آثار مرتبط با شخصیت ها | کتابخانه مجازی الفبا

علم کلام یکی از علوم اسلامی است که درباره اصول دین بحث می‌کند و فرقه‌های مثل اشاعره و معزله و شیعه درباره مسائل کلامی نظریات خود را بیان داشته‌اند. زمخشری نیز یکی از ادبیان و متکلمان قرن پنجم و ششم بوده است که سالها در کنار کعبه زندگی کرده و به "جارالله" مشهور شده است و نزد ابومضراصفهانی تحصیل کرده است . وی تا هنگام نگارش تقسیر، معتزلی مذهب بوده و اندیشه‌های خود را در این‌باره ذیل آیات قرآن یادآوری کرده است . وی در فقه نیز بر مذهب ؟؟ بوده است . ایشان در تفسیرالکشاف جنبه‌های اعجاز بیانی و بلاغی قرآن را به نمایش گذاشته است . او در این تفسیر به مباحثی چون نظریه ثبوت و حادث و قدیم و بعضی دیگر از امور عامه بطور اشاره‌وار پرداخته و درباره اثبات ذات خدا و صفات کمالی او یعنی قدرت ، علم، اراده، سمع و بصر، حیات ، کلام و جز آن عقاید خود را نوشته است . وی همه اشیا را حادث و یگانه موجود قدیم را خدا می‌نامد و مثل سایر معتزله به روش عقلی مسایل مربوط به خدا را تفسیر می‌کند وی در باب افعال خدا هم قائل به حسن و قبح عقلی شده و خدا را عادل و جهان واجب می‌داند وی انسان را مختار و افعال خدا را دارای می‌خواند. نبوت عامه و اعجاز را عقال پذیرفته و فرشتگان را افضل از پیامبران دانسته و کرامت را منکر شده است . وی به اثبات نبوت پیغمبر پرداخته کلام خدا را حادث و معجزه جاوید می‌داند. زمخشری، امامت ابوبکر را پذیرفته و به تاویل آیات ولایت و اطاعت و مباهله و سایر آیات پرداخته و معاد را قطعی و آن را اثبات می‌کند. درباره ثواب و عقاب و وعد وعید مثل معترله با عقل افراطی راه پیموده است . وی شفاعت را بر گناهکاران بدون توبه نمی‌پذیرد و احباط را پذیرفته و فاسق را داخل در منزلت بین منزلین می‌داند. وی خلود کافر را در غذاب معتقد است و توبه را باعث تکفیر گناهان می‌داند. زمخشری بین بودن فاسق را در این می‌داند که در نکاح و ارث و غسل حکم مومن داشته و در بیزاری از او حکم کافر دارد. وی امر به معروف را تابع مامور به می‌داند و نهی از منکر را واجب می‌شمرد و شرایط آن را از حدیث امام علی (ع) نقل می‌کند و نهایتا تقیه را جایز نمی‌داند.

این پایان نامه به بررسی وحی از دیدگاه قرآن وفلسفه اسلامی اختصاص دارد و شامل این موضوعات است : فلسفه وحی، پدیده وحی، وحی در مورد انبیاء،نزول تدریجی قرآن، خداوند سبحان با غیرپیامبران علیهم السلام سخن می گوید، الهام و وحی، وحی مسیحی، وحی نفسی، وحی در فلسفه اسلامی، و وحی از دیدگاه فلاسفه اسلامی.

پژوهشی است پیرامون فطرت و نقش آن در خداشناسی. نویسنده تحقیق حاضر را در سه بخش تنظیم نموده است. وی پس از بررسی مفهوم فطرت، به امور فطری در زمینه بینش ها و گرایش ها اشاره می نماید و ضمن بررسی کمال جویی آدمی، خداجویی و خداپرستی را امری فطری می داند و همین کمال خواهی را موجب امتیاز او از سایر موجودات می شمارد. وی همچنین به عوامل انحراف از فطرت الهی می پردازد و این عوامل را در دو قسمت درونی همچون هوای نفس و غفلت و عوامل بیرونی مانند شیاطین جن و انس ذکر می کند و در پایان بیداری فطرت را در پرتو تقوا و عمل صالح می داند.

