جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

چکیده ماشینی: مالک بن نبی یکی از متفکرانی است که دیدگاه فکری و رویکرد فلسفی نقادانه‌ای درباره مهم‌ترین چالش‌هایی که کشورهای جهان سوم و جوامع عرب با آن مواجه هستند، ارائه داده است؛ مهم‌ترین آن‌ها عقب‌ماندگی است که نشانه‌های ناکارآمدی و فروپاشی پیوندهای موجود بین اجزای انسانی و مادی جامعه را به همراه دارد و عدم تعادل در مکانیزم‌های تبادل تجاری و نیروهای اقتصادی و غیره. مالک بن نبی تنها به تشخیص عوامل ضعف و عقب‌ماندگی بسنده نمی‌کند، بلکه بر فلسفه تغییر و توسعه جامع مانند خودکفایی و سرمایه‌گذاری اجتماعی در مقابل سرمایه‌گذاری مالی و سایر گزینه‌ها برای خروج از وضعیت عقب‌ماندگی و پیوستن به صف کشورهای پیشرفته نیز تأکید دارد. از این رو، اندیشه مالک بن نبی امروز منبعی برای الهام‌بخشی به پژوهشگران، متفکران، فلاسفه و حتی سیاستمداران و رهبران کشورها در تدوین گزینه‌های توسعه‌ای‌شان محسوب می‌شود، به دلیل عمق ایده‌هایی که در پروژه اصلاحی خود ارائه می‌کند و هماهنگی آن‌ها با ویژگی‌های خاص جوامع عرب، به ویژه. بنابراین، هدف این مقاله برجسته کردن دیدگاه فکری مالک بن نبی در تصورش از مشکلات عقب‌ماندگی و پیشنهادات فلسفی اوست که هدف آن فاش کردن عوامل ضعف و ناتوانی و منشأ اختلالات و تناقضاتی است که مسیر توسعه را تحت تأثیر قرار داده‌اند. به این کشورها و همچنین هدف آن برجسته کردن پروژه توسعه‌ای و دیدگاهش درباره فلسفه تغییر و حرکت به سمت پیشرفت است.

چکیده ماشینی: دین یکی از قدیمی‌ترین پدیده‌های انسانی است و بیشترین تأثیر را بر حرکت جوامع در طول تاریخ داشته است؛ همه جوامع _قدیمی و مدرن_ جوامع دینی هستند از نظر رفتارشان، یعنی حتی جوامع بی‌دین هم نوعی تبعیت و اطاعت رفتاری نسبت به یک سیستم از _افکار_ دارند، به‌طوری که در آن‌ها یک چارچوب اعتقادی و وفاداری و شور و اشتیاق دعوتی شکل می‌گیرد که شبیه وفاداری و شور و شوق مذهبی است. بنابراین دین در انسان‌ها ذاتی است، حتی اگر نمودها و تأثیرات آن پنهان یا متفاوت باشد (1). تا چه حد ایده دینی در تغییر جوامع و ساختن تمدن مشارکت دارد؟

مالک بن نبی از اندیشمندان تاثیرگذار و بزرگان جنبش اصلاح­ گرایانه در جهان ­اسلام و الجزایر است. هدف وی در حوزه تمدن­ اسلامی، رویارویی فکری با استعمارفکری و سیاسی غرب بود و راهکارهایی علمی و عملی برون­ رفت از انحطاط در جهان ­اسلام و احیای تمدن اسلامی نیز ارائه داد. مالک بن ­نبی بر آن بود که مؤلفه­ ها و جریان ­های پیشران تمدن معاصرغرب را بررسی و مطالعه نماید و براساس آن‌ها، راهکارهایی برای مقابله با تمدن­غرب و پیشبرد تمدن­اسلامی ارائه نماید. این مقاله باروش توصیفی­_تحلیلی به ­بررسی تمدن­ معاصرغرب از دیدگاه مالک بن ­نبی می ­پردازد. مولفه­ ها و جریان­ های فکری پیشران تمدن معاصرغرب از دیدگاه مالک بن­ نبی چیست؟ یافته ­های این پژوهش حاکی از ای ن­است که از دیدگاه مالک بن ­نبی، تمدن ­ها در نتیجه هماهنگی و انسجام میان سه عنصر «خاک، انسان و زمان» و در سایه یک نیروی مؤثر دینی به وجودمی ­آید. وی، تمدن معاصرغرب، تهی از جنبه­ های مثبت نیست و همه نظام­ های علمی ازجمله تمدن­ اسلامی از آن بهره برده ­اند؛ اما باید به­ گزاره ­های منفی آن نیز توجه کنیم. ازدیدگاه وی، تمدن معاصرغرب با آموزه ­های دینی و انسانی و اخلاقی همخوانی ندارد. این تمدن دارای گزاره ­ها و مولفه­ های ویژه ازجمله، استعمار، شرق­شناسی و دموکراسی است. همچنین در این میان، مکاتبی همچون سرمایه ­داری، مارکسیسم و ناسیونالیسم ازجمله را جریان­ های پیشران فکری و اقتصادی تمدن معاصرغرب می­ پندارد و بنیان تمدن معاصرغرب و ریشه همه مسائل آن را برآمده از این مکاتب تلقی می­ کند. از منظر وی، دوگونه ارزش­ ها و اصول در نظام فرهنگی تمدن معاصرغرب به چشم می ­خورد: اصول و ارزش ­های متناسب با ذات و ویژگی­ های خاص فرهنگ غرب و اصول و ارزش ­هایی که برای اجرا در نقاط دیگر جهان است.