جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

هدف:نظریه تلفیق نوین فرگشت(Modern Evolutionary Synthesis) یا نوتکامل‌گرایی، تقریری بازسازی‌شده از فرضیه تطور انواع داروین است که در اواسط قرن بیستم توسط برخی دانشمندان غربی ارائه شد. روش:مقاله حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی انتقادی این نظریه و چالش‌های آن با دیدگاه قرآن درباره پیدایش نوع انسان می‌پردازد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تقریر جدید از تطور انواع، در مقدمات و نتایج با فرضیه داروین اشتراک دارد و تنها اختلاف آن‌ها در تفسیر مکانیسم تغییر انواع است. بر اساس این دیدگاه، تغییرات نه به‌صورت تدریجی بلکه به‌طور ناگهانی رخ می‌دهند، هرچند برای شکل‌گیری یک نوع جدید به زمان طولانی نیاز است. دلیل اصلی طرفداران نوتکامل‌گرایی، مشاهده جهش‌های ژنتیکی در برخی حیوانات و شواهد آزمایشگاهی است. از جمله اشکالات تجربی این دیدگاه، ناچیز بودن نرخ بروز جهش‌های تصادفی و زیان‌بار بودن بیشتر آن‌هاست. همچنین از میان سه احتمال معناییِ «تصادف» در بیان حامیان این نظریه، دو احتمال با محذور عقلی و فلسفی مواجه‌اند. نتیجه‌گیری: این دیدگاه، حتی در فرض اثبات، در دو ادعای اساسی خود با دیدگاه قرآن تقابل آشکار دارد؛ زیرا بر دو گزاره «نامعین بودن نخستین انسان» و «پیدایش نوع انسان بر اثر انباشت صفات جهش‌یافته و انتقال آن‌ها از طریق وراثت» تأکید می‌کند که از منظر قرآن مردود است. مشکل اساسی این نظریه آن است که هیچ شاهدی بر صحت مدعای آن در موارد چالش با قرآن وجود ندارد؛ در حالی‌که به دلایل متقن عقلی و نقلی، قرآن کلام خداست و گزاره‌های آن پشتوانه اعتبار و صدق

کتاب شکستن طلسم، به قلم دنیل دنت، از مهم‌ترین آثار جریان الحاد جدید است. دنت در این کتاب مدعی بررسی پدیده دین با روش علمی است و به‌دنبال تبیین دین به‌عنوان یک پدیده طبیعی، و نفی منشأ ماورایی آن می‌باشد. او سعی دارد دین را برساختی متأثر از جریان تکامل طبیعی فرهنگ، با منطق داروینی آن توصیف کند. مسئله پژوهش حاضر، تبیین و ارزیابی ادعاهای دنت در رابطه با تعریف و ریشه‌های دین و روند تکامل آن، با روشی توصیفی و انتقادی است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد دنت در پیشبرد اهدافی چون معرفی دین به‌عنوان پدیده‌ای این‌جهانی و ترسیم الگوریتم تکاملی پیدایش و تحول آن، دچار چالش و خطاهایی است. نادیده‌انگاری مطالعات سنتی دین، نفی هویت مستقل دین و خلط دین با دینداری، بخشی از این خطاها است. با این حال دنت نشان داده است که در بکارگیری ظرفیت‌های شبهه‌سازی تئوری داروین، تبحر زیادی دارد و همین امر اهمیت بررسی و نقد کتاب او را دوچندان کرده است.

در راستای بررسی معقولیت باور به «تفاوت بنیادین رابطه علم و دین در دو مورد زیست‌شناسی تکاملی و کیهان‌شناسی» در این مقاله، به زیست‌شناسی تکاملی، کیهان‌شناسی و دین (الهیات) از منظر موجودیت‌های معرفت‌شناختی توجه می‌شود. منظور از تفاوت بنیادین میان این موجودیت‌های معرفتی، تفاوت در نحوه‌ی سازگاری منطقی آن‌ها با یکدیگر است. در آغاز رویکرد و پیش‌فرض‌های مورد قبول برای اقامه‌ی این برهان شرح داده می‌شود. در این بخش توضیح داده می‌شود که رویکرد این مقاله اقامه‌ی یک برهان قرینه‌گرایانه است. پس از آن، حد وسط اصلی این برهان که عبارت است از تحلیل دلالت‌های زیست‌شناسی تکاملی و کیهان‌شناسی بر هدف‌مندی، به تفصیل مورد بحث قرار می‌گیرد. در این بررسی، هدف‌مندی تعریف دقیقی دارد و برای صورت‌بندی آن بر متن نظریه‌ها و مدل‌های موجود و متعارف در زیست‌شناسی تکاملی و کیهان‌شناسی، تاکید شده است. به این ترتیب، محتوای مقدمات برهان به دست آمده و نتیجه‌ی آن در انتهای این بخش مطرح می‌گردد. اقتضای اساسی بودن این مدعا، در ادامه ساختار منطقی- صوری برهانی که برای تایید مدعا به کار می‌آید شرح داده شده است. این ساختار صوری که بر اساس منطق احتمالات توضیح داده می‌شود. پس از این و در پایان به برخی از دلالت‌های مهم این نتیجه اشاره می‌شود.

ترجمه ماشینی: جان هات در کتاب تحسین‌شده‌اش «خدا پس از داروین» استدلال می‌کند که باور دینی کاملاً با زیست‌شناسی تکاملی سازگار است. اکنون، در کتاب «عمیق‌تر از داروین»، او استدلال خود را بیشتر پیش می‌برد و می‌گوید که اعتقاد دینی حتی از داروینیسم درباره زندگی آشکارتر است. هات به این پرسش که چگونه پس از داروین، ادیان به طور قابل قبولی ادعا می‌کنند که حامل حقیقت هستند و نه صرفاً معنا و تسلیت انطباقی، سخت می‌اندیشد. در حالی که او صحت اساسی زیست شناسی تکاملی را فرض می کند، قاطعانه این باور غیرعلمی را که زیست شناسی تکاملی تبیین کافی از پدیده های زنده است را رد می کند. هات استدلال می کند، اگرچه داروینیسم روشنگر است، اما به هیچ وجه همه آنچه را که باید در مورد زندگی بدانیم، حتی اصولاً به ما نمی گوید. برای یافتن عمیق‌ترین و البته نه واضح‌ترین درک‌ها از زندگی و کیهان، هنوز هم ممکن است به طور سودمندی با ادیان جهان مشورت کنیم. Deeper Than Darwin به جایی می‌پردازد که خدا پس از توقف داروین، استدلال می‌کند که دیدگاه داروین مهم و اساساً درست است، اما ما هنوز می‌توانیم در درک خود از آنچه در داستان زندگی می‌گذرد عمیق‌تر کاوش کنیم.