جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

الأسس السياسية و المذهب الواقعي، تألیف الشیخ الرکابی، دربرگیرنده مباحثی در زمینه آرای سیاسی مارکسیسم، لیبرالیزم و مکتب اسلام است. هدف از طرح مباحث مربوط به اسلام و احکام آن، آشنایی نظری با اصول آن عنوان شده است. این کتاب در سه بخش تدوین یافته است. قبل از ورود به مباحث اصلی، مؤلف به مباحثی در زمینه فلسفه تاریخ، مذهب سیاسی، طرق بحث سیاسی، ایدئولوژی سیاسی، اخلاق سیاسی و آزادی سیاسی در نظام مارکسیستی و سرمایه‌داری پرداخته است. بعد از آن، در دو قسمت اول کتاب، فلسفه سیاسی مکتب مارکس مطرح شده و مباحثی در زمینه دیالکتیک، مادیت تاریخی، پرولتاریا، دولت، مالکیت و قومیتبه تفصیل آمده است. وی در بحث مربوط به سرمایه‌‎داری، درباره فلسفه سیاسی سرمایه‌داری، مالکیت و آزادی فردی بحث کرده است. بخش سوم کتاب، بحث از حکومت و دولت در اسلام است. نویسنده در این قسمت به اختصار ضرورت حکومت را در جوامع مختلف مطرح کرده و وجود حکومت را به عنوان عنصری عملی برای اجرای قواعد و قوانین ضروری جوامع بیان نموده است. به گفته او، اشکال متعدد حکومت، در واقع عامل تحقق و ابزار نظریات سیاسی است، حکومت اسلامی نیز با نظام ولایت فقیه متحقق می‌شود. او در ادامه بحث از نظام حکومت در اسلام، به نظریاتی در زمینه امامت و ولایت اشاره کرده، و با نقل نظر چند تن از فقها، انعقاد امامت را در دیدگاه شیعه از طریق نصب می‌داند، در حالی‌که اهل سنت آن را از طریق بیعت قبول دارند. نویسنده، سپس می‌گوید روایاتی از معصومین در بیان ولایت انتصابی وجود دارد که همان روایات، دلیلی بر انتصابی بودن ولایت فقه در دوره غیبت در دیدگاه قائلین به آن نیز هست. رکابی در ادامه این بحث، ولایت انتصابی و انتخابی را به‌طور مختصر بحث کرده است. نویسنده شروط لازم برای حاکم اسلامی در نظام ولایی را از دید گروهی از علمای قدیم و معاصر نقل کرده و توضیح داده است. نویسنده می‌گوید که عقل، اسلام و ایمان، عدالت، فقاهت، حسن ولایت، عدمطمع و حرص، و ذکوریت از شرایط عمومی حاکم اسلامی است. سپس مباحثی نظیر خروج و یا امکان عدم خروج بر امامی را که مسلمین با او بیعت کرده‌اند، متذکر شده و فتوا به عدم امکان خروج بر امام عاصی و فاسق را، خلاف نصوص قرآنی و روایات دانسته است. نویسنده با توجه به موضوع غدیرخم، برخورداری امام علی(ع) را از حق الهی ولایت و فعلیت‌یابی آن با بیعت، از اعتقادات شیعه برشمرده است. وی بیعت با امام را به معنای اعتماد به او و انقیاد از حاکمیت او در حکومت می‌داند؛ زیرا بعد از بیعت، حقوق متقابل بین حاکم و مردم تحقق می‎یابد و وظیفه امام، اجرای تکالیف لازم‌الاجراست. نویسنده عقیده دارد که حکومت خداوند، رسول اکرم(ص)، ائمه(ع) و ولایت فقیه (جمهوری اسلامی)، همه در واقع حکومت اسلامی هستند. نویسنده در بحث تفصیلی از ولایت فقیه، آن را دارای مبنای عقلی و نقلی می‌داند. مبنای عقلی ولایت فقیه، حکم عقل بر رهبری فرد صالح برای حاکمیت است؛ و مبنای نقلی آن، روایات منقول از ائمه(ع) و آیات قرآنی است. حدود اختیارات ولی فقیه، معنای اولوالامر، شورا و لزوم مشورت ولی فقیه در امور اداری حکومت، از جمله مباحث دیگری است که به تفصیل در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است