این پژوهش در ده فصل با این موضوعات تدوین شده است: کشور مصر و فراعنه آن، ویژگیهای طبیعی و انسانی آن، سابقه تاریخی و مردم آن؛ واژه اسرائیل، نامگذاری یعقوب به اسرائیل، تاریخ حیات بنی اسرائیل؛ سیمای فرعون در قرآن: ادعای الوهیت، تفاوت ضعیف و مستضعف، روش عمومی مستکبران تاریخ؛ دوران تولد موسی و رشد او، اختلاف قرآن با تورات در این زمینه؛ موسی به مدین می رود، انواع وحی، موارد اختلاف قرآن با تورات در این خصوص؛ معجزات موسی، اختلاف قرآن با تورات درباره آن؛ رسالت موسی، نکات مستفاد از آیات، تفاوت رسول و نبی، موارد اختلاف قرآن با تورات در این موضوع؛ هلاکت فرعون و نجات بنی اسرائیل، اختلاف قرآن با تورات در این مسأله؛ درگیری موسی با بنی اسرائیل، جلوه خدا، نزول تورات، موارد اختلاف قرآن با تورات در مورد آن؛ موسی و قارون.

نفوس انسانی پیش از تعلّق به بدن در مرتبه عقل مفارق خود به نحوجمع وبساطت وجود دارند و سپس تکثّر پیدا کرده و در این عالم فرود می آیند و به سبب ضعف و سستی جوهرشان چنگ به دامن ابدان طبیعی می زنند. بنابراین همزمان با حرکت جوهری بدن، به تدریج نفس نیز مراتب کمال را یکی پس از دیگری طی کرده و به تکامل می رسد. در این سیر تکاملی نفس از مدرکات و بدن از مواد غذایی به عنوان معدّاتی برای رسیدن به تکامل استفاده می کنند و این که هر نفسی در پایان حرکت جوهریِ بدنش ( مرگ ) متفاوت از نفس دیگر است، به دلیل نوع به کار گیری امکانات و معدّات و چگونگی حرکت جوهری آن نفس است؛ بر این اساس هر یک از اعمال ونیّات ما در هر لحظه از دوران زندگی مان در عالم طبیعت، هویت و حقیقت وجودی ما را تشکیل می دهند. نفس پس از مرگ دیگر احتیاجی به بدن طبیعی نداشته وآن را رها کرده و با بدن برزخی ادامه حیات می دهد. این بدن برزخی بر اساس اعمال و افکار دنیایی هر فردی به تدریج همزمان با تکامل نفس در عالم طبیعت شکل می گیرد ولی اکثر افراد به دلیل تعلّق و توجّه فراوان ماده از آن غافل هستند وافرادی که در این دنیا بتوانند خود را از تعلّقات رها کنند، در همین دنیا نیز می توانند این جسم برزخی را ببینند.

این پایان نامه زهد اسلامی را با تکیه بر آیات قرآن و احادیث معصومین بررسی کرده و با رهبانیت مسیحی مقایسه نموده است و چهار فصل دارد. در فصل اول از رهبانیت و در فصل دوم از زهد بحث شده و در فصل سوم از رابطه رهبانیت و تصوف سخن رفته است و در فصل چهارم بین رهبانیت مسیحی و زهد اسلامی مقایسه شده است.

در این پژوهش رابطه تزکیه نکردن نفس بابیماریهای روانی، بررسی شده و بعضی بیماریهای روانی از دیدگاه قرآن معرفی شده اند. همچنین نتیجه گرفته شده که تزکیه نکردن نفس با بیماریهای عقلی ارتباطدارد و موجب بیماریهای روحی می شود. در پایان بیماریهای روحی از دیدگاه قرآن تحت عنوان بیماریهای قلب معرفی شده است.

در این پایان نامه به شناخت خداوند از دیدگاه قرآن پرداخته شده است. عناوین آن عبارتند از: خدایی که قرآن معرفی می کند، دلائل اثبات وجود خدا در قرآن،توحید ذات، توحید صفات، توحید افعالی، توحیدعبادی، بررسی یکی از آیات قرآن که در آن از سه گونه توحید الوهیت، ربوبیت و عبودیت یاد شده است.