مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

به لحاظ معرفت شناسی، پوپر متعلق به نحلۀ عقل‌گرایی انتقادی و دریدا به رویکرد ساختارزدایی است. هر دوی این جریان‌ها بر آن هستند که هر گونه بنیادگرایی فلسفی، اجتماعی، سیاسی، زبانی... را به پرسش بگیرند. آن‌ها می‌خواهند بر فراز دوگانه رئالیسم و ایده آلیسم بایستند، اما در این مسیر هر کدام تعریف مختص خود را از ماهیت عقل و قلمرو آن ارائه می‌دهند. پوپر میان دو وجۀ ایجابی و سلبی عقل تمایز قائل می‌شود. وجۀ ایجابی عقل را بنیادگرایانه می‌داند که باید کنار گذاشته شود و وجه سلبی و منفی عقل را قوه‌ای ضروری برای تبیین هر گونه فلسفۀ علمی می‌داند. در حالی که دریدا در قالب نقد به لوگوس محوری و متافیزیک حضور غربی، تمامیت ماهیت عقل را به پرسش می‌گیرد. این مقاله در ادامه رویکرد پوپر و دریدا را در فلسفۀ علم مورد مقایسه قرار می دهد و در ضمن آن، ماهیت فلسفه علم ساختارزدایانه را تشریح خواهد کرد.

این کتاب ترجمه سخنرانی «میشل فوکو» است که در سال 1979 زیر عنوان «سلسله درس گفتارهای تنر در باب ارزش‌های انسانی» در دانشگاه «استنفورد» ایراد شده است. این سخنرانی نشان‌دهنده دغدغه فوکو در موضوع «قدرت» و «سوبژکتیوتیه» است. وی این دیدگاه عموما پذیرفته‌شده را که براساس آن این دو همواره دو قطب متضاد هم هستند را در این سخنرانی به چالش می‌کشد.