مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

بحث درباره واقعیت های هستی، ارتباط پدیده ها با یکدیگر، نیاز پدیده ها به علت هستی بخش، ذرات، صفات و افعال علت هستی بخش و ... از اساسی ترین مباحث در زندگی بشر بوده، هست و خواهد بود. مجموعه این مباحث که فلسفه الهی را تشکیل می دهد به دلیل آنکه نقشی اساسی و زیربنایی را در شناخت امور واقعی از امور غیرواقعی، تحکیم اصول و مبانی جهان بینی دینی و تثبیت باورها دارد و با ارائه قویترین و عمیق ترین براهین و استدلالهای عقلی می تواند از حریم دین و مسائل اساسی آن به بهترین وجه ممکن دفاع کند، مورد توجه ادیان آسمانی بوده و توسط رهبران این ادیان مورد گوشزد قرار گرفته است . دین اسلام نیز که آخرین و کاملترین دین الهی است به این نوع از فلسفه توجه خاصی داشته و در کتاب آسمانی خود و توسط رهبران معصومش به مهمترین مباحث مطرح در این زمینه پرداخته است . در این راستا پیشوای هشتم اسلام، حضرت رضا علیه السلام به دلیل شرایط خاص سیاسی و فرهنگی زمان خود و نیز به دلیل شروع نهضت ترجمه در آن دوران و ورود فلسفه یونان به جهان اسلام، بیشترین مباحث را در زمینه فلسفه الهی مطرح کرده اند. به همین خاطر از جمله گامهای موثر در آشنایی هر چه بیشتر با فلسفه الهی و مسائل اساسی اش با د بدانیم دیدگاه آن حضرت در این زمینه چیست ؟ و چه نظراتی را در رابطه با مسائل خاص فلسفه الهی ابراز کرده اند؟ تا با بهره گیری از سخنان گهربار و حکیمانه ایشان که سرچشمه اصلی معارف الهی اند، بتوانیم تصویری هر چه صح حتر و جامع تر از فلسفه الهی داشته باشیم. بر این اساس، لازم است ابتدا منابع معتبر روائی را که سخنان آن حضرت در آنها ثبت شده است، شناسایی کرده و پس از استخراج سخنان و نظرات بلند ایشان در زمینه مهمترین و اساسی ترین مسائل مربوط به فلسفه الهی به تجزیه و تحلیل و تبیین آنها بپردازیم. ./

‫در اين پژوهش به بحث درباره امکان و استحاله رؤيت خداوند متعال از دو منظر عقل و نقل پرداخته شده و ديدگاه موافقان و مخالفان آن و ادله هر يک از آن ها بيان شده است. پژوهش حاضر در چهار فصل ساماندهي گرديده است. در فصل اول نويسنده به بحث درباره معناي لغوي و اصطلاحي رؤيت و انواع آن پرداخته و آراي مختلف در مسأله رؤيتِ الهي، اعم از امکان رؤيت به طور مطلق، امتناع رؤيت در دنيا و امکان آن در آخرت، استحاله (محال بودن) رؤيت به طور مطلق را بيان نموده و شروط تحقق رؤيت حسي، حکم علم و عقل در رؤيت خداي متعال، ادله قول به تجسيم و ادله عقلي و نقلي اشاعره در مورد امکان رؤيت خدا را مطرح و مورد نقد و ارزيابي قرار داده است. وي در فصل دوم، موضع قرآن کريم در مورد رؤيت خداوند متعال وآياتي که در آن ها ديدگاه‌هاي مثبتي در خصوص رؤيت خداوند وجود دارد تبيين گرديده و آراي قائلان به امکان و استحاله رؤيت خداوند و تأويل آيات قرآني در اين زمينه را مطرح کرده و ديدگاه‌هاي مفسران اهل سنت در مورد آيات رؤيت خدا مورد تجزيه و تحليل و نقد قرار داده است. در فصل سوم، از منظري روايي به موضوع رؤيت خدا نگريسته و منابع روايي اهل سنت را در اين زمينه شرح و بررسي کرده است. او در فصل چهارم، موضع‌گيري اهل بيت( در مورد احاديث رؤيت و تشبيه را مطرح کرده و عدم امکان رؤيت بصري و امکان رؤيت قلبي خداوند در روايات اهل بيت( را مورد کاوش قرار داده است.