این کتاب که بر پایه اعتقادات دینی و به زبان عربی نگاشته شده حاوی مباحثی است در باب "خانواده و نظام آن در اسلام"، و دربر دارنده موضوعاتی همچون: سنت ازدواج در نظام هستی، تقوا در خانواده، اهداف ازدواج دراسلام، منزلت زن در تاریخ اسلامی و بشری، استقلال مرد و زن در اسلام، منزلت زن در قرآن، شروط ازدواج در اسلام، اخلاق اسلامی در خانواده، حجاب و پاکیزگی زن، حقوق زن و مرد دراسلام، و تربیت فرزندان.

این کتاب یکى از با ارزش‌ترين كتب در علم كلام به حساب مى‌آيد، چنانكه افراد متعددى به این كتاب مراجعه كرده و از مطالب این كتاب استفاده نموده و يا گاه بر بعضى از مطالب آن ايراداتى نوشته‌اند.

الأئمة الاثناعشر في كتاب منهاج الكرامة للعلامة الحلي و نقد كلام ابن تيمية حولهم، تألیف سید علی حسینی میلانی، گزیده کتاب «شرح منهاج الكرامة في معرفة الإمامة» تألیف خود نویسنده است. کتاب «منهاج الكرامة في معرفة الإمامة» اثر علامه حلی (متوفی 726ق) است که توسط ابن تیمیه در «منهاج السنة النبوية» مورد نقد قرار گرفته است. در اثر حاضر، جایگاه ائمه اطهار(ع) از دیدگاه شیعه معرفی و نقد ابن تیمیه با استناد به منابع اهل سنت رد شده است. نویسنده در مقدمه درباره نگارش این اثر چنین می‌نویسد: «زمانی‌که شرح منهاج الکرامه علامه حلی را با رد بر کلام ابن تیمیه در منهاج السنة نوشتم، مناسب دیدم که بخش متعلق به شرح حال ائمه دوازده‌گانه را در کتابچه مستقلی جدا نمایم تا برای همه مفید واقع شود. در ابتدای کتاب بخشی از عبارات علامه حلی نقل شده است. این بخش که معرفی فشرده‌ای از ائمه معصومین(ع) است را علامه حلی در «منهاج الكرامة» در فصل دوم، وجه رابع و پس از آن نویسنده در شرح بر منهاج الکرامة.آورده‌اند. مطالب کتاب به تعداد ائمه اطهار(ع) در دوازده فصل نگارش شده است. شیوه نگارش مطالب بدین ترتیب است که در هر فصل ابتدا بخشی از کلام علامه حلی در رابطه با آن امام ذکر شده است. پس از آن کلام ابن تیمیه در نقد سخنان علامه حلی نقل شده است. در آخر نیز نقد و رد بر کلام ابن تیمیه با لفظ «أقول» ارائه شده است؛ به‌عنوان نمونه علامه حلی درباره امام صادق(ع) چنین می‌نویسد: «أفضل أهل زمانه و أعبدهم». ابن تیمیه در رابطه با این سخن علامه، امام صادق(ع) را از برگزیده‌ترین اهل علم و دین می‌داند که علمش را از جدش که پدر مادرش ام‌فروه دختر قاسم بن محمد بن ابوبکر است و از محمد بن منکدر و نافع و زهری و دیگران فراگرفته است. سپس نویسنده در نقد کلام ابن تیمیه چنین می‌نویسد که او نفیا و اثباتا توجهی به کلام علامه نکرده است. آنگاه عبارات بزرگان اهل سنت را که تأکیدی است بر کلام علامه ذکر می‌کند. وی در این‌باره سخنان مالک بن انس، ابوحنیفه، ابن حیان، ابن خلکان و دیگران را نقل کرده است. به‌عنوان مثال ابن حیان چنین می‌نویسد: «كان من سادات أهل‌البيت فقها و علما و فضلا». مستندات مطالب با ذکر جلد و صفحه در پاورقی‌ها و فهرست مطالب، در انتهای اثر ذکر شده است.

کتاب حاضر پیرامون صراط مستقیم و وجوب مخالفت ظاهری و باطنی با کفار عرضه و چاپ شده است.

