهش حاضر با هدف دستیابی به راهبردهای دین برای کسب و محافظت از سلامت روان، به واکاوی آموزه‌های دینی پرداخته-است. روش: پژوهش به روش تحلیل مضمون صورت گرفته بنابراین ابتدا آموزه‌های دینی، استقصاء و استخراج شده‌اند سپس با رویکردی سلامت محور، تحلیل مضمون صورت‌گرفته‌است. یافته‌ها: از هفتاد و دو مضمون پایه، پانزده مضمون پیش سازمان‌دهندۀ ثانویه بدست آمد، با ادغام مولفه‌ها، ابعاد هفت‌گانۀ (مضامین پیش سازمان‌دهندۀ اولیه): خودشناسی، خداشناسی، شناخت رابطۀ انسان و خداوند، غایت شناسی، وظیفه شناسی، التزام به افعال سلامت آفرین، التزام به ترک افعال مخل سلامت استنتاج شد. نتیجه‌گیری: راهبردهای مبتنی بر آموزه‌های دینی برای کسب و حفظ سلامت روان در دو گروه راهبردهای شناختی و راهبردهای رفتاری قراردارند. دو دسته راهبرد با رابطۀ عموم و خصوص مطلق، هر کدام موجب تقویت و تثبیت دیگری می‌گردد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 241 تا 263

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

عشق و اختیار از دیدگاه غلامحسین ابراهیمی دینانی

نویسنده:

علی حسینی، مهشاد صیدی پور

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , علم نفس , فلسفه اسلامی , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , فلسفه اسلامی معاصر

چکیده :

اختیار را در تعریف، برگزیدن آزادی و رجحان دادن چیزی بر چیزی و عشق را حد افراط دوست داشتن بیان کرده‌اند. متکلمان در روزگار صحابه به مناظره درباره اختیار پرداخته که حاصل آن تشکیل دو فرقه قدریه و جبریه بوده است، اولین نظریه‌پرداز شخصی به نام معبد بن عبدالله جهنی بصری که متأثر از سوسن نصرانی بوده دانسته‌اند و گروهی سرمنشأ مباحث اختیار را علی (ع) برشمرده‌اند. گفتگو از عشق نیز از قدیم میان شعرا و عرفا و بزرگان مطرح بوده است. رابعه العدویه یکی از زنان سرشناس در طریقت و عرفان آغازگر حدیث محبت و عشق دانسته شده است. انسان مظهر تام خداوند و مختار است پس به ذات اختیار را دارا است، از دیدگاه دکتر دینانی اختیار شامل نوعی آگاهی است که راه رسیدن به کمال خواهد بود و این کمال هدف انسان به‌حساب آمده است. عشق یک جذبه نیرومند میان عاشق و معشوق به وجود آورده که توانایی انصراف را از عاشق خواهد گرفت اما همین خصوصیت دارای ادراک و آگاهی خواهد بود. باید گفت که رسیدن به مقام عشق بدون برداشتن دو گام اساسی یعنی معرفت و محبت امکان‌پذیر نبوده و نیز باید دانست قهاریت عشق اختیار را نابود نخواهد ساخت و حاصل آن‌که میان عشق و اختیار تعارضی نبوده بلکه عشق زیبایی‌های اختیار را نمایان خواهد کرد. مقاله حاضر رابطه عشق و اختیار را از دیدگاه غلامحسین ابراهیمی دینانی با هدف آشنایی با عقاید این فیلسوف معاصر و دیدگاه کلامی، عرفانی و فلسفی با روش تحلیلی از طریق منابع کتابخانه‌ای مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 34 تا 54

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تبیین مبانی انسان شناختی و ارزش شناختی از منظر آیت الله مجتبی تهرانی (ره) به منظور استنتاج اهداف، اصول و روش های تربیت دینی

نویسنده:

فاطمه اسلامیت؛ استاد راهنما: محسن فرمهینی فراهانی

نوع منبع :

رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

فهرست منابع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , اخلاق اسلامی و دینی , توحید(اخلاق اسلامی) , تعلیم و تربیت اسلامی , فلسفه اخلاق اسلامی

چکیده :

رسالت اصلی پیامبران الهی، تربیت دینی بشر بوده است که تمامی ابعاد وجودی انسان را در بر میگیرد و به عنوان جامع ترین نوع تربیت شناخته میشود. این تربیت در دو معنای محتوایی (متکی بر دین) و هدفمند (در خدمت اهداف دین) قابل تعریف است. آیت الله مجتبی تهرانی(ره) با تمرکز بر مفهوم «ادب» به عنوان محور تربیت دینی، آن را به دو قسم «ادب الهی» (برآمده از وحی) و «ادب انسانی» (مبتنی بر عقل عملی) تقسیم میکند. از نگاه ایشان، ادب الهی، که با ابعاد انسان (عقل، قلب و نفس) همسو است، معیار اصلی سنجش ارزش های انسانی و انعکاس دهنده اهداف وجودی اوست.این پژوهش با روش توصیفی-استنتاجی و با تمرکز بر «نظریه ادب الهی»، در پی استنتاج اهداف، اصول و روش های تربیت دینی از اندیشه های ایشان است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی تطبیقی رویکرد و مولفه های انسان شناسی از دیدگاه ابن سینا و توماس آکوئیناس

نویسنده:

علی حسینی؛ استاد راهنما: حسین سید موسوی، جهانگیر مسعودی

نوع منبع :

رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

متن ناقص پایان نامه فهرست منابع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , علم نفس , فلسفه اسلامی , فلسفه بوعلی , فلسفه تطبیقی , فلسفه قرون وسطی مسیحی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

بررسی مقایسه ایی نوع رویکرد و متدلوژی ابن سینا به عنوان یک فیلسوف مسلمان معتقد به مبانی دینی و آکوئیناس به عنوان یک فیلسوف مسیحی، به واسطه مشرب مشترک فلسفی آنها از موضوعات جذاب مطالعات تطبیقی فلسفی و کلامی محسوب می شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی -تحلیلی، در صدد است تا به این مساله اصلیِ بررسی تطبیقی نوع رویکرد فلسفی این دو فیلسوف شرق و غرب در مواجه با شناخت ماهیت انسان و اینکه مبتنی بر رویکردشان به چه ویژگی های از انسان می پردازند و در نهایت به بیان نقاط اشتراک و افتراق رویکرد و نظریات آن دو بپردازد. با مطالعه مهم ترین آثار دو فیلسوف مذکور، روشن گردید که ابن سینا در وهله نخست در طرح مسائل انسان شناختی غالباً به روش عقلی تمسک می کند و مدعی رویکرد تطبیقی بود به این که آن چه توسط عقل فلسفی کشف می شود، عیناً توسط شرع تأیید می شود و بالعکس. اما وی در مواردی از جمله در طرح نظریه سعادت رویکرد تکمیلی و ترکیبی را برگزیده است. در مقابل آکوئیناس غالباً روش ترکیب بین عقل و نقل را پی می گیرد، به این نحو که آن چه توسط عقل اکتشاف می شود در واقع شرط لازم و نه کافی است و عقل نیازمند به مکمل است. مهم ترین مؤلفه های انسان شناختی که مورد تحلیل و تطبیق قرار گرفتند؛ ابعاد وجودی انسان، ویژگی های ذاتی انسان، مناسبات میان، ایمان، اراده و عقل در انسان و غایت وی می باشند.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

«بررسی تحلیلی تأثیر مبانی انسان‌ شناسی ابن‌ سینا بر نماز (با تأکید بر رساله ماهیه‌الصلاه)»

نویسنده:

انسیه بتول هادی؛ استاد راهنما: فاطمه شریف فخر

نوع منبع :

رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

فهرست منابع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , علم نفس , فلسفه اسلامی , فلسفه بوعلی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

عبادت، یکی از نیازهای اساسی بشر است. بدون آن، روح انسان به تعادل و شادابی نخواهد رسید. نماز بهترین عبادت و وسیله برای تقویت روح و روان انسان می‌باشد. بنابراین، بررسی تأثیر مبانی انسان‌شناسی ابن‌سینا بر نماز، می‌تواند به درک عمیق‌تری از این عمل عبادی و ابعاد مختلف آن منجر شود؛ زیرا نماز با معرفت و تهذیب نفس کامل‌تر می‌شود و شناخت انسان در ارتقای آن مؤثر است. ابن‌سینا، فیلسوفی است که با نگاهی عمیق به انسان، نظریات متعددی در زمینه انسان‌شناسی ارائه کرده است. هم‌چنین ایشان در مورد نماز نیز بیانات عمیقی در رساله ماهیهالصلاه و کتب دیگر دارد. از این‌رو در این نوشتار تلاش شده است با تحلیل مفاهیم کلیدی انسان‌شناسی ابن‌سینا، از جمله جسم و روح انسان، قوا و افعال انسان، کمال انسان و نیز حقیقت نماز، به بررسی چگونگی تأثیر این مبانی بر نماز ظاهری و باطنی پرداخته شود. روش تحقیق در این پایان‌نامه توصیفی ـ تحلیلی است و از منابع و متون معتبر ابن‌سینا در این زمینه استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که جسم با تأمین سلامت جسمانی و تعادل مزاج، سبب بهبود کیفیت نماز می‌گردد و بر هر دوی نماز ظاهری و باطنی اثر دارد. چون اعمال ظاهری نماز، توسط اعضای بدن صورت می‌گیرد. جسم در نماز باطنی نیز نقش دارد؛ زیرا اثر واقعی نماز که مورد نظر شارع است، بدون انجام ظاهر آن ممکن نیست. در مورد تأثیر نفس باید گفت که علت اصلی تکلیف نماز به‌خاطر وجود این بعد در انسان است و نماز حقیقی نیز به این بعد تعلق دارد. قوای نباتی نیز بستر فیزیکی حرکات نماز را فراهم می‌کند و زمینه‌ساز نماز حقیقی است. قوای حیوانی، از طریق مدیریت ورودی‌های حسی و تقویت تمرکز، زمینه‌ساز«حضورقلب» است که به ‌مثابه شرط مناجات روحانی است. قوای عقلانی، با ادراک معانی باطنی اذکار و اتصال به عقل فعال، نماز را به بالا‌ترین مرتبه، ارتقا می‌دهد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مقایشه مبانی تعلیم و تربیت در مکاتب پراگماتیسم و اگزیستانسیالیسم با مبانی فلسفی نظام تربیتی اسلام از نظر امام محمد غزالی

نویسنده:

سهیل شمس

نوع منبع :

رساله تحصیلی

وضعیت نشر :

ایرانداک,

زبان :