جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

آشنایی با اندیشه سیاسی شهید مطهری اثر محمدمهدی باباپور و دیگران، در معرفی و بررسی اندیشه سیاسی شهید مرتضی مطهری (1298- 1358ش). مطالب در شش فصل، تنظیم شده است. در فصل اول، نگاهی گذرا به زندگی علمی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی شهید مطهری شده و دوران کودکی، مراحل تحصیل و تهذیب، اساتیدی که از محضرشان علم آموخت و فعالیت‌های علمی- فرهنگی و سیاسی- اجتماعی ایشان، بررسی شده است. همچنین به معرفی مهم‌ترین آثار و منابع گفتاری و نوشتاری ایشان نیز پرداخته شده است. در فصل دوم، به بررسی مبانی نظری اندیشه سیاسی استاد مطهری پرداخته شده است. در فصل پیشین، تأثیرپذیری اندیشه استاد از زمینه‌ها و شرایط سیاسی- اجتماعی، در قالب زندگی‌نامه سیاسی ایشان، مورد بررسی قرار گرفته و در این فصل نیز باتوجه‌به آثار استاد، مهم‌ترین بنیان‌های نظری اندیشه سیاسی ایشان، تبیین گردیده است. نویسنده مبانی نظری اندیشه سیاسی استاد مطهری را به مبانی هستی‌شناختی، انسان‌شناختی و معرفت‌شناختی تقسیم کرده است. این تقسیم سه‌گانه، ازآن‌روست که به نظر نویسنده، بنیان‌ها و زیرساخت‌های فکری استاد، در مرحله اول، ناظر به هستی و آفرینش بوده، در مرحله دوم دیدگاه‌های انسان‌شناختی وی نمایان شده و در مرحله سوم، شیوه‌ها و منابع معرفتی و مفروضات تئوریک و معرفت‌شناختی ایشان، مطرح شده است. این مبانی در واقع ماهیت اندیشه سیاسی شهید مطهری را رقم می‌زنند. در فصل سوم، خواننده با دیدگاه استاد مطهری درباره مسئله حکومت اسلامی و ولایت‌فقیه آشنا خواهد شد؛ موضوعی که همواره در تاریخ فقه شیعه برای عالمان بزرگ شیعی مطرح بوده است. استاد ضمن پرداختن به مفهوم حکومت و ولایت‌فقیه، به‌ضرورت حکومت اشاره کرده و به بیان دلیل‌های عقلی و نقلی ولایت‌فقیه، مبانی مشروعیت و حدود و اختیارات آن پرداخته است. در فصل چهارم، ضمن بررسی مفهوم آزادی در اندیشه سیاسی استاد، چگونگی برجسته شدن وجه سیاسی این مفهوم، بیان شده است. در فصل پنجم، انقلاب در اندیشه سیاسی استاد مطهری موردبحث و بررسی قرار گرفته و در فصل ششم، از عدالت در اندیشه سیاسی ایشان، سخن به میان آمده است.

أخبار الزمان و من أباده الحدثان و عجائب البلدان و الغامر بالماء و العمران یا «...الحدثان من الامم الماضیة و الجیال و الممالک الدائرة» اثر مورخ کبیر ابوالحسن علی بن حسین مسعودی (متوفی 346ق). اصل کتاب مفقود شده و کتاب حاضر منسوب به مسعودی است. اخبار الزمان اولین و بزرگ‌ترین کتاب مسعودی در تاریخ است. بیشتر مورخان قدیم که از مسعودی سخن گفته‌اند، اخبار الزمان او را از آثار مهم او برشمرده‌اند، ولی در زمان حاضر پاره‌ای مورخین و فهرست‌نگاران از جمله جرجی زیدان، یوسف الیان سرکیس، شیخ آقابزرگ، کارل بروکلمان و... از آن کتاب یاد کرده‌اند. دانشمندان یادشده گمان برده‌اند نسخه‌‌ای که در سال 1938م به چاپ رسیده (نسخه حاضر) همان کتاب اصلی و یا بخش اول آن است. اما ظاهراً کتاب اخبار الزمان اصلی به شکل کامل آن در 20 مجلد در جامع ایاصوفیا در قسطنطنیه موجود بوده و تاکنون مفقود مانده است. البته عبدالله صاوی معتقد است که خود مسعودی کتاب را خلاصه کرده است‏. اهمیت این کتاب بدین جهت است که مسعودی در «مروج‌الذهب» و «التنبیه و الاشراف» فراوان این کتاب را ستوده و به آن ارجاع داده است.‏ مشروح‌ترین وصف‌ اخبار الزمان حقیقی را مسعودی‌ در مروج‌ الذهب به‌ دست داده و گفته است که او‌ در‌ این کتاب از این‌ها سخن گفته:«...شکل زمین، شهرها و عجائب آن، دریاها‌، بیابان‌ها‌، کوه‌ها، رودها، معادن بدیع، انواع چشمه‌ها‌، اخبار جنگل‌ها، جزیره‌ها، دریاچه‌ها‌، اخبار‌ ابنیه بزرگ، ساختمان‌های مشرف، ذکر‌ شأن‌ مبدأ آفرینش، اصل نژادها، اختلاف وطن‌ها، رودهای تبدیل شده به دریا، دریاهایی که‌ خشک‌ شده‌اند، خشکی‌هایی که به‌مرور ایام‌ دریا‌ شده‌اند... دلیل فلکی‌ و طبیعی‌ آن، تقسیم اقالیم بر اساس ویژگی‌ ستاره‌ها، محدوده نواحی و مناطق، تفاوت مردمان قدیم، اختلاف اینان در مورد آغاز تاریخ، اوضاع‌ هند‌ و انواع ملحدان و سخن دین‌داران در مورد‌ اینان‌، اخبار پادشاهان‌ گذشته‌ و امت‌های‌ حاضر و قرون گذشته... اخبار‌ پیامبران، رسولان و رسالت پیامبر(ص)تا سال 332 ه یعنی خلافت المتقی اللّه عباسی»‌‏ از مقایسه مطالب و لحن آن با آثار دیگر مسعودی تفاوت زیادی دیده می‌شود: بسیاری از مندرجات آن خرافی و افسانه است. برخلاف مروج‌الذهب و التنبیه و الاشراف که این‌گونه مطالب در آنها کمتر دیده می‌شود.‏

آموزه نجات از دیدگاه علامه طباطبایی با نگاهی به دیدگاه رایج مسیحیت، تألیف مصطفی آزادیان، در اصل پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد نویسنده در مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) بوده که در قالب کتاب منتشر شده است. کتاب در سه بخش کلی نوشته شده است. مؤلف در این کتاب می‌کوشد به سه پرسش اصلی ماهیت نجات چیست؟، عوامل نجات کدامند؟، نجات چه آثار و نتایجی در پی دارد؟ و دو پرسش فرعی تفاوت‌های نگره اسلامی و مسیحی در مورد آموزه نجات کدامند؟ و مسیحیت درباره آموزه نجات با چه چالش‌هایی روبه‌روست؟، پاسخ گوید. روشی که مؤلف در این نوشتار درپیش گرفته، روش تحقیق در مباحث علوم نظری است؛ یعنی با استفاده از روش‌های استدلالی و تحلیلی و به‌کارگیری تحقیق کتابخانه‌ای، دیدگاه‌های علامه طباطبایی را بررسی کرده است و به منظور رعایت انصاف علمی ابتدا به مطالعه و تحقیق در کتاب مقدس به‌ویژه عهد جدید و کتاب‌های کلامی مسیحیت پرداخته و پس از تأمل و تفکر، نظریه مسیحیت درباره نجات را، تنها با استناد به منابع اصلی مسیحیت، نوشته است. سپس برای کشف دیدگاه علامه طباطبایی به تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن مراجعه کرده و به مطالعه بخش‌هایی از آن درباره موضوع تحقیق پرداخته است. آنگاه به‌طور مستقل و بدون توجه به دیدگاه رایج در مسیحیت نظریه علامه طباطبایی را درباره نجات و رستگاری بیان کرده است. در پایان به نقد دیدگاه مسیحیت از منظر علامه طباطبایی در مورد موضوع نجات با استفاده از تفسیر و کلام ایشان پرداخته است

أسرار الآيات اثر ملا صدراى شيرازى (متوفاى1050ق) است كه توسط بانو علویّه همايونى به فارسی روان ترجمه شده است. همچنين قسمتى از نفحات و شجره‌نامه بانوى مجتهده امین، توسط مترجم به این کتاب منضم شده است. دو مقدمه كوتاه از مترجم كه یکى مربوط به چاپ اول و ديگرى در مورد چاپ دوم يعنى چاپ كنونى است در کتاب وجود دارد. پيش از آنها يادنامه‌اى از بانوى مجتهده امین با گزيده‌هایى از کتاب نفحات الرحمانية زينت‌بخش کتاب است. مترجم دليل انضمام نفحات را به کتاب چنين ذكر كرده است: «چون اسرار آيات قرآن كريم از نفحات رحمانيه است بر آن شدم كه یکى، دو نفحه از کتاب شريف نفحات الرحمانية استاد معظم بانوى مجتهده امین (قدس اللّه روحها) را كه حكايت از نفحات رحمانى و واردات قلبيه معظم لها است برای خوانندگان محترم يادآور شوم باشد كه روح بزرگ ايشان بياد شاگرد حقير كوچك خود شاد گردد. مترجم در چگونگى نگارش کتاب چنين مى‌نویسد: «تقريبا سال 1357ش بود كه کتاب خطّى به نام أسرار الآيات صدرالدين شيرازى كه به خط عربى نوشته شده بود از کتابخانه یکى از دوستان به دستم رسيد. مطالعه‌ى آن لذّت‌بخش بود. از خداى تعالى خواستم كه توفيق ترجمه‌ى مقاله نعوت القرآن آن را به این فقير احسان فرمايد. اگرچه خود را لايق نمى‌دانستم ولى چون قبلاً به ترجمه أربعين الهاشمیة استاد معظّم بانوى ایرانى نوّر اللّه مرقدها الشّريف توفيق يافته بودم در این راه بى‌تجربه نبودم؛ چون در تأليف اربعين مذكور از عبارات ملّا صدرا و فيض كاشانى و مجلسى(ره) و ساير عرفا و دانشمندان بسيار استفاده شده بود. لذا به حول و قوّه الهى مشغول شدم و چون از این رزق كريم روحاً استفاده نمودم، از فيّاض عالم درخواست ترجمه بحث توحيدش را نمودم و تا آخر طَرف اوّل كه به نام بخش ترجمه شده است نوشتم». سعى و كوشش مترجم بر این بوده است كه عين عبارت بدون كم و زياد به فارسی ترجمه شود و امانت ترجمه حفظ گردد حتى ترجمه‌ى آياتش را كه در پاورقى است از قرآن الهى قمشه‌اى رحمة‌اللّه‌عليه استفاده نموده است.؛ لذا نص آيات در متن کتاب و آدرس و ترجمه آيات در پاورقى ذكر شده است.

أدب الزائر لمن يَمَّمَ الحائر به بيان آداب زيارت امام حسین(ع) اختصاص دارد. این اثر به زبان عربى و با تحقيق سيد‌ ‎نجاح جابر سلمان الحسينى منتشر شده است.

این کتاب، پژوهشی است پیرامون مبانی مشاوره و راهنمایی و اهمیت و ویژگی‌های آن در نظام تربیت اسلامی که به زبان عربی و در دوران معاصر نوشته شده است.

آینده جهان از دیدگاه ادیان به بررسى و تحلیل نظریات ادیان مختلف؛ از جمله زرتشتى، یهودیت، مسیحیت و اسلام پیرامون آینده جهان پرداخته است.

"المعالم" جزء آثار نسبتا کوتاه فخرالدین رازی (متوفی 606) است که ظاهرا آن را در سال‌های پایانی عمر خویش تالیف کرده است. متنی که امروز از معالم باقی است شامل دو قسم، یکی در اصول دین و دیگری در اصول فقه است؛ ولی به طور دقیق مشخص نیست که کتاب در اصل شامل چند قسم بوده است. فردی به نام "کاتبی" رساله‌ای به نام "اسئله" نوشته است که حاوی حواشی انتقادی‌اش بر کتاب معالم است. وی در سراسر حواشی خود سعی کرده به متن معالم نزدیک بماند و جزئیات استدلال رازی را نقد کند. فردی به نام ؛"ابن کمونه" نیز رساله‌ای مشتمل بر تعلیقات‌اش بر حواشی انتقادی کاتبی و نیز در نقد معالم نوشته است. ابن کمونه در مقدمه‌ی خود بیان می‌کند: با آن که معالم یکی از سودمندترین و دقیق‌ترین آثار مختصر فخررازی است، برخی از مواضع نویسنده در آن به خوبی بیان شده است و اضافه می‌کند که او حتی پیش از دیدن "اسئله" قصد نقد کردن کار رازی را داشته است. بنابراین کار او هم پاسخی بر نوشته‌ی کاتبی و هم نقدی بر معالم رازی است. کتاب حاضر به زبان عربی شامل سه متن است: متن المعالم اثر فخرالدین رازی، متن "اسئله" نوشته‌ی نجم‌الدین کاتبی بر معالم، و تعلیفات ابن کمونه در جواب کاتبی همراه با حواشی مستقیم وی به قسم اصول دین کتاب.