کتاب حاضر در رد کتاب "لله ثم اللتاریخ کشف الاسرار و تبرئه الائمه الاطهار" به قلم "سید حسین موسوی" نگاشته شده است. به تصریح نگارنده: "به نظر می‌رسد نویسنده‌ی این کتاب، شخصیت شیعی ناشناخته‌ای را به خود بسته است تا به دو هدف دست یابد: اول، تا به اهل سنت بفهماند که آیین استوار دارند و شیعه‌ی امامیه که یکی از فقهای معاصر آن را وانهاده و به بطلانش اقرار نموده، آیین سست است و با این وسیله این اشکال همیشه مطرح از سوی شیعیان را دفع کند که اگر رهیافتگانی به مذهب شیعه می‌گرایند از علمای اهل سنت و اندیشمندان ایشان هستند. دوم تا نویسنده، امکان سرهم کردن ماجراها و رویدادهای ناشایستی را بیابد که ادعا می‌کند آن‌ها را دیده است.

اسماء الحسنی و سیر و سلوک الی الله، اثر سید کاظم ارفع، شرحی است بر نام‌های نودونه گانه خداوند بر اساس حدیثی از جناب رسول خدا(ص) که در جوامع روایی شیعه و سنی آمده است. نویسنده بر آن است که جاذبه این اسماء آن‌مایه است که اندک‌آشنایی با آنها معرکه‌ای در دل‌ها برمی‌انگیزد و اندیشه را نسبت به حضرت حق واله و حیران می‌کند. از این گذشته آشنایی با اسماءالله خود یکی از راه‌های شناخت باری است. نویسنده، نخست با تکیه بر لغت‌شناسی آیات و احادیث هر یک از نام‌های خداوند را معنا و شرح می‌کند، سپس راه بهره‌گیری و حظ بندگان از آنها را می‌آورد. به عنوان مثال: ایشان «الله» را اولین نام خداوند است که به آن می‌پردازد و موارد ذیل را مورد بررسی قرار می‌دهد: الله و اختصاص آن به ذات باری، ریشه لغوی واژه الله، امتیازاتی که اهل معرفت برای اسم مبارک الله بر شمارده‌اند، و رابطه الله و مألوه از زبان امام صادق(ع) ارزش و اهمیت ذکر الله. الواحد و الاحد، معنای آنها، فرق میان احد و واحد، سخنانی درباره توحید و جایگاه آن در دستگاه عقیدتی اسلام، نقش فهم درست معنای لا اله الا الله و راه رسیدن به این فهم.

اسلام رو در روی انحطاط معاصر، تألیف منیر شفق و ترجمه غلامحسین موسوی، با هدف ژرف‌نگری تحلیلی در شکست اعراب از اسرائیل و بررسی علل و عوامل آن به رشته تحریر درآمده است. این کتاب علاوه بر مقدمه مترجم، دارای مقدمه‌ای نسبتاً مفصل از سید مهدی هاشمی است که در آن ضمن معرفی کتاب و نویسنده آن، بحثی درباره بحران فکری سیاسی و اخلاقی عارض بر انقلابیون طرح کرده و بینش و تفکر معادلاتی و خودمحوری را مشکل انقلابیون مطرح کرده است. وی انواع خودمحوری را خودی‌گرایی در مقابل جمع، خودمحوری در برابر ناسیونالیزم، خودمحوری در برابر جنبش‌ها و نهضت‌ها و خودمحوری در مقابل کشور برشمرده است. نویسنده درصدد اثبات این مطلب است که هرگونه راه حل نشأت گرفته از تمدن و فرهنگ غرب، قادر به رها ساختن امت اسلام نیست و تنها راه حل، گزینش یک راه قاطع اسلامی است که صحت آن راه و اصالتش مورد تأیید است. این نظر مهمی است که نویسنده ابراز نموده است، زیرا او تئوری‌ها و مکتب‌های متفاوت را آزمایش کرده و براساس تجربه خویش به این ارزیابی رسیده است. ضمناً وی در مقدمه خویش، سیاست سرکوبگری اسرائیل و سکوت کشورهای عربی را نقد و بررسی کرده است. نویسنده در بخش اول، با بحثی در باب چگونگی تأمین یک ملت با طرح اظهار نظر در زمینه تأثیر اوضاع اقتصادی و روابط تولیدی، و اصولاً نظام طبقاتی حاکم بر شکل‌گیری هویت یک ملت معین، به عوامل دیگری نظیر افکار و اندیشه‌ها و عادات و رسوم و تاریخ در ساخت یک ملت توجه نموده است. او چگونگی سلطه استعمار را بر جوامع اسلامی بررسی کرده و خصوصیات تاریخی ویژه، افکار و اندیشه‌ها و تمدن و فرهنگ، اقتصاد و سیاست و جامعه و قوانین را، نکات متمایزکننده منطقه خاورمیانه از نقاط دیگر می‌داند. و نقش اسلام در آن منطقه را ایجاد هویت واحد معرفی کرده است، که این تأثیر تاریخ اسلامی، کاملاً مشهود است و راه حفظ تمدن اسلامی در این منطقه، تقویت معنویت پویای اسلام در دلهای مسلمین است. نویسنده در بخش دوم کتاب، رهاوردهای استعمار در کشورهای اسلامی را بررسی کرده و سلطه‌گری از راه خشونت، و تداوم آن را از سوی امپریالیزم و صهیونیزم بین‌المللی به عنوان عاملی مهم و دارای اولویت خاص برای استعمارگران دانسته است. غارتگری آنان، از طریق خشونت و افزایش سلطه است که یکی از ریشه‌های بدبختی و ناتوانی جهان اسلام است. تجزیه جهان اسلام به دولت‌های کوچک، از دیگر بحران‌ها و مشکلاتی است که در این بخش، نویسنده آن را تحلیل نموده و حاصل آن، از بین رفتن یکپارچگی و هماهنگی و اتحاد اسلامی است. به نظر او، انهدام مبانی اقتصاد سنتی و پی‌ریزی سیستم اقتصادی وابسته از سوی استعمارگران، دیگر مشکل جهان اسلام است که اعتماد به نفس، خودکفایی، تعاون و همکاری اجتماعی را از بین برده و وابستگی اقتصادی را باعث شده و بر عجز و ناتوانی مسلمین افزوده است. حضور فرهنگ غربی و غربزدگی مسلمین و دامن زدن به اندیشه‌ها و افکار تمدن غربی، از دیگر مشکلاتی است که نویسنده آن را تجزیه و تحلیل نموده است. در کنار این مجموعه عوامل، تأسیس دولت اسرائیل مشکل حادی دانسته شده است که استعمار آن را تحلیل کرده و به عنوان عامل تفرقه از آن سود می‌برد. مؤلف در آخر راه برخورد با این مشکلات را، تنها گام نهادن در راه اسلام و ایدئولوژی و آیین این دین الهی بیان کرده است.

اسلام از نظر یک مسیحی، نوشته مصطفی زمانی نجف‌آبادی، در مقام یک فرد متدین به مسیحیت، در این کتاب کوشیده است دیدگاه مسیحیان منصف به اسلام را به‌صورت مفصل و با شیوه‌ای داستان‌گونه گزارش و بررسی کند. این کتاب در سه بخش با عناوین نفود اسلام در کلیسا، حوادث کلیسایی و اسلام از نظر یک مسیحی نوشته شده است. در بخش سوم کتاب که عنوان کتاب نیز به همین نام، نام‌گذاری شده، مؤلف کتاب با برشمردن ویژگی‌های مثبت و منحصر به فردی که مسلمانان از بدو پیدایش اسلام و مخصوصاً در قرون وسطا در علوم و فنون مختلف داشته‌اند، با دیدی احترام‌‌آمیز می‌نگرد و با استناد به منابعی که در اختیار دارد می‌کوشد مسلمانان را به گذشته پرافتخارشان توجه دهد و سهم آنان را در قرن‌ها و اعصار متمادی در اعتلای فرهنگ و دانش جهان، سهمی به‌سزا و ارزشمند تلقی کند. در این میان نحوه برخورد مسیحیان با اسلام و خصومت‌هایی که در طول تاریخ با این دین آسمانی داشته‌اند، از جمله موارد دیگری است که مؤلف سعی کرده است آن‌ها را بررسی